อาเซียนตอนล่าง

ตอนนี้อะไรๆ เมืองไทยก็หายใจเป็นอาเซียนหมดแล้วครับ งานมหกรรมเมืองไทยไม่ว่าจะด้านไหนก็ต้องมีคำว่าอาเซียนไปเกี่ยวข้องด้วย ทั้งๆ ที่เนื้องานอาจจะไม่มีอาเซียนมาเกี่ยวข้องด้วยเลยแม้แต่น้อย

เด็กๆ เมืองไทยวันนี้ก็นั่งท่องกันใหญ่ว่าอาเซียนมี 10 ชาติสมาชิก แต่ไม่รู้ว่าจะทั้งเด็กและผู้ใหญ่รู้จักอาเซียน รู้จักคนอาเซียนดีแค่ไหน

ว่ากันตามภูมิศาสตร์อาเซียนนั้น มองกันให้ชัดๆ จะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ อาเซียนตอนบน และอาเซียนตอนล่าง ซึ่งแต่ละส่วนก็มีความใกล้ชิดกันของทั้งคน และวัฒนธรรม ตลอดจนทั้งภาษาระหว่างกัน

อาเซียนตอนบน ตั้งอยู่บนแผ่นดินใหญ่ของเอเชีย ผมกล้าบอกได้เลยว่า ประเทศไทยคือศูนย์กลางอาเซียนตอนบน และไทยจะมีบทบาททางเศรษฐกิจที่สำคัญมากที่สุดด้วย เพราะที่ตั้งของไทยอยู่ใจกลางอาเซียนตอนบนพอดิบพอดี อีกทั้งยังเป็นฮับทางเศรษฐกิจ และการเดินทางที่เชื่อมต่อกับจีน ซึ่งอยู่ด้านบนได้พอดี

คนอาเซียนตอนบนนี้ มีความใกล้ชิดทางวัฒนธรรม และเชื้อชาติกันมาก คนไทย คนลาว คนกัมพูชา คนเวียดนาม คนพม่า รู้จักกันรู้ไส้รู้พุงกันดีอยู่แล้ว มีการข้ามแดนของแรงงานไปมาก่อนที่จะมีคำว่า “เออีซี” เสียอีก

ส่วนอาเซียนตอนล่าง คือกลุ่มประเทศคาบสมุทรมาลายา และหมู่เกาะต่างๆ ตั้งแต่มาเลเซียลงไปถึงอินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ ประเทศกลุ่มนี้มีความใกล้ชิดกันทั้งเชื้อชาติ ภาษา และวัฒนธรรมเช่นกัน

คนมาเลเซีย คนบรูไน คนอินโดนีเซีย พูดภาษาเดียวกัน คนสิงคโปร์ก็พอพูดภาษาบาฮาซาได้ เว้นแต่ฟิลิปปินส์ ที่พูดต่างภาษาออกไป แต่ก็มีวัฒนธรรมแบบคนหมู่เกาะเหมือนๆ กัน (ยกเว้นสิงคโปร์ที่ออกจะเป็นจีนมากกว่าใครในกลุ่ม)

และก็เหมือนกับอาเซียนตอนบนครับ คนในกลุ่มประเทศอาเซียนตอนล่างพวกนี้โยกย้ายทำงานกันไปมาอยู่แล้ว ก่อนที่จะรู้จักคำว่า “เออีซี” เหมือนกัน

ส่วนศูนย์กลางอาเซียนตอนล่างก็ต้องบอกว่าคือสิงคโปร์ที่มีเศรษฐกิจดีที่สุด แต่ถ้าเป็นเรื่องนโยบาย เรื่องการเมือง ก็ต้องบอกว่า อินโดนีเซียคือศูนย์กลางของอาเซียนตอนล่าง

นี่คือภาพใหญ่ๆ ของอาเซียนเท่าที่เห็น ซึ่งอาเซียนตอนล่าง และอาเซียนตอนบนนั้น ก็ยังมีความแตกต่างกันออกไปอย่างชัดเจน ยังแบ่งแยกกันอย่างชัดเจน ซึ่งหลังจากอาเซียนกลายเป็นประชาคมร่วมกันอย่างแท้จริงในปี 2015 การเรียนรู้ซึ่งกันและกันคงจะต้องเป็นเรื่องที่จริงจังมากขึ้น

เพราะที่ผ่านมานักธุรกิจในอาเซียนตอนบนก็จะสยายปีกไปยังอาเซียนตอนบนเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากยังไม่รู้จักอาเซียนตอนล่างดี

มีเพียงสิงคโปร์ ที่เป็นประเทศนายทุนใหญ่ ที่เข้าไปลงทุนทั่วทั้งอาเซียน เพราะมีเงินหนานั่นแหละครับ

ส่วนไทยเอง แน่นอนว่าเอกชนของเราขยายการลงทุนไปยังประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งพม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม อยู่แล้ว ครอบคลุมอาเซียนตอนบนทั้งหมด

ถ้าไทยจะเป็นศูนย์กลางอาเซียนได้อย่างแท้จริง เราต้องรู้จักอาเซียนด้านล่างด้วยครับ เพราะเป็นตลาดใหญ่ ที่มีประชากรกว่า 300 ล้านคนทีเดียวครับ