ที่มากองทุนส่งเสริมการค้าฯ

กองทุนส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ จัดตั้งขึ้นตามมาตรา 13 พ.ร.บ.การส่งออกไปนอก

และการนำเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งสินค้า พ.ศ. 2522 เพื่อใช้จ่ายเกี่ยวกับการส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ

โดยเงินในกองทุนนั้น มีมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 4 ก.พ. 2524 ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษจากสินค้าขาเข้า แต่ที่ผ่านมามีการเรียกเก็บเพียง 2 ครั้งเท่านั้น คือปี 2524 และปี 2533 โดยเรียกเก็บในอัตรา 0.5% จากสินค้านำเข้าทุกประเภท ยกเว้นสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น

สถานะของกองทุนจึงมีเงินจำนวนไม่มาก แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีความพยายามที่จะระดมความเห็นให้มีการเก็บเงินเข้ากองทุนเพิ่ม แต่ได้รับเสียงคัดค้านจากภาคเอกชนว่าจะเป็นการสร้างภาระให้กับภาคส่งออกมากเกินไป

เมื่อเงินในกองทุนมีจำนวนน้อยลง และเพื่อให้สถานะกองทุนยังคงอยู่ ในปี 2533 ครม.จึงมีมติให้นำเงินกองทุนเฉพาะดอกเบี้ยไปใช้ได้เท่านั้น แต่เปิดช่องยกเว้นในกรณีฉุกเฉิน หากดอกเบี้ยไม่พอใช้ก็สามารถขอมติ ครม.ใช้เงินต้นของกองทุนได้

สำหรับสถานะกองทุนส่งออก ณ วันที่ 31 ต.ค. 2555 มีเงินสดและเงินฝากธนาคารคงเหลือ 4,386 ล้านบาท

เมื่อหักเงินต้นที่ไม่สามารถนำมาใช้ได้ตามมติ ครม. จำนวน 3,642 ล้านบาท หักเงินปี 2555 ที่กันไว้เบิกเหลื่อมปีงบประมาณ 2556 จำนวน 60.45 ล้านบาท หักงบที่ใช้ในโครงการปี 2556 ที่ยังไม่ได้เบิกจ่าย 362.69 ล้านบาท และหักภาระหนี้ 112.70 ล้านบาท

เหลือเงินที่ใช้จ่ายได้ในปีงบประมาณ 2557 เพียง 207.62 ล้านบาท

และเป็นสาเหตุให้นายบุญทรง เตริยาภิรมย์ รมว.พาณิชย์ ใช้มติ ครม.ปี 2533 ที่เปิดช่องกรณีเหตุฉุกเฉิน นำเงินต้นมาใช้ดำเนินงานในโครงการที่มีภาคเอกชนมาขอใช้เงินกองทุนเพิ่มมากขึ้นทุกปี