เปิดค้าเสรีอาเซียน 12 สาขาบริการ

....พวงรัตน์ อัศวพิศิษฐ์

หลังจากที่ได้รำมวยกันมาพอสมควร หรือน่าจะเรียกว่าออกแขกมากกว่า เพราะผู้หญิงอาจไม่น่าจะรำมวย แต่ที่เล่ามายืดยาวก็เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้มีความเข้าใจเท่าๆ กัน ซึ่งดิฉันคิดว่าเราน่าจะมาดูได้แล้วว่า ขณะนี้ไทยได้เปิดอะไรกันไปถึงไหนบ้าง

ที่จริงไม่ใช่ไทยประเทศเดียว แต่น่าจะเรียกว่าประเทศสมาชิกอาเซียนมากกว่า สมาชิกอาเซียนได้จัดทำตารางรายการบริการที่จะเปิดตลาด หรือเปิดเสรีไปแล้ว 7 ชุด และขณะนี้กำลังจัดทำชุดที่ 8 เพื่อยื่นให้แก่กันในเดือน ส.ค. ปีนี้ ในการประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน

การยื่นตารางการเปิดเสรีบริการให้แก่กัน โดยระบุว่าจะมีกิจกรรมบริการอะไร และในแต่ละวิธีหรือลักษณะของการให้บริการที่เรียกว่า Mode ไทยให้อย่างไร ซึ่งเท่ากับเป็นการสัญญาว่าจะไม่เพิ่มเติมข้อจำกัดอื่นๆ ที่เป็นการสร้างอุปสรรคทางการค้าบริการให้แก่สมาชิกอาเซียนทั้งหลายในอนาคต หรือเรียกว่าเป็นการผูกพันไว้ก็ได้

อย่างไรก็ตาม สมาชิกอาเซียนยังคงมีสิทธิในการบังคับใช้กฎหมายในการกำกับดูแลธุกิจบริการ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการควบคุมมาตรฐาน ความเป็นธรรมด้านการแข่งขัน ความมั่นคงของชาติ ประโยชน์ของผู้บริโภค เพื่อป้องกันผลกระทบด้านวัฒนธรรมและประเพณี ป้องกันผลกระทบทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตามประเด็นสำคัญก็คือ จะต้องบังคับใช้กฎหมายเหล่านี้อย่างเป็นธรรม เท่าเทียมกันทั้งกับคนของชาติตน และคนต่างชาติ ไม่มีการเลือกปฏิบัติ ยกเว้นว่าจะไม่ใส่กิจกรรมบริการนั้นในตารางการผูกพันที่ยื่นแก่สมาชิก หรือถ้าใส่ไว้ก็จะต้องระบุให้ชัดเจนว่า ไม่ต้องการผูกพัน (Unbound)

สำหรับประเทศไทย ถ้าหากว่าดูจากสาขาบริการ 12 สาขา ตัวอย่างเช่น

บริการด้านธุรกิจ เช่น บริการวิชาชีพ อันได้แก่ บริการด้านกฎหมาย การจัดทำบัญชี การตรวจสอบบัญชี วิศวกรรม สถาปัตยกรรม รวมถึงภูมิสถาปัตย์ แพทย์ ทันตแพทย์ และพยาบาล เป็นต้น นอกจากนี้ยังรวมบริการด้านคอมพิวเตอร์ และบริการที่เกี่ยวข้อง เช่น บริการด้านข้อมูล Software, Data Processing บริการซ่อม รักษา เครื่องจักร เครื่องมือสำนักงาน รวมทั้งคอมพิวเตอร์ และการให้คำปรึกษา ฯลฯ

บริการด้านการวิจัยและพัฒนา และการทดลอง ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ เคมี ชีววิทยา วิศวกรรม ด้านเศรษฐศาสตร์ กฎหมาย ภาษา

