ต้องยอมรับสภาพ

สถานการณ์ขณะนี้ต้องถือว่าเป็นภาระหนักหนาสาหัสของรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และนายบุญทรง เตริยาภิรมย์ รมว.พาณิชย์ ที่ต้องเร่งรีบระบายข้าวสารในโกดังข้าวของรัฐ ที่ได้จากโครงการรับจำนำข้าวเปลือกทุกเมล็ดออกไปให้มากที่สุด ก่อนที่ข้าวที่ครอบครองไว้ในมือรัฐบาลจะเสื่อมคุณภาพจนราคาตก

ขณะเดียวกันข้าวเปลือกจากแปลงนาปีการผลิต 2555/2556 ของเกษตรกรชาวนากำลังดาหน้าทยอยเข้าโรงสี ก่อนถูกสีแปรสภาพเป็นข้าวสารมาเก็บไว้ในโกดังกลางของรัฐอีกระลอก

ภารกิจการระบายข้าวจากโกดังของรัฐบาลที่ใช้เงินรับจำนำ 23 แสนล้านบาท กำลังทำให้รัฐบาลไทยจุกเสียดแน่นท้องกับการบริหารสต๊อกที่นับวันจะบวมเบ่ง

แน่นอนว่าในระยะที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์ไม่ได้นิ่งนอนใจที่จะหาทางระบายข้าวสารออกจากโกดัง เพราะก่อนหน้านี้นายบุญทรงได้เสนอให้ ครม. เมื่อวันที่ 6 พ.ย. 2555 เห็นชอบร่างบันทึกความเข้าใจขายข้าวระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลจีน แต่กลับมีการปั้นแต่งปริมาณซื้อขายข้าวระหว่างกันสูงถึง 5 ล้านตันต่อปี ทั้งๆ ที่ไทยส่งออกข้าวไปจีนได้เฉลี่ยแค่ปีละ 3 แสนตันเท่านั้น

หากมีการซื้อขายข้าวในปริมาณที่สูงลิ่วขนาดนั้นได้จริงรัฐบาลก็โล่งอก อย่างน้อยก็มีผู้ซื้อข้าวอยู่ในมือ

ทว่า ความยินดีปรีดาของรัฐบาลกลับยืนระยะเพียงแค่ 15 วัน ทางการจีนก็ท้วงติงร่างเอ็มโอยูซื้อขายข้าวฉบับที่ ครม.เห็นชอบ วันที่ 6 พ.ย. 2555 และขอให้ปรับปรุงเนื้อหาของร่างเอ็มโอยูใหม่ โดยยกเลิกการกำหนดปริมาณการซื้อขายต่อปี และระยะเวลาการซื้อขาย เพราะไม่ต้องการให้ร่างเอ็มโอยูดังกล่าวมีผลในทางผูกมัดและผูกพันต่อการซื้อข้าวรัฐบาลจีน และได้มีการลงนามเอ็มโอยูไปแล้วเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2555

เพราะหากรัฐบาลจีนยอมรับเงื่อนไขในร่างเอ็มโอยูที่รัฐบาลไทยและรัฐบาลจีนตกลงซื้อขายข้าวระหว่างกันไม่เกิน 5 ล้านตันต่อปี ระหว่างปี 2556-2558 เป็นเวลา 3 ปี แต่หากทำไม่ได้ก็เท่ากับทำให้รัฐบาลจีนที่เป็นพี่ใหญ่ในเอเชียต้องเสียหน้าเสียเครดิต

เมื่อเป็นเช่นนี้ทางการจีนจึงต้องขอแก้ไขร่างเอ็มโอยูไม่ให้มีผลผูกมัดใดๆ กับรัฐบาลทั้งสิ้น เพียงแต่ยืนยันจะซื้อข้าวไทยเพิ่มขึ้น

ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ในอีกด้านหนึ่งเป็นความพยายามของนายบุญทรงที่ต้องดิ้นรนหาทางระบายข้าวสารในโกดังรัฐบาลให้มากที่สุด แต่ก็พึงตระหนักว่าไม่จำเป็นที่ต้องปั้นแต่งตัวเลขการขายข้าวที่เกินความเป็นจริง และเป็นไปไม่ได้ท่ามกลางสถานการณ์ข้าวในตลาดโลกที่ไม่เอื้อในขณะนี้ เพราะรังแต่จะทำให้เสียเครดิตรัฐบาล

รัฐบาลและผู้ที่เกี่ยวข้องในการรับจำนำและระบายข้าวจะต้องเร่งควานหาตลาดข้าว และปรับวิธีการระบายข้าวในมือออกไปให้เร็วที่สุด ก่อนที่สถานการณ์จะย่ำแย่ จนทำให้ต้องประสบปัญหาการถือครองสต๊อกข้าวไว้เต็มมือแต่หาผู้ซื้อไม่ได้