หนุนปลัดคมนาคมค้านไจกาซุกเงื่อนไขกู้

เมื่อกลางสัปดาห์ที่แล้ว ปลัดกระทรวงคมนาคมเปิดเผยถึงโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง บางซื่อรังสิต ว่า การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) จะเปิดการประกวดราคางานก่อสร้างโยธาก่อน

ส่วนรายงานระบบไฟฟ้าและเครื่องกลนั้นจะยังไม่เปิดการประกวดราคา เนื่องจาก ร.ฟ.ท. และกระทรวงคมนาคม ไม่เห็นด้วยกับข้อกำหนดขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของญี่ปุ่น (ไจกา) ที่กำหนดให้ผู้เข้าประกวดราคาในงานส่วนนี้เสนอราคาก่อสร้างเป็นเงินสกุลต่างประเทศ ด้วยเหตุผลที่ว่าเป็นงานที่บริษัทต่างชาติเข้าประกวดราคา

ผมรู้สึกชื่นชมที่ท่านปลัดกระทรวงคมนาคมไม่ยอมคล้อยตามเงื่อนไขประหลาดที่ไจกากำหนดไว้ในข้อนี้ ซึ่งเห็นได้ชัดว่ากำหนดไว้เพื่อความสะดวกของผู้ประมูลต่างชาติ ผมเข้าใจว่าไจกาเข้ามาเกี่ยวข้องและกำหนดเงื่อนไขในงานนี้ เพราะจะมีการกู้เงินระยะยาวจากธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งประเทศญี่ปุ่น มาเพื่อใช้ลงทุนในโครงการนี้ ถ้าผมจำไม่ผิดเงินกู้ดังกล่าวเป็นเงินกู้ประเภทที่ไม่กำหนดเงื่อนไขว่าจะต้องซื้อของจากประเทศญี่ปุ่น หรือใช้ผู้รับเหมาจากญี่ปุ่นแต่ประการใด แต่ไจกาซึ่งเป็นองค์กรของญี่ปุ่นก็ใช้ความได้เปรียบในฐานะที่ปรึกษาทางการเงิน กำหนดเงื่อนไขของเงินกู้ระยะยาวดังกล่าว ในลักษณะที่อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ประมูลต่างชาติ ซึ่งเป็นการกระทำที่ไม่เหมาะสมเป็นอย่างยิ่งและจะสร้างปัญหาในภายหลัง

ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีอธิปไตยของตนเอง และได้พัฒนาประเทศมาจนถึงจุดที่เงินบาทได้รับการยอมรับว่าเป็นเงินที่มีความมั่นคง มีตลาดรองรับ สามารถนำเงินตราต่างประเทศมาแลกเปลี่ยนเป็นเงินบาทเพื่อใช้จ่ายหรือลงทุนในประเทศไทยได้ และสามารถนำเงินบาทที่ได้รับแลกเปลี่ยนเป็นเงินตราต่างประเทศ เพื่อชำระค่าสินค้าหรือค่าจ้างผู้ประมูลต่างชาติได้เต็มตามมูลค่าในโครงการอยู่แล้ว ผู้ประมูลต่างชาติที่ต้องการจะเข้ามารับงานหากำไรในประเทศไทย ก็ควรที่จะเคารพในอธิปไตยของไทยด้วยการเสนอราคาเป็นเงินบาท

นอกจากนี้ หากอนุญาตให้เสนอราคาเป็นเงินสกุลต่างประเทศ ผู้ประมูลที่มาจากประเทศต่างๆ หลายประเทศ ก็อาจเสนอราคาเป็นเงินสกุลต่างๆ เช่น ดอลลาร์สหรัฐบ้าง ยูโรบ้าง เยนบ้าง ถ้าเป็นเช่นนี้เราจะเปรียบเทียบกันได้อย่างไรโดยไม่เปิดโอกาสให้ร้องเรียนในภายหลัง

เป็นไปได้ว่าไจกาอาจกำหนดสกุลเงินที่ให้เสนอราคาเป็นเงินสกุลเดียว เช่น ดอลลาร์สหรัฐ หรือเยน เพื่อให้เปรียบเทียบได้ง่าย ด้วยความตั้งใจที่จะป้องกันมิให้ผู้ประมูลต่างชาติต้องรับความเสี่ยงในเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน ในกรณีเช่นนี้ถ้ามีผู้ประมูลที่เป็นสัญชาติไทย และใช้ของที่ผลิตในประเทศบางส่วนหรือทั้งหมด หากจะต้องประมูลเป็นเงินตราสกุลต่างประเทศตามที่กำหนด ก็จะต้องรับความเสี่ยงอยู่ผู้เดียว ยุติธรรมแล้วหรือ?

จะอย่างไรก็ตาม เหตุผลที่สำคัญที่สุดที่เราควรยืนหยัดให้ผู้ประมูลต่างชาติเสนอราคาเป็นเงินบาทก็คือ อธิปไตยของชาติไทย ผู้ประมูลต่างชาติที่สนใจจะได้งานย่อมหาทางป้องกันความเสี่ยงในเรื่องอัตราแลกเปลี่ยนได้ในตลาดค้าขายเงินตราที่มีทางเลือกในการป้องกันความเสี่ยงพร้อมอยู่แล้วหลายรูปแบบ

ที่ผมแปลกใจที่สุดก็คือ ทำไมกระทรวงการคลังจึงยอมตกลงให้มีการกำหนดเงื่อนไขข้อนี้ในการกู้เงินระยะยาวจากต่างชาติ ผมเชื่อว่าข้อตกลงดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นในรัฐบาลนี้ และไม่แน่ใจว่ารัฐมนตรีที่อนุมัติให้ลงนามในข้อตกลงนี้สังเกตเห็นเงื่อนไขข้อนี้หรือไม่ เจ้าหน้าที่ผู้เจรจาอ่านไม่ออกหรือว่าเงื่อนไขดังกล่าวเอื้อประโยชน์แก่ผู้ประมูลต่างชาติจากประเทศที่ขายสินค้าในสกุลที่ไจกากำหนด ซึ่งขัดกับหลักที่ว่าเงินกู้ครั้งนี้ไม่มีข้อผูกพันว่าจะต้องซื้อของจากประเทศใด

ผมอยากขอร้องให้กระทรวงการคลังเจรจากับฝ่ายญี่ปุ่นให้ยกเลิกเงื่อนไขที่ไม่จำเป็นและไม่ถูกหลักการของเงินกู้ที่ไม่มีข้อผูกพันข้อนี้ เพื่อป้องกันปัญหาในการเปรียบเทียบราคาและเพื่ออธิปไตยของประเทศไทย

พบกันใหม่สัปดาห์หน้า