นิวโมเดล

โดย...ธนพล ไชยภาษี

เมื่อวานนี้เป็นการเปิดประชุมสภาประชาชนของจีน ประธานาธิบดี หูจิ่นเทา ซึ่งกำลังจะลงจากตำแหน่งกล่าวย้ำถึงความสำคัญว่า ต่อไปนี้จีนต้องเร่งเปลี่ยนรูปแบบทางเศรษฐกิจใหม่ของประเทศเพื่อการเติบโตที่แข็งแรงยั่งยืนต่อไปในอนาคต

ต้องเข้าใจกันครับ ว่าตลอด 30 ปีที่ผ่านมา เศรษฐกิจจีนเติบโตขึ้นมาได้อย่างเร็วพรวดพราดก็เพราะการได้สร้างความได้เปรียบจากการที่จีนมีพลังประชาชนจำนวนมาก มีแรงงานมาก ราคาถูก ค่าเงินก็ถูกกดไว้ให้ถูก

การผงาดขึ้นมาเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของจีนนั้น เป็นแรงขับเคลื่อนมาจากการวางตัวเป็นโรงงานผลิตของจีน จีนผลิตสินค้าได้ทุกอย่