อย่าสร้างศัตรู

บทบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์อาซาฮี ในญี่ปุ่น แสดงทัศนะถึงนโยบายต่างประเทศของนายกรัฐมนตรี ชินโสะ อาเบะ ระหว่างที่กำลังเดินทางเยือน 3 ประเทศอาเซียนได้อย่างน่าสนใจว่า ญี่ปุ่นไม่ควรสร้างความแตกแยกให้เกิดขึ้นภายในเอเชีย ด้วยการแบ่งแยกมิตรและศัตรู

ในสัปดาห์นี้ อาเบะ จะเดินทางเยือนเวียดนาม ไทย และอินโดนีเซีย เป็นจุดหมายแรกนับตั้งแต่สาบานตนเข้ารับตำแหน่งเมื่อปลายปีที่แล้ว ซึ่งการเดินทางไปเยือนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของบรรดาผู้นำรัฐบาลญี่ปุ่นในช่วงนี้ จึงนับเป็นสัญญาณชัดเจนถึงความสำคัญของภูมิภาคนี้ ในวาระทางการทูตของรัฐบาลอาเบะได้เป็นอย่างดี

ในช่วงที่ผ่านมา หลายประเทศต่างก็แสดงความสนใจที่จะกระชับความสัมพันธ์กับภูมิภาคนี้ให้แน่นแฟ้นมากขึ้น เช่น การเดินทางเยือนของประธานาธิบดีสหรัฐ บารัก โอบามา และการประชุมสุดยอดอาเซียนอินเดีย เป็นครั้งแรกเมื่อเดือนที่แล้ว

สำหรับการเยือนของ อาเบะ ครั้งนี้ ผู้นำญี่ปุ่นได้ยกเหตุผลในการขยายความร่วมมือด้านความมั่นคง หรือการหาพันธมิตรในยามที่ความตึงเครียดทางทะเลยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องระวังก็คือ ไม่ใช่ทุกประเทศในอาเซียนจะมีความเห็นเหมือนกันทั้งหมด ดังนั้นการเคลื่อนไหวใดๆ ที่ถือเป็นการส่งสัญญาณว่าญี่ปุ่นกำลังร่วมมือกับสหรัฐเพื่อจำกัดอิทธิพลของจีน จึงอาจนำไปสู่ความแตกแยกในกลุ่มอาเซียนได้

สิ่งที่น่ากังวลอีกประการก็คือ การให้คำมั่นของ อาเบะ ที่จะเดินหน้าการทูตบนพื้นฐานค่านิยมร่วม หรือการร่วมมือกับประเทศที่มีพื้นฐานค่านิยมต่างๆ เช่น ประชาธิปไตย เหมือนๆ กัน ซึ่งแทนที่จะแบ่งแยกมิตรหรือศัตรู อาเบะ ควรหันมาดำเนินนโยบายการทูตสายกลางมากกว่า และแสวงหาความร่วมมือให้มากขึ้น