บริการด้านสื่อสาร เช่น ไปรษณีย์ โทรคมนาคม อันได้แก่ โทรศัพท์ โทรเลข แฟกซ์ อีเมล วอยซ์เมล เป็นต้น นอกจากนี้ก็มีภาพยนตร์ วิดีโอเทป วิทยุ โทรทัศน์ ฯลฯ

บริการด้านก่อสร้างและวิศวกรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น งานเกี่ยวกับการประกอบ หรือการติดตั้ง รวมถึงการให้เช่าเครื่องจักรในการก่อสร้าง และการทุบทิ้ง

บริการด้านการศึกษา ตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐานไปจนถึงการศึกษาผู้ใหญ่ และอื่นๆ

บริการด้านสิ่งแวดล้อม อันได้แก่ การให้คำปรึกษาระบบการกำจัดขยะ กำจัดขยะพิษ การบริการจัดการมลภาวะ และเสียงที่เป็นมลภาวะ เป็นต้น

บริการด้านสุขภาพและสังคม เช่น โรงพยาบาล ฯลฯ

บริการด้านท่องเที่ยว ซึ่งรวมถึงโรงแรม ร้านอาหาร แคเทอริง ไกด์ บริษัททัวร์

บริการด้านขนส่ง เช่น การขนส่งทางเรือ การขนส่งผู้โดยสาร สินค้า การซ่อม รถไฟ ท่อน้ำมัน การขนถ่ายสินค้า ฯลฯ

บริการด้านการกระจายสินค้า รวมตั้งแต่บริษัทนายหน้า ขายส่ง แฟรนไชส์ รวมไปจนถึงการขายปลีก

บริการด้านอสังหาริมทรัพย์ จะเกี่ยวข้องกับการเป็นเจ้าของ หรือการให้เช่า หรือให้เช่าช่วง ซึ่งเป็นธุรกรรมที่เกี่ยวกับที่อยู่อาศัย รวมถึงการรับจ้างบริหารจัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย

บริการอื่นๆ อันได้แก่ บริการจัดทำโฆษณา การวิจัยตลาด การสำรวจความคิดเห็นของประชาชน (Public Opinion Polling) รวมถึงการให้คำปรึกษาด้านบริหารจัดการทั่วไป ด้านทรัพยากรมนุษย์ และด้านการเงิน

ในการเสนอตารางข้อผูกพันที่ต้องมีกิจกรรมที่กล่าวถึงข้างต้น ไทยก็ไม่น้อยหน้าสมาชิกอาเซียนอื่นๆ โดยจะมีการเสนอผูกพันไว้ในกิจกรรมบริการภายใต้สาขาต่างๆ เกือบทุกสาขา จะมียกเว้นบ้างก็คือ โทรคมนาคม โดยเฉพาะโทรคมนาคมพื้นฐาน การส่งวิทยุ โทรทัศน์ การบันทึกเสียง บริการอสังหาริมทรัพย์ สัตวแพทย์ Integrated Engineering Services การฉายภาพยนตร์ การให้เช่าต่างๆ

แต่ถ้าดูตามวิธีหรือลักษณะของการให้บริการที่เรียกว่า Mode of Supply จะแตกต่างกันออกไปตาม Mode ต่างๆ ขึ้นกับว่าเป็น Mode อะไร Mode 1, 2, 3 หรือ 4 โดยเฉพาะ Mode 4 ได้แก่ การเปิดให้คนต่างชาติเข้ามาทำงานให้บริการในประเทศนั้น เป็น Mode ที่มีความอ่อนไหว สำหรับสมาชิกอาเซียนทุกประเทศรวมทั้งไทย จึงมีความคืบหน้าค่อนข้างน้อย ส่วน Mode 1 และ 2 ซึ่งเป็นการให้บริการข้ามพรมแดน และบริการที่ผู้บริโภคเดินทางไปรับบริการยังประเทศที่ให้บริการ ตามลำดับนั้น จะมีความยืดหยุ่นมากกว่า ซึ่งท่านผู้อ่านคงต้องอดใจติดตามอ่านตอนจบในฉบับต่อไป