3หลักดับไฟใต้

การพูดคุยสันติภาพ เป็นการหาทางออกจากความรุนแรงในขั้นตอนที่สำคัญซึ่งยากที่จะถอยกลับได้ การแก้ปัญหาความรุนแรงอาจมีหลายวิธีการ แต่วิธีที่จะทำให้สูญเสียน้อยที่สุดนั้นมีไม่มาก กระบวนการสันติภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องอดทนต่อทุกความท้าทาย

ประสบการณ์จากพื้นที่ความขัดแย้งรุนแรงทั่วโลก สะท้อนความจริงเหมือนๆ กันคือ ไม่สามารถเปลี่ยนฉากความรุนแรงหรือสงครามไปสู่สันติภาพได้ในเวลาอันสั้น สถานการณ์ชายแดนภาคใต้หลังเริ่มต้นกระบวนการพูดคุยสันติภาพระหว่างสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) และกลุ่มบีอาร์เอ็น ก็กำลังถูกท้าทายด้วยความรุนแรง

เหตุการณ์ยิงชาวบ้าน 6 ศพ ที่ จ.ปัตตานี แม้ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าจากสาเหตุใด และฝ่ายใดเป็นผู้ก่อเหตุ แต่ความรุนแรงของการก่อเหตุที่โหดเหี้ยม หนึ่งในผู้สูญเสียเป็นเด็กชายวัย 3 ขวบ ประกอบกับมีใบปลิวระบุว่าเป็นการก่อเหตุโดยกลุ่มบีอาร์เอ็น ก็ส่งผลกระทบต่อกระบวนการพูดคุยสันติภาพ โดยพุ่งเป้าไปที่รัฐบาล ซึ่งไม่สามารถทำให้การพูดคุยเป็นไปตามข้อตกลงได้ ซ้ำกลุ่มบีอาร์เอ็นยังเผยแพร่ข้อเรียกร้องเพื่อยกระดับการพูดคุยขึ้นอีก

หลายฝ่ายเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนการพูดคุยกับบีอาร์เอ็น ซึ่งเป็นเรื่องที่รัฐบาลจะต้องตระหนัก โดยเฉพาะการโน้มน้าวให้กระบวนการเจรจาอยู่ในกรอบข้อตกลง ขณะเดียวกันก็ต้องควบคุมสถานการณ์ ดูแลความปลอดภัยมิให้เกิดเหตุรุนแรงขึ้นอีก เพื่อมิให้ความรุนแรงส่งผลกระทบต่อความรู้สึกของสังคมไทย จนนำไปสู่แรงกดดันให้ล้มเลิกกระบวนการพูดคุยสันติภาพ

ผลสำรวจของนิด้าโพล เรื่องข้อเสนอของบีอาร์เอ็นนั้น กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยในทุกประเด็น มองในระยะเฉพาะหน้า รัฐบาลจึงมีภาระอันหนักอึ้ง 2 เรื่องใหญ่ด้วยกัน

ประการแรก คือการควบคุมความรุนแรง

ประการที่สอง คือการหาทางทำให้กลุ่มบีอาร์เอ็นดำเนินกระบวนการพูดคุยให้อยู่ในครรลองข้อตกลงที่ทำร่วมกัน

แต่ในระยะยาวรัฐบาลยังมีภาระที่จะทำให้ทุกฝ่ายไม่ว่าจะเป็นสังคมไทยส่วนใหญ่ หรือประชาชนในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ทุกกลุ่มเห็นถึงประโยชน์ เห็นถึงความหวังต่อกระบวนการพูดคุย

ข้อเรียกร้องของคนในพื้นที่นั้นสำคัญกว่าข้อเรียกร้องของขบวนการต่อสู้ที่อยู่นอกประเทศ สิ่งที่รัฐบาลต้องทำในระยะยาวคือพัฒนาการพูดคุยเพื่อให้เกิดประโยชน์ด้วยกันทุกฝ่าย มาตรการ นโยบายที่ทำให้คนในพื้นที่เห็นความหวัง จะทำให้รัฐบาลมีอำนาจต่อรองในเวทีพูดคุยกับกลุ่มบีอาร์เอ็น

เพียงแต่ที่ผ่านมา รัฐบาลมักจะเมินเฉยต่อข้อเรียกร้องจากพื้นที่ ท่าทีของรัฐบาลที่จะเดินหน้านโยบายรัฐศาสตร์นำนิติศาสตร์ แก้ปัญหาเรื่องความไม่เป็นธรรมอย่างเป็นรูปธรรม จึงเป็นสิ่งที่ต้องเร่งลงมือทำในทันทีก่อนที่จะเกิดอะไรขึ้น จนทำให้ผู้คนมองไม่เห็นความหวังในกระบวนการพูดคุยสันติภาพ