อย่าแค่ล้อมคอก

เหตุการณ์สะพานแขวนข้ามแม่น้ำป่าสัก ขาดสะบั้นร่วงลงน้ำ บริเวณหมู่ 6 ต.ท่าหลวง อ.ท่าเรือ จ.พระนครศรีอยุธยา เมื่อเย็นวันที่ 28 เม.ย. 2556 ถือเป็นกรณีศึกษาครั้งสำคัญของหน่วยราชการ

ชาวบ้านที่ใช้สะพานแห่งนี้แจ้งให้หน่วยงานเข้าซ่อมแซมมาก่อน เพราะสะพานอยู่ในสภาพเอียง แต่ขณะที่อยู่ระหว่างการตัดสินใจปิดซ่อมแซมใหญ่สะพานก็ขาดสะบั้นลงมาเสียก่อน จนเป็นเหตุโศกสลดมีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก

สะพานแห่งนี้ชื่อสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี สร้างเมื่อปี 2525 แต่เพิ่งได้งบประมาณซ่อมแซมจำนวน 8.2 ล้านบาท เมื่อปี 2554 โดยมีบริษัทเอกชนมารับเหมาทุบสะพานเก่าทิ้งทั้งหมด และสร้างขึ้นใหม่ในจุดเดิม แล้วเสร็จในเดือน ก.ค. 2555

ต่อมาเกิดเหตุเรือชนสะพาน ทำให้เกิดชำรุดเสียรูป และมีการซ่อมแซมไปล่าสุดเมื่อเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าระยะเวลาแค่ 1 เดือน สะพานจะชำรุดและเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดขึ้นได้

อย่างไรก็ดี จากการตรวจสอบสาเหตุเบื้องต้น ทางเลขาธิการวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ระบุว่า การซ่อมแซมไม่น่าจะได้มาตรฐาน ช่างซ่อมไม่มีความชำนาญตามหลักวิศวกรรม ทำให้ไม่สามารถรับน้ำหนักได้ กล่าวได้ว่าเหตุการณ์นี้เกิดความบกพร่องขึ้นทั้งในแง่บุคคล และหน่วยงานที่รับผิดชอบ ที่แก้ปัญหาไม่ถูกต้อง ไม่ถูกหลักวิชา และไม่ทันต่อสถานการณ์

การสั่งการของรัฐมนตรีคมนาคมให้กรมทางหลวง และกรมทางหลวงชนบท ประสานแขวงการทาง สำนักทางหลวงชนบททุกพื้นที่ ตรวจสอบสภาพการใช้งานของสะพาน ทั้งในส่วนที่รับผิดชอบและส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหมด เพื่อหาทางป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอยที่พระนครศรีอยุธยา เป็นเรื่องที่น่ายกย่อง แต่อาจจะเข้าลักษณะวัวหายล้อมคอก

สิ่งที่คมนาคมควรดำเนินการมากกว่านี้ก็คือ สรุปบทเรียนเหตุการณ์นี้ และแสวงหาสาเหตุที่แท้จริงเพื่อนำไปป้องกันและแก้ปัญหาในอนาคต

สิ่งปลูกสร้างที่ดำเนินการโดยงบประมาณของรัฐที่ไม่ได้มาตรฐานมีอยู่หลายโครงการ สาเหตุส่วนหนึ่งอาจมาจากการชักเปอร์เซ็นต์จนทำให้โครงการเหล่านั้นไม่เป็นไปตามที่ออกแบบไว้

ประเด็นนี้ควรถูกหยิบยกมาบรรจุไว้เป็นปัจจัยและสาเหตุของปัญหาด้วย เพราะหากมีการเรียกใต้โต๊ะกันถึง 3050% ไม่ว่าสะพานหรืออาคารใดก็ไม่อาจทัดทานอยู่ได้

ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์ทำนองนี้ขึ้นอีก หน่วยงานรัฐควรอย่างยิ่งที่ต้องนำทุกเหตุปัจจัยมาหาทางแก้ไข และไม่ดำเนินการในลักษณะไฟไหม้ฟางแค่ครั้งคราว