คอร์รัปชันกรมศุลฯ

ในปี 2554 ประเทศไทยถูกจัดอันดับการเอื้ออำนวยต่อการค้าต่างประเทศ ในด้านภาษีศุลกากรในอันดับที่ 124

จากประเทศที่เข้าจัดอันดับ 125 ประเทศ บ่งบอกว่าระบบศุลกากรของเรายังมีปัญหามาก โดยเฉพาะการคอร์รัปชัน

กรมศุลกากร เป็นหน่วยงานที่รั้งอันดับ 1 ในหน่วยงานของรัฐที่ถูกร้องเรียนเรื่องการทุจริตสูงที่สุดมานานหลายปี ซึ่งกระทรวงการคลังเองก็พยายามหาทางออกระเบียบ กฎเกณฑ์ต่างๆ มาแก้ไข แต่ก็ดูเหมือนจะยังไม่มีอะไรดีขึ้น

เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะภาษีศุลกากรนั้นมีปัญหามากจากการตีความและการใช้อำนาจในการวินิจฉัยว่าสินค้าที่นำเข้ามานั้นจะอยู่ในข่ายของการเสียภาษีนำเข้าในพิกัดใด

กระทรวงการคลังได้เสนอแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ศุลกากร พ.ศ. 2469 โดยการปรับลดเงินสินบนและรางวัลตามมาตรา 120 ตรี และยังให้ลดอายุความการเรียกร้องอากรที่ขาดตามมาตรา 10 จากอายุความ 10 ปี เหลือ 3 ปี ให้คงอายุความดังกล่าวไว้ 10 ปี ตามหลักทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

รวมทั้งการปรับปรุงกฎหมายหรือระเบียบ เพื่อคุ้มครองช่วยเหลือข้าราชการที่ปฏิบัติหน้าที่โดยชอบและถูกฟ้องเป็นคดีหลังเกษียณอายุราชการ โดยมีสำนักงานอัยการสูงสุดให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับคดีจนกว่าคดีจะถึงที่สุด มอบหมายให้กระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา รับไปพิจารณาดำเนินการ

คลังมองว่าการลดรางวัลสินบนนำจับจะช่วยแก้ไขปัญหาการทุจริตได้ เพราะการให้รางวัลสินบนนำจับที่สูงเป็นเหตุที่ทำให้เจ้าหน้าที่พยายามใช้ดุลพินิจในการทำงานมากกว่าหลักการ ซึ่งสร้างอุปสรรคให้แก่ภาคธุรกิจอย่างมาก ทำให้การนำเข้าวัตถุดิบมาใช้ผลิตสินค้าล่าช้า เป็นต้น

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ฉวยโอกาสนี้เรียกร้องเงินใต้โต๊ะจากเอกชนโดยไม่เกรงกลัวต่อกฎหมาย เพราะหากไม่จ่ายเจ้าหน้าที่ก็จะได้รับสินบนจากการนำจับในอัตราที่สูง คือได้ทั้งขึ้นทั้งล่อง ซึ่งเป็นการทำให้ปัญหาเกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน และแทนที่จะทำให้การทุจริตลดลง กลับทำให้มีการคอร์รัปชันมากขึ้น

อย่างไรก็ดี การแก้ไขกฎหมายนั้น เป็นการแก้ไขปัญหาระดับหนึ่ง แต่ก็ไม่อาจจะทำให้ปัญหาการทุจริตหมดไปได้ หากข้าราชการไม่มีจิตสำนึกและความละอายหากปฏิบัติงานผิดหน้าที่

การคอร์รัปชันในประเทศไทย กำลังถูกทำให้กลายเป็นเรื่องธรรมดาและยอมรับได้ในสังคม พยายามทำให้เป็นการบกพร่องโดยสุจริต การคอร์รัปชันกำลังจะกลายเป็นโรคระบาดที่แพร่กระจายไปทุกๆ หน่วยงาน ไม่ใช่เพียงแค่กรมศุลกากรเท่านั้น นี่เป็นเรื่องที่อันตรายต่อชาติ เพราะการคอร์รัปชันเป็นต้นทุนที่ทุกคนในประเทศจะต้องรับและฉุดให้ประเทศล้าหลังในระยะยาว