หมดยุคแรงงานถูก

เหตุโรงงานเย็บผ้าในบังกลาเทศถล่มที่มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 400 คน เมื่อสัปดาห์ที่แล้วนั้น ได้ปลุกกระแสต่อต้าน “นายทุน” ที่มุ่งแต่ผลกำไรด้วยการใช้แรงงานราคาถูกจนละเลยสวัสดิภาพ ตลอดจนสิทธิขั้นพื้นฐานแรงงานครั้งใหญ่

สื่อบังกลาเทศรายงานว่า ขณะเกิดเหตุมีแรงงานมากถึง 3,000 คน แออัดอยู่ภายในอาคารซึ่งเป็นที่ตั้งโรงงาน 5 แห่ง โดยที่แรงงานเหล่านี้ได้ค่าจ้างเพียง 38 เหรียญสหรัฐ (ราว 1,140 บาท) ต่อเดือน และไร้ซึ่งสวัสดิการใดๆ

ต้องยอมรับว่า สภาพการทำงานข้างต้นพบเห็นได้อีกหลายประเทศในเอเชีย เช่น จีน ซึ่งเคยเป็นแหล่ง “แรงงานของโลก” เนื่องจากค่าจ้างถูกจนผู้ประกอบการทั่วโลกแห่มาตั้งฐานผลิตสินค้าเพื่อฉวยโอกาสดันให้ต้นทุนการผลิตต่ำ จนการผลิตในจีนคิดเป็นสัดส่วนมากถึง 1 ใน 5 ของการผลิตทั่วโลก

ทว่า ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จีนได้เดินหน้าปรับขึ้นค่าแรงต่อเนื่อง เฉลี่ยมากถึง 20% ต่อปี เช่นเดียวกับหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาทิ มาเลเซีย ที่เพิ่งประกาศขึ้นค่าแรงขั้นต่ำครั้งแรก ขณะที่เวียดนามก็ปรับขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำเช่นกัน จากเดิมที่ระดับ 6796 เหรียญสหรัฐ (ราว 2,910–2,880 บาท) ต่อเดือน สู่ 89125 เหรียญสหรัฐ (ราว 2,670–3,750 บาท) หรือคิดเป็นการขึ้นค่าจ้างมากถึง 33% และรัฐบาลอินโดนีเซียได้ส่งสัญญาณขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในปีนี้ หลังเผชิญแรงกดดันอย่างหนักจากประชาชน

ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้จึงเป็นสัญญาณเตือนผู้ประกอบการที่หวังพึ่งแรงงานราคาถูกให้่ต้องปรับกลยุทธ์ธุรกิจ โดยวิธีที่น่าจะได้ผลสำหรับหลายบริษัทคือการย้ายฐานการผลิตกลับบ้านเกิด เหมือนที่หลายบริษัทของสหรัฐกำลังทำอยู่ แถมยังช่วยสร้างงานในประเทศ และลดค่าใช้จ่ายด้านอื่นๆ เพราะท้ายที่สุดการปรับตัวคือวิธีเดียวที่จะเอาตัวรอดได้หลังหมดยุคแรงงานถูก