กองทุนภาพยนตร์

ไม่ใช่แต่มาเลเซีย นิวซีแลนด์ และเกาหลีหรอกครับ ที่ออกกฎระเบียบและตั้งกองทุนเพื่อดึงดูดกองถ่ายภาพยนตร์ให้เข้าไปทำงานในประเทศตัวเอง

กองทุนของรัฐบาลเหล่านี้ ให้เงินคืน 30% ของค่าใช้จ่ายที่กองถ่ายใช้จ้างคนท้องถิ่นในการผลิต ตั้งแต่จ้างเขียน จ้างพัฒนาบทภาพยนตร์ จ้างยกไฟ ยกฉาก จ้างขับรถขนของ จัดหาอาหารเครื่องดื่มบริการ จ้างไปประสานเรื่องเอกสารเข้าเมือง ทั้งดารา ผู้กำกับนักแสดง ตลอดจนนำเข้าและขนกลับอุปกรณ์ประกอบฉากหนัง รวมแม้แต่จ้างทำก๊อบปี้เพิ่มเมื่อถ่ายทำเสร็จ จ้างใส่สเปเชี่ยลเอฟเฟกต์ อัด แต่งเสียง ลงซับไตเติ้ลภาษาต่างๆ ตัดต่อลำดับภาพใหม่ ฯลฯ จิปาถะ

แต่เมื่อสำรวจดูจึงรู้ว่าฝรั่งเศส แคนาดา ฮ่องกง ญี่ปุ่น ไต้หวัน เม็กซิโก อังกฤษ สิงคโปร์ ก็ทำอะไรทำนองนี้เหมือนกัน และทำมานานแล้วด้วย มลรัฐต่างๆ ของสหรัฐก็แข่งกันดึงดูดกองถ่ายให้เข้าไปในรัฐของตน ด้วยการให้เงินสดทอนคืน (Cash Rebate) เครดิตภาษี (Tax Credits) แม้แต่เงินให้เปล่า (Grants) และการยกเว้นภาษี (Tax Exemptions) แตกต่างกันไป ในการนี้ 28 รัฐ ให้เป็นเครดิตภาษี 18 รัฐ ให้เป็นเงินสดคืนกลับแก่กองถ่าย ส่วนเทกซัส เทนเนสซี และวอชิงตัน ดี.ซี. ให้ในรูปเงินรางวัลให้เปล่า

วันที่ 1 ม.ค.ที่ผ่านมา มาเลเซียประกาศคืนเงินให้กองถ่ายด้วยสัดส่วน 30% ของเงินลงทุนที่ใช้เกิน 1.6 ล้านเหรียญสหรัฐ แม้ว่าในความเป็นจริงแล้วโลเกชั่นของมาเลเซียหลากหลายสู้ไทยไม่ได้ แต่เร็วๆ นี้มีตัวแทนกองถ่ายต่างประเทศมาหาผม 8 กอง บอกว่าเสียดายที่จะต้องโยกย้ายไปทำงานที่มาเลเซีย โดยจะขนคนไทยไปยกฉาก ส่องไฟที่มาเลเซียก่อน...!

ผู้ประสานกองถ่ายเหล่านี้ เสียดายว่าแม้พวกเขาชอบเมืองไทย และรู้ว่าเขาจะได้รับบริการที่มีฝีมือสูงกว่าในเมืองไทย แต่ตัวเลขล่อใจที่มาเลเซียประกาศหยิบยื่นให้ เริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค.ปีนี้ ทำให้เขาปฏิเสธไม่ได้ เขาเชื่อว่าความสามารถในการให้บริการของทีมชาวมาเลเซียนั้น ฝึกฝนอีกไม่นานก็มีประสิทธิภาพไม่แพ้ทีมไทยหรอกครับ เขาเสียดาย ถ้าไทยไม่มีนโยบายและมาตรการดึงดูดที่ช่วยให้กองถ่ายต่อรองกับแหล่งเงินกู้ของเขาได้ง่ายเท่ามาเลเซียเท่านั้นเอง

การทำตัวเลขบัญชีเพื่อยื่นขอเครดิตกับสถาบันการเงินของกองถ่ายนั้น พอมีประเด็นว่าได้เงินให้เปล่า ได้เครดิตภาษี ได้เงินสดทอนคืนจากรัฐบาลและกองทุนภาพยนตร์ ย่อมทำให้ตัวเลขประมาณการทางบัญชีดูดีขึ้นเยอะ

รัฐบาลประเทศและรัฐบาลท้องถิ่นหลายๆ แห่งต่างขมีขมันจะดึงดูดกล้องและคนมีฝีมือให้เข้าไปถ่ายทำเรื่องราว เรื่องเล่าในแผ่นดินเขากันทั้งนั้น เพราะเขาตระหนักว่าพลังของงานศิลปะภาพยนตร์ รวมถึงทีวีนั้นมีอิทธิพลสูงต่อการทำให้คนชั้นกลางทั่วโลกจดจำเขาได้... รัฐเหล่านั้นรู้ว่าเจ้าของหนังต่างหากที่เป็นผู้มีศิลปะการตลาด ผู้กำกับของหนังก็มีศิลปะการควบคุมวิธีเล่าเรื่อง ช่างภาพและช่างเทคนิคพิเศษมีศิลปะการสอดใส่มุมมองอันน่าประทับใจ และดารานักแสดงเป็นผู้มีศิลปะการนำเสนอเนื้อหาด้วยท่วงท่าและคำพูดในบท ยิ่งถ้าเป็นดาราดัง พลังดึงดูดก็ยิ่งสูง

รัฐบาลไม่ต้องทำอะไร นอกจากตรวจบทก่อนอนุญาตถ่ายทำ กับยอมงดเก็บค่าธรรมเนียมเล็กๆ น้อยๆ เพื่อแลกกับการได้ผลงานสร้างสรรค์ทางศิลปะราคาแพง และก็เป็นเอกชนเจ้าของหนังนั่นเอง ที่จะนำพาหนังนั้นไปฉาย ไปขาย ไปอวด ไปแสดงในเวทีนานาชาติ เป็นกิจกรรมประชาสัมพันธ์ของประเทศ ที่คนเต็มใจจ่ายเงินไปดูไม่น้อยไปกว่าที่รัฐจะลงทุนปีละมากมายเพื่อจัดนิทรรศการ หรือซื้อโฆษณาให้โลกเห็น

ภาพยนตร์เป็นได้มากกว่าเครื่องมือทางธุรกิจ เพราะพลังอุตสาหกรรมนี้สามารถเป็นคานงัดให้แก่เศรษฐกิจทั้งการผลิตและบริการในหลายกรณี ภาพยนตร์ก็เป็นได้มากกว่าเครื่องมือประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว เพราะเป็นได้ถึงเครื่องมือทางสังคม และการทูตเชิงวัฒนธรรมภาคประชาชนที่เงินซื้อไม่ได้ ภาพยนตร์ดีๆ เป็นเครื่องมือในการส่งและสร้างวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกันของชาติได้ เพราะเป็นสินค้าทางการศึกษาที่คนทั้งครอบครัวดูด้วยกัน และร่วมประสบการณ์เดียวกันอย่างพร้อมเพรียง

คิดนอกกรอบ ทำนอกกรอบ ทำ Fun Filmจาก Film Fund ได้ ไม่ใช่เรื่องใหม่ในต่างประเทศแล้วครับ