ภาพสะท้อนจาก "เคอร์ฟิว" ดับไฟใต้ยังไร้เอกภาพ

โดย...อภิวัจ สุปรีชาวุฒิพงศ์

แนวคิดประกาศห้ามประชาชนชายแดนภาคใต้บางพื้นที่ออกนอกเคหสถานในเวลาที่กำหนด หรือเคอร์ฟิว ดูจะสร้างปัญหามากกว่าจะเป็นเครื่องมือช่วยแก้ปัญหา ดังที่ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการขับเคลื่อนนโยบายและยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศปก.กปต.) มุ่งหวังไว้

เพียงแค่หลุดปากถึงแนวคิด เสียงค้านแรกที่ออกมากลับเป็น พล.อ.อ.สุกำพล สุวรรณทัต รมว.กลาโหม คนในรัฐบาลเดียวกัน โดยมี พล.ท.อุดมชัย ธรรมสาโรรัชต์ แม่ทัพภาคที่ 4 ในฐานะผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) ภาค 4 ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่ สนับสนุนเหตุผลอยู่ข้างหลัง

ประเด็นที่น่าสนใจจากความเห็นที่แตกต่างของแกนนำด้านความมั่นคงในรัฐบาล คือ การสะท้อนให้เห็นถึงความไม่เป็นเอกภาพในการปฏิบัติ ร.ต.อ.เฉลิม นั้นระบุชัดว่าแนวคิดประกาศเคอร์ฟิวมาจากตำรวจผู้ปฏิบัติในพื้นที่ ส่วน พล.อ.อ.สุกำพล ก็ยืนยันแนวคิดของทหารในพื้นที่ว่าสถานการณ์ยังไม่ถึงขั้นที่จะต้องประกาศเคอร์ฟิว

สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนความไม่มีเอกภาพ ปัญหาเดิมซึ่งแม้จะผ่านมาถึง 9 ปี ก็ยังไม่อาจแก้ไขได้

ขณะเดียวกัน ช่วงเวลา 1 ปีของรัฐบาลพรรคเพื่อไทย เหตุการณ์รุนแรงที่เพิ่มความน่าสะพรึงกลัวมากขึ้นก็ส่งผลสะเทือนถึงรัฐบาล ทั้งความไร้เอกภาพที่มีรองนายกรัฐมนตรีคุมงานความมั่นคงถึง 3 คน ต่อมาแม้จะแก้ปัญหาด้วยการตั้ง ศปก.กปต. ให้ ร.ต.อ.เฉลิม เป็นผู้อำนวยการศูนย์ แต่ก็ยังไม่วายโดนกล่าวหาถึงการไม่เคยเดินทางลงพื้นที่เลยสักครั้งเดียว ต่างกับ พล.อ.อ.สุกำพล ซึ่งลงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

แต่การพยายามสร้างเอกภาพโดยการตั้ง ศปก.กปต. ก็ถูกคัดค้านอย่างหนักจากสภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเสมือนสภาที่ปรึกษาของศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.)

พร้อมกันนี้ แนวคิดการประกาศเคอร์ฟิวก็ปรากฏขึ้นในช่วงเริ่มต้นของการจัดตั้ง ศปก.กปต. แกนนำในกองทัพทั้ง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบก (ผบ.ทบ.) และ พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รอง ผบ.ทบ. ประสานเสียงในทำนองเดียวกันว่า “การลอบทำร้ายเจ้าหน้าที่หรือการวางระเบิดทำในเวลากลางคืน เราประกาศเคอร์ฟิวไม่ได้จึงเกิดเหตุยิงและระเบิดขึ้น”

สอดคล้องกับการปรากฏตัวของ พล.อ.พัลลภ ปิ่นมณี อดีตรองผู้อำนวยการ กอ.รมน. ที่มารับตำแหน่งที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี โดย พล.อ.พัลลภ เผยถึงแนวคิดแก้ปัญหาชายแดนภาคใต้ด้วยการทำลายกองกำลังติดอาวุธที่ก่อความไม่สงบ เพื่อดึงประชาชนกลับมา

แนวคิดดังกล่าว สวนทางกับแนวทางของ กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า ซึ่งใช้วิธีสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ เจรจา พูดคุย โน้มน้าวให้ผู้หลงผิดกลับเข้ามาร่วมมือกับฝ่ายรัฐ

ปรากฏการณ์ที่ พล.ท.อุดมชัย แม่ทัพภาคที่ 4 ในฐานะผู้อำนวยการ กอ.รมน.ภาค 4 พบปะพูดคุยกับ แวอาลีคอปเตอร์ วาจิ แกนนำก่อเหตุปล้นปืนค่ายกองพันพัฒนาที่ 4 อ.เจาะไอร้อง จ.นราธิวาส เพื่อหาแนวทางความร่วมมือสร้างสันติสุข ก็อยู่ในช่วงของการพยายามจัดตั้ง ศปก.กปต.

นับจากก่อตั้ง ศปก.กปต.ตั้งแต่เดือน ก.ย. 2555 จนถึงปัจจุบัน ศปก.กปต.ก็ยังไม่มีผลงานใดเป็นรูปธรรม กระทั่งผุดแนวคิดเคอร์ฟิวออกมา

กรุงเทพโพล เคยสำรวจความคิดเห็นประชาชนในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ เมื่อเดือน ส.ค. 2555 ที่ผ่านมา ช่วงเดือนรอมฎอนที่เกิดเหตุรุนแรงบ่อยครั้ง และเป็นช่วงเดียวกันกับที่ ผบ.ทบ.เอ่ยปากถึงแนวคิดประกาศเคอร์ฟิว โดยกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ถึง 43% ไม่เชื่อว่าเคอร์ฟิวจะช่วยลดความรุนแรงได้ ขณะที่ 39% ตอบว่าไม่แน่ใจ

ด้านนักวิชาการที่เก็บข้อมูลและติดตามสถานการณ์ชายแดนภาคใต้มาโดยตลอดอย่าง ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี มองว่า มาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจของทหารมีส่วนสำคัญที่ทำให้จำนวนเหตุรุนแรงลดลง ส่วนเหตุสะเทือนขวัญที่เกิดขึ้นเป็นผลจากกลุ่มสุดโต่งที่ต้องการแสดงศักยภาพเพื่อคงอำนาจเอาไว้

ดังนั้น จึงไม่น่าแปลกใจที่จนถึงขณะนี้ แม้ว่าผู้บังคับบัญชาอย่าง ผบ.ทบ.จะคล้อยตามพร้อมปฏิบัติตามหากรัฐบาลจะให้ประกาศเคอร์ฟิว แต่ กอ.รมน.ภาค 4 ก็ยังยืนยันเช่นเดิมว่าสามารถคุมสถานการณ์ได้ และยังไม่ถึงขั้นต้องประกาศเคอร์ฟิว

ด้านกองทัพ พล.อ.อุดมเดช สีตบุตร เสนาธิการทหารบก ในฐานะเลขาธิการ กอ.รมน. เรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหารือ ก่อนเข้าร่วมประชุมกับ ศปก.กปต.

ต้องติดตามว่า ในการประชุมวันที่ 15 ก.พ.นี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ จะมีท่าทีอย่างไรกับมาตรการเคอร์ฟิวและรัฐบาล โดย ร.ต.อ.เฉลิม ในฐานะที่ริเริ่มแนวคิดนี้จะมีทางออกอย่างไรต่อการประกาศเคอร์ฟิวที่มีเสียงคัดค้านจากรอบด้าน