ทีดีอาร์ไอชี้รถไฟ5ทวีปไม่คุ้มทุน

แนะหากรายได้ต่ำควรเปลี่ยนลงทุนด้านอื่นยกผลการวิจัย20ประเทศมีต้นทุนสูง

“ทีดีอาร์ไอ” โต้ข้อมูล “พันศักดิ์” รถไฟฟ้าความเร็วสูงอาจไม่คุ้มทุนตามที่อ้างตัวเลขผู้โดยสาร

นายสมชัย จิตสุชน นักวิชาการ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ได้ตอบโต้ข้อมูล นายพันศักดิ์ วิญญรัตน์ ประธานที่ปรึกษานโยบายนายกรัฐมนตรี ที่ได้เผยแพร่ข้อมูลว่า รถไฟความเร็วสูงไม่ใช่ภาระหนี้สิน แต่คือโอกาสใหม่ของการสร้างรายได้ โดยระบุว่า การจะลงทุนในโครงการนี้หรือไม่อยู่ที่ความน่าเชื่อถือและความโปร่งใสของการศึกษาความเป็นไปได้

นายสมชัย ยืนยันว่า โครงการนี้ยังมีปัญหาการคำนวณปริมาณผู้โดยสารว่าจะมีจำนวนเท่าใดแน่ แต่จากการพิจารณาจำนวนผู้โดยสายการบินต้นทุนต่ำกรุงเทพฯเชียงใหม่ ในปัจจุบัน พบว่ามีเพียงปีละ 5 ล้านคน หากรถไฟความเร็วสูงจะแบ่งจำนวนผู้โดยสารจากสายการบินต้นทุนต่ำมาส่วนหนึ่งก็จะน้อยกว่า 5 ล้านคน

ขณะที่จำนวนผู้โดยสารที่เปลี่ยนจากการเดินทางช่องทางอื่นหรือจำนวนผู้โดยสารใหม่ที่ไปเชียงใหม่ก็ยังไม่ทราบแน่ชัด จึงให้เปิดเผยวิธีการคำนวณแบบจำลองที่นำไปสู่การคาดการณ์จำนวนผู้โดยสาร ซึ่งสำคัญต่อการวิเคราะห์ความเป็นไปได้

นักวิชาการทีดีอาร์ไอ กล่าวอีกว่า จากงานวิจัยของ Flyvbjerg ปี 2552 ระบุว่า ปัญหาของโครงการขนาดใหญ่ในอดีตเกิดจากต้นทุนการก่อสร้างที่สูงกว่าที่คาดการณ์ และผลประโยชน์ที่ได้รับน้อยกว่าที่คาดการณ์ จากการรวบรวมข้อมูลของโครงการขนาดใหญ่มากกว่า 200 โครงการ จาก 20 ประเทศ ใน 5 ทวีป พบว่าต้นทุนของโครงการรถไฟมีค่าเฉลี่ยต้นทุนสูงกว่าที่คาดการณ์ไว้ถึง 44.7%

ทั้งนี้ การคาดการณ์ผู้โดยสารที่ใช้บริการ พบว่ามีจำนวนผู้โดยสารจริงน้อยกว่าการคาดการณ์จำนวนผู้โดยสารมากถึง 51.4% โดยส่วนหนึ่งเป็นเพราะการศึกษาความเป็นไปได้จัดทำโดยหน่วยงานที่จะเป็นผู้ดำเนินการเอง จึงควรมีหน่วยงานกลางศึกษาความเป็นไปได้และมีการตรวจสอบโดยองค์กรอิสระอีกชั้น เพื่อให้ประเทศไทยไม่ประสบปัญหาซ้ำรอยดังเช่นที่เคยเกิดขึ้นในต่างประเทศ

“หากรายได้รวมทั้งหมดสูงกว่าต้นทุนการก่อสร้างก็ควรสร้างรถไฟความเร็วสูง ในทางตรงข้าม หากรายได้รวมต่ำกว่าก็ไม่ควรสร้างและควรพิจารณานำเงินไปลงทุนในโครงการอื่น” นายสมชัย ระบุ