สวัสดีปีใหม่ไทย

...อภิรักษ์ โกษะโยธิน

เข้าใกล้งานเฉลิมฉลองเทศกาลสงกรานต์เข้ามาทุกขณะ ที่ถือเป็นช่วงวันเวลาที่มีความหมายอย่างมากสำหรับคนไทย เพราะเกี่ยวข้องกับวันผู้สูงอายุและวันครอบครัวที่ตรงกับวันที่ 13 และ 14 เม.ย. ของทุกปี การกำหนดขึ้นมาเพื่อให้สอดคล้องกับขนบธรรมเนียมประเพณีไทย ในการส่งเสริมคุณค่าของผู้สูงอายุ และครอบครัวผ่านการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที

เหตุผลที่ควรเห็นความสำคัญของปัญหาครอบครัว ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมาเป็นอันมาก ไม่ว่าจะเป็นปัญหายาเสพติด อาชญากรรม หรือแม้แต่ปัญหาทางการเมืองที่เกิดขึ้น ณ ปัจจุบัน ซึ่งปัญหาเหล่านี้ส่วนหนึ่งเกิดจากครอบครัว

อย่างไรก็ตาม การชุมนุมทางการเมืองที่เริ่มตั้งแต่กลางเดือน มี.ค. จนถึงช่วงนี้ส่วนหนึ่งสะท้อนให้เห็นปัญหาพื้นฐานสำคัญบางประการว่า ถ้าคนไทยยึดมั่นและให้ความเคารพความกตัญญูกตเวทีกับผู้สูงอายุ ก็เชื่อว่าปัญหาทางการเมืองที่ผ่านมาอาจไม่เกิดขึ้น แต่สิ่งที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นว่ามีการกล่าวโจมตีผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเมืองอย่างมาก

นอกจากนี้ สังคมไทยต้องร่วมกันส่งเสริมสถาบันครอบครัว เพราะนี้คือจุดเริ่มต้นสำคัญในการพัฒนาสังคมไทยให้เป็นสังคมที่มีจิตใจเอื้ออาทรและแบ่งปัน เพื่อนำไปสู่การสร้างครอบครัวและชุมชนให้มีความเข้มแข็งต่อการแก้ไขปัญหาสังคมต่างๆ ที่เกิดขึ้น

เช่น ปัญหายาเสพติด ปัญหาเด็กและเยาวชนตีกัน ปัญหาเด็กและเยาวชนติดเกมออนไลน์ หรือปัญหาการใช้ความรุนแรงต่อเด็กและสตรี อย่างไรก็ตามต้องยอมรับว่าปัจจุบันไม่มีกิจกรรมที่จะสร้างความอบอุ่นในครอบครัวได้ แต่ในทางกลับกัน ครอบครัว คือหน่วยขนาดเล็กที่สุดของสังคม เป็นผู้สร้างและกำหนดสถานภาพ สิทธิ หน้าที่ของบุคคลอันพึงปฏิบัติต่อกันในสังคม

อีกทั้งครอบครัวเป็นสถาบันแห่งแรกในการถ่ายทอดวัฒนธรรมและพัฒนาการต่างๆ ดังนั้นในช่วงเทศกาลสงกรานต์อยากให้คนไทยควรให้ความสำคัญกับเรื่องการแบ่งเวลาให้กับครอบครัวมากเพิ่มขึ้น ยิ่งช่วงเทศกาลสงกรานต์นี้ถือเป็นช่วงเวลาแห่งการส่งผ่านวัฒนธรรมไทย

เพราะต้องยอมรับว่าในยุคสมัยใหม่ คนส่วนใหญ่ไม่ได้มีโอกาสอยู่กับครอบครัวมากนัก เพราะต้องทำงานโดยเฉพาะคนต่างจังหวัดที่มาทำงานในกรุงเทพฯ หรือในต่างจังหวัดเองที่จะมีโอกาสได้กลับไปอยู่กับครอบครัว โดยเฉพาะผู้สูงอายุ จึงควรใช้โอกาสนี้กลับไปเยี่ยมเยียนพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย หรือพาลูกหลานไปพบปะกับผู้หลักผู้ใหญ่ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสถาบันครอบครัวให้เข้มแข็งมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ถือเป็นเทศกาลปีใหม่ของคนไทย หากยังมีการชุมนุมทางการเมืองย่อมส่งผลกระทบให้ประชาชนบางกลุ่มได้รับผลกระทบไปด้วย

นอกจากนี้ ควรใช้โอกาสเทศกาลสงกรานต์ปีนี้ทบทวนประเพณีเคารพผู้สูงอายุและสถาบันครอบครัว รวมไปถึงการปฏิรูปประเทศไทยในระยะยาวด้วย ซึ่งมีความจำเป็นอย่างมากต่อการทำให้การเมืองไทยมีเสถียรภาพ

หลักสำคัญในการปฏิรูปการเมืองไทย เพื่อนำไปสู่การสร้างเสถียรภาพทางการเมืองระยะยาว คือ การแก้ไขปัญหาความเป็นธรรมในสังคม ปัญหาชนชั้น ปัญหาช่องว่างระหว่างคนจนกับคนรวย หรือปัญหาช่องว่างระหว่างสวัสดิการชนบทกับเมืองด้วย เพราะนี้คือจุดอ่อนการเมืองไทย

หรือแม้แต่ปัญหาที่มักเป็นข้อกล่าวอ้างในการปฏิวัติรัฐประหารมาตลอด คือ การทุจริตคอร์รัปชัน เป็นเรื่องที่ทางรัฐบาลต้องดึงองค์กรต่างๆ เข้ามาช่วยกันวางโครงสร้างระบบการตรวจสอบ หรือการสร้างจริยธรรมแก่ข้าราชการ หรือนักธุรกิจไม่ให้มีค่านิยมเอื้อประโยชน์แก่นักการเมือง นี้คือสิ่งสำคัญที่จะสามารถแก้ไขปัญหาการเมืองระยะยาวได้

สิ่งสำคัญอีกอย่าง คือต้องระดมความร่วมมือจากทุกฝ่ายในการวางเป้าหมายระยะยาวร่วมกันว่าจะกำหนดจุดเปลี่ยนประเทศไทยให้เป็นอย่างไร ซึ่งต้องมีการระดมทรัพยากรทางความคิดจากทุกภาคส่วน รวมถึงภาคประชาสังคม

แต่ที่ผ่านมาเป็นการมองปัญหาในทางตรงข้าม โดยมองว่ารัฐบาลละเลยการแก้ไขปัญหา และพลังทางสังคมบางส่วนหายไป จึงควรดึงพลังจากทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมด้วย ไม่ว่าความร่วมมือจากชุมชนและพื้นที่ พร้อมกับดึงตัวแทนจากสถาบันการศึกษาเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาประเทศระยะยาว ซึ่งจะทำให้ปีใหม่ไทยปีนี้เป็นปีที่มีความหมายสำหรับสังคมไทย