ว่าด้วยธนาคารยุคใหม่

วันนี้ผมมีเวลาเลยแวะไปที่สาขาของธนาคารแห่งหนึ่งข้างบ้านเพื่อถอนเงินที่บริษัทแห่งหนึ่งจ่ายเข้าบัญชีให้ทุกเดือนทิ้งไว้ พอหลายๆ เดือนเข้าคนที่บ้านก็เริ่มเตือนเช้าเตือนเย็นให้ไปถอนออกมาเพราะบริษัทเขาโอนเงินเดือนเข้าบัญชีออมทรัพย์ของพนักงานทุกคนรวมทั้งผมด้วย

สาเหตุที่เตือนเพราะคุณเธอบอกว่าการเก็บเงินไว้ในบัญชีออมทรัพย์เป็นเรื่องฉลาดน้อยอย่างยิ่งเพราะได้ดอกเบี้ยจิ๊บจ๊อยแค่ร้อยละ 0.75 สู้ถอนออกมาแล้วเอาไปฝากบัญชีออมทรัพย์ชื่อแปลกๆ ไม่รู้ว่ามาจากภาษาญี่ปุ่นหรืออังกฤษกันแน่ไม่ได้ ได้ดอกเบี้ยตั้งร้อยละ 2.6 ไม่อย่างนั้นให้เอาไปฝากบัญชีเข้าฝากประจำ 4 เดือนบ้าง 5 เดือนบ้าง ยาวหน่อยก็ 8 เดือน 9 เดือน อะไรทำนองนี้ ก็จะได้ดอกเบี้ยเพิ่มอีกเป็นร้อยละ 3.05 หรือ 2.882.99 ยิ่งตอนนี้ไหว้เทศกาลตรุษจีนจะมีเงินฝากตามเทศกาลออกมาอีกระยะสั้นๆ ให้ดอกเบี้ยอัตราพิเศษใกล้เคียงกับเงินฝากประจำหลายประเภทที่ว่ามาแล้ว

ผมสารภาพครับว่า ไม่เคยจำอัตราดอกเบี้ยหรือเงินฝากอัตราประหลาดๆ ชื่อแปลกๆ พวกนี้ได้เลยแม้แต่ประเภทเดียว ที่เอามาเล่าให้ฟังก็ต้องถามจากคนที่ขู่เข็ญบังคับให้ผมไปถอนเงินในบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ที่ผมรู้จักคือประเภทปกติจ่ายดอกเบี้ยนิดเดียวตามที่เธอว่า เพราะในชีวิตการทำงานในสถาบันการเงินก็คุ้นเคยอยู่กับเงินฝากบัญชีกระแสรายวันไม่จ่ายดอกเบี้ย เงินฝากออมทรัพย์ดอกเบี้ยนิดเดียวแต่ถอนเมื่อไรก็ได้ กับเงินฝากประจำประเภท 3 เดือน 6 เดือน และ 12 เดือน ที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่าเงินฝากออมทรัพย์แต่ถอนได้ตอนที่ครบกำหนดฝากแล้วเท่านั้น และอัตราดอกเบี้ยเป็นไปตามหลักการทางการเงินคือยิ่งฝากยาวดอกเบี้ยที่ได้รับจะสูงขึ้นกว่าเงินฝากระยะสั้นก็เท่านั้นเอง

ที่เล่าให้ท่านฟังนั้น ก็แค่อยากให้คนที่มีเงินฝากรู้จักติดตามรักษาผลประโยชน์ของตัวเองเหมือนเด็กๆ ที่รู้จักใช้ประโยชน์จากโครงการโปรโมชันของโทรศัพท์มือถือ อย่าทำตัวซื่อบื้อเหมือนผม ปล่อยเงินฝากให้อยู่ที่ไหนก็อยู่ที่นั่น ผมเคยคิดว่าความแตกต่างของอัตราดอกเบี้ยปกติกับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากโปรโมชันต่างๆ แค่ 12% จะทำให้ผมรวยขึ้นหรือจนลงเท่าไร แต่หลังๆ นี้หลังจากเผลอปล่อยให้คนอื่นเข้ามาดูแล ถึงได้รู้ว่าตัวเองเสียผลประโยชน์จากการไม่ติดตามโครงการโปรโมชันเงินฝากของสถาบันการเงินต่างๆ ที่กำลังแข่งขันกันไปพอสมควร เพราะนอกจากจะคอยเตือนให้ถอนที่โน่นฝากที่นี่แล้วยังคอยคำนวณให้ดูด้วยว่าถ้าไม่ทำจะเสียหายเท่าไร

ตอนหลังคงเห็นว่าทำอย่างไรก็เข็นผมให้กระตือรือร้นไม่ได้ จึงอาสาว่าจะเอาไปทำเองทั้งหมด ผมก็รับไว้พิจารณาแต่คงจะใช้เวลาอีกยาวนานกว่าจะอนุมัติ

ผมว่าการติดตามความเคลื่อนไหวด้านการตลาดของสถาบันการเงินที่แข่งขันกันแย่งชิงเงินฝากนั้น นอกจากจะเป็นการรักษาผลประโยชน์อันพึงมีพึงได้ของตัวเองแล้ว ท่านยังมีโอกาสได้ศึกษาผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ๆ ที่เขาวางขายในสาขาหรือจุดขายของเขาในศูนย์การค้าต่างๆ อย่างใกล้ชิด ถึงแม้ว่าเท่าที่สังเกตดูจะเน้นผลิตภัณฑ์ด้านการประกันภัย ประกันชีวิต เป็นหลัก แต่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ถ้าศึกษาให้ดีใช้ให้เป็นก็เปรียบเสมือนเป็นเครื่องมือที่จะนำมาใช้เพื่อความมั่นคงของชีวิตและครอบครัวในอนาคตในยามที่ภาวะเศรษฐกิจมีความเสี่ยงสูงในระยะยาวเช่นปัจจุบัน

ผลพลอยได้ที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ ไม่ช้าก็เร็วการคัดเลือกสถาบันการเงินที่จะฝากผีฝากไข้ด้วยจะยากขึ้น การคิดเลือกว่าจะฝากเงินไว้กับใคร คงจะดูแค่ใครให้อัตราดอกเบี้ยสูงสุดเหมือนในขณะนี้ไม่ได้ ถึงแม้ว่าทางราชการจะขยายระยะเวลาการคุ้มครองเงินฝากออกไปอีก 5 ปี แต่วันหนึ่งการคุ้มครองทั้งจำนวนแบบนี้จะต้องยุติลง ถึงตอนนั้นการประเมินว่า เราควรฝากเงินที่เก็บหอมรอมริบมาทั้งชีวิตไว้กับใคร จะต้องพิจารณาจากสถานะความมั่นคงของสถาบันการเงิน มาตรฐานในการให้บริการจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจของสถาบันการเงินและผู้บริหารว่าเป็นสถาบันการเงินที่ดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงผลประโยชน์ร่วมกันของลูกค้าและสถาบัน หรือเป็นสถาบันการเงินที่มุ่งแต่จะเอารัดเอาเปรียบลูกค้า ซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้ต้องใช้เวลาศึกษาเรียนรู้จากประสบการณ์นานพอสมควร คงจะประเมินจากการโฆษณาการประชาสัมพันธ์ซึ่งเขาทำขึ้นมาโฆษณาชวนเชื่อไม่ได้ ท่านยังมีเวลาศึกษาทำความรู้จักพฤติกรรมของสถาบันการเงิน และผู้บริหารสถาบันการเงินอีกเดือน 5 ปี ก่อนการค้ำประกันเงินฝากจะสิ้นสุดลง ลองติดตามความเคลื่อนไหวด้านการตลาดของเขาจากประสบการณ์ในการใช้บริการฝากเงินหรือขอใช้สินเชื่อด้วยตัวเองว่า สถาบันการเงินที่ท่านติดต่อด้วยคำนึงถึงผลประโยชน์ระยะสั้นที่จะได้รับจากท่าน หรือต้องการที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนกับลูกค้าโดยให้ความสำคัญต่อการทำธุรกิจเพื่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกันทั้งสองฝ่าย

ตรงนี้จะมีความสำคัญในการตัดสินใจทางการเงินของท่านในระยะยาว สถาบันการเงินที่ให้ความสำคัญต่อความมั่นคงในอนาคต ซึ่งจะกระทบเป็นลูกโซ่ลงมาถึงท่านในฐานะที่เป็นลูกค้าของเขา อาจไม่เสนออัตราดอกเบี้ย หรือทว่าช่วงระยะเวลาสั้นแล้วจบกันไป เหมือนสถาบันการเงินประเภทเน้นการตลาดระยะสั้น หมดเวลาแล้วต่างคนต่างแยกทางกันไป เขาจะเสนออัตราดอกเบี้ยที่สมเหตุสมผลให้กับลูกค้า แต่จะติดตามดูแลลูกค้าที่ติดต่อกันมายาวนานอย่างใกล้ชิด และพร้อมจะให้ความช่วยเหลือแก่ลูกค้าในยามที่เกิดความจำเป็น เช่น การให้สิทธิพิเศษที่จะช่วยเหลือลูกค้าที่ฝากเงินมีความสัมพันธ์กับสถาบันการเงินแห่งนั้นมายาวนาน ถ้าลูกค้ารายนี้มีความจำเป็นที่จะต้องใช้เงินกู้จากธนาคารเพื่อการลงทุน และใช้จ่ายจำนวนมากๆ

ผมขออนุญาตไม่ออกความเห็นครับว่าสถาบันการเงินแห่งไหนเป็นสถาบันการเงินประเภทใด หรือแม้แต่ในปัจจุบัน สถาบันการเงินยังให้ความสำคัญต่อความสัมพันธ์ระยะยาวกับลูกค้าเหมือนในอดีตหรือไม่ เพราะเที่ยวนี้เข้าไปในธนาคารเห็นมีแต่พนักงานติดป้ายเป็นตัวแทนประกันภัยมาต้อนรับ ไม่เห็นมีใครติดป้ายว่าเป็นพนักงานต้อนรับของธนาคารเลย ไม่มีใครอยากให้พนักงานภาคภูมิใจ