ให้เด็กอพยภในไทยได้เรียน

สถานีโทรทัศน์อัลจาซีราแห่งโลกอาหรับเผยสารคดีข่าวชิ้นหนึ่ง ระบุว่า บรรดาเด็กอพยพในไทยกำลังเผชิญหน้ากับอุปสรรคที่ส่งผลต่อการเข้าถึงระบบการศึกษาที่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างอนาคตที่ดีต่อไปได้

ทั้งนี้ หนึ่งในอุปสรรคสำคัญที่สุดในขณะนี้ก็คือ การขาดเอกสารหลักฐานในการรับรองสถานะและตัวตนของตนเอง แม้ว่าจะเกิดบนแผ่นดินไทยแล้วก็ตาม เนื่องจากพ่อแม่ของเด็กเหล่านี้ส่วนใหญ่พูดไทยไม่ได้ ไม่มีเอกสารรับรองทางกฎหมาย จนกลายเป็นความกลัวว่าจะได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม

สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอชซีอาร์) ประเมินว่า ตามค่ายผู้อพยพชายแดนไทยเมียนมาร์ ทั้ง 9 แห่งมีจำนวนผู้อพยพที่ลงทะเบียนทั้งสิ้น 8.49 หมื่นคน และที่ยังไม่ได้ลงทะเบียนอีก 6.2 หมื่นคน โดยประชากรในกลุ่มหลังนี้อย่างน้อย 10% อยู่ในวัยเด็ก ขณะที่ องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ไอแอลโอ) ระบุไว้ในรายงานประจำปี 2554 ว่ามีเด็กจากประเทศเพื่อนบ้านประมาณ 3.77 แสนคน อพยพเข้ามาอาศัยอยู่ในไทย

รายงานของอัลจาซีราระบุว่า ด้วยเงื่อนไขของสภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ภายในค่ายผู้อพยพ ซึ่งไม่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้ใดๆ แล้ว การที่ขาดหลักฐานรับรองจนไม่สามารถเข้าถึงระบบการศึกษาของไทย ทำให้เด็กเหล่านี้ไม่สามารถหลุดพ้นจากวงจรของความยากจนซ้ำซากได้

พร้อมกันนี้ อัลจาซีรายังได้อ้างความเห็นมูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท (มยช.) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากองค์กรการกุศลทั่วโลก เช่น องค์กรเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐ (ยูเอสเอด) ที่ระบุว่า ระบบกฎเกณฑ์บางอย่างของไทยมีส่วนสกัดกั้นไม่ให้เด็กๆ เหล่านี้เข้าเรียนหนังสือในโรงเรียนไทยได้ และเมื่อพูดไทยไม่ได้ และขาดความรู้ ก็ทำให้เด็กจำเป็นต้องใช้ชีวิตในฐานะแรงงานราคาถูกตลอดชีวิต

ด้านกองทุนสงเคราะห์เด็กแห่งสหประชาชาติ (ยูนิเซฟ) ระบุว่า ในแต่ละปี เกือบ 5% หรือราว 4 หมื่นคนของเด็กที่เกิดจากพ่อแม่แรงงานอพยพและชนกลุ่มน้อยในประเทศไทยไม่ได้รับใบสูติบัตรจากทางการไทย โดยส่วนหนึ่งเป็นผลจากความไม่รู้ของเหล่าพ่อแม่จากต่างแดนเหล่านี้ เช่นเดียวกันกับที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ไทยคนไหนสนใจและใส่ใจที่จะบอกกล่าว

อัลจาซีรารายงานโดยอ้างคำพูดของนักวิชาการและนักสังคมสงเคราะห์จากองค์กรทั้งในไทยและในต่างประเทศว่า แม้ไทยจะกำหนดไว้ในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎรปี 2553 อย่างชัดเจนว่า เด็กทุกคนที่เกิดบนแผ่นดินไทยมีสิทธิจดทะเบียนการเกิดไม่ว่าจะอยู่ในสถานะใดก็ตาม แต่ความเป็นจริงกลับไม่อาจปฏิบัติได้ง่ายตามที่เขียนไว้บนแผ่นกระดาษ

และการละเลยดังกล่าวส่งผลให้บรรดาเด็กๆ ผู้อพยพเหล่านี้ ขาดใบเบิกทางที่จะช่วยให้เข้าถึงความช่วยเหลือต่างๆ ทั้งการศึกษา การประกันสุขภาพ และโอกาสในการจ้างงานดีๆ ในอนาคต ซึ่งจะช่วยให้เด็กๆ สามารถหลีกหนีจากวงจรแห่งความยากจนได้อย่างถาวร

ดังนั้น จึงเป็นหน้าที่ของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงรัฐบาลไทยที่จะหามาตรการทำให้แน่ใจว่าระเบียบที่กำหนดกับการปฏิบัติดำเนินควบคู่สอดคล้องกันไปได้อย่างดี