ส่องประวัติ วัดกึ๋น ทีมสู้คดีเขาพระวิหารฝ่ายไทย

โดย...ชัยรัตน์ พัชรไตรรัตน์

ประเด็นการต่อสู้คดีพิพาทพื้นที่รอบตัวปราสาทพระวิหารระหว่างไทยกัมพูชา ยังอยู่ในความสนใจของคนไทยทั้งประเทศ หลังศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือศาลโลก จะออกนั่งบัลลังก์รับฟังคำชี้แจงด้วยวาจาครั้งสุดท้ายในวันที่ 15-19 เม.ย. ก่อนมีคำพิพากษาราวปลายปี 2556

ทั้งนี้ หลายภาคส่วนมีความกังวลต่อทิศทางการเดินหน้าของรัฐบาล รวมถึงทีมทนายความมืออาชีพจากต่างประเทศ กับประสบการณ์ความช่ำชองในการว่าความคดีในศาลโลก จะสามารถช่วยให้ชาติไทยได้เปรียบเหนือกัมพูชา และส่งผลต่อรูปคดีจนพลิกกลับมารับชัยชนะได้หรือไม่

ทว่า ยิ่งใกล้ช่วงโค้งสุดท้ายเข้ามาทุกขณะ และเพื่อความไม่ประมาท รัฐบาลได้เตรียมพร้อมด้วยการเรียกประชุมทีมกฎหมายต่อสู้คดีดังกล่าวมาหารือในวันที่ 25 ม.ค. ณ ทำเนียบรัฐบาล โดยมี วีรชัย พลาศรัย เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ หัวหอกทีมสู้คดีปราสาทพระวิหาร เข้าร่วมประชุมด้วย

พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด เช่น สุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ จารุพงศ์ เรืองสุวรรณ รมว.มหาดไทย พล.อ.อ.สุกำพล สุวรรณทัต รมว.กลาโหม พร้อมด้วยผู้นำเหล่าทัพ นำโดย พล.อ.ธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร ผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้บัญชาการทหารบก รวมถึง พล.ต.อ.อดุลย์ แสงสิงแก้ว ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ มาหารือแนวทางการทำงาน ก่อนนำข้อสรุปที่ได้ไปหารือต่อกับคณะทีมทนายความชาวต่างชาติ ระหว่างวันที่ 612 ก.พ. ที่ประเทศอังกฤษ โดยการนำทีมของ พงศ์เทพ เทพกาญจนา รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ศึกษาธิการ ซึ่งได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้ดูแลเรื่องนี้

ดังนั้น ผู้แบกรับหน้าที่อันหนักอึ้งต่อจากนี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คือ ทีมทนายความในฐานะตัวแทนของประเทศไทย ต้องทำงานอยู่ท่ามกลางคำว่าผลประโยชน์ของประเทศ และการปกป้องอธิปไตย ไม่ให้สูญเสียหรือตกเป็นของกัมพูชาแม้แต่ตารางนิ้วเดียว

ทั้งนี้ วีรชัย ฐานะตัวแทน หรือ (Agent) ทำหน้าที่ดำเนินการแทนรัฐภาคีคู่พิพาท (The parties shall be represented by agents.) หรือเปรียบเสมือนเป็นตัวแทนของรัฐ มีอำนาจในการดำเนินการที่มีผลผูกพันรัฐของตัวเอง สามารถมีที่ปรึกษาหรือทนายที่ให้คำปรึกษาได้ เช่น ศ.อแล็ง เปเยต์ ชาวฝรั่งเศส ศ.โดนัลด์ แมคเรย์ ชาวแคนาดา และ ศ.เจมส์ ครอว์ฟอร์ด ชาวออสเตรเลีย รับหน้าที่เป็นที่ปรึกษาด้านกฎหมายระหว่างประเทศให้กับฝ่ายไทย

สำหรับประวัติคร่าวๆ ของคณะที่ปรึกษาด้านกฎหมายระหว่างประเทศนั้น ซึ่งเป็นชุดทีมทนายต่างประเทศเดิมที่รัฐบาลอภิสิทธิ์ใช้สู้คดีปราสาทพระวิหาร ในส่วนของ เปเยต์ ปัจจุบันเป็นอาจารย์สอนกฎหมายระหว่างประเทศที่มหาวิทยาลัยปารีส ประเทศฝรั่งเศส มีประสบการณ์ว่าความในศาลโลกมากกว่า 35 คดี พร้อมทั้งเป็นที่ปรึกษากฎหมายและทนายให้แก่ประเทศต่างๆ กว่า 20 ประเทศ อาทิ (คดีข้อพิพาทเกี่ยวกับอธิปไตยเหนือหมู่เกาะสิปาดัน และลิกิตัน ของประเทศอินโดนีเซีย)อีกทั้งยังดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษากฎหมายขององค์การการท่องเที่ยวโลก รวมทั้งยังเป็นผู้เขียนตำรากฎหมายระหว่างประเทศด้วย

ด้าน แมคเรย์ เป็นสมาชิกศาลประจำอนุญาโตตุลาการ (Permanent Court of Arbitration PCA) ตั้งแต่ปี 2531 และสมาชิกคณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ ตั้งแต่ปี 2549 อีกทั้งเป็นทนายความของรัฐบาลนิวซีแลนด์ด้านกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ รวมทั้งคดีต่างๆ ในองค์การการค้าโลก (WTO) ตั้งแต่ปี 2541 นอกจากนั้นยังเป็นที่ปรึกษาของแคนาดาในข้อพิพาทระหว่างแคนาดาฝรั่งเศส ในคดีเขตแดนทางทะเลบริเวณหมู่เกาะแซงปีแยร์และมีเกอลง (St. Pierre and Miquelon Maritime Boundary) และเป็นทนายความให้สาธารณรัฐซูรินาเม (Suriname) ในคดีระหว่างกายอานากับซูรินัม (Guyana v. Suriname) เมื่อปี 2549

ขณะที่ ครอว์ฟอร์ด เป็นอาจารย์สอนกฎหมายระหว่างประเทศที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศสหราชอาณาจักร และเป็นผู้อำนวยการศูนย์วิจัยกฎหมายระหว่างประเทศเลาเตอร์แพคท์ที่เคมบริดจ์ สหราชอาณาจักร (Lauterpacht Research Centre for International Law) มีประสบการณ์ว่าความในเวทีระหว่างประเทศมากมาย ทั้งในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ ศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ ศาลอาญาระหว่างประเทศ และศูนย์กลางระหว่างประเทศเพื่อระงับข้อพิพาทด้านการลงทุน (International Center for the Settlement of Investment Disputes ICSID)

นอกจากนี้ ยังเป็นอนุญาโตตุลาการในคดีต่างๆ อีกหลายคดี และเคยเป็นทนายความให้แก่รัฐบาลมาเลเซียในคดีเกาะปูเลาบาตู ปูเต๊ะห์ (Pulau Batu Puteh) เมื่อปี 2551 และคดีข้อพิพาทเกี่ยวกับอธิปไตยเหนือหมู่เกาะสิปาดันและลิกิตัน อีกทั้งยังเคยเขียนตำรากฎหมายระหว่างประเทศหลายเล่ม และดำรงตำแหน่งเป็นบรรณาธิการอาวุโสของหนังสือกฎหมายระหว่างประเทศประจำปีของสหราชอาณาจักร (British Yearbook of International Law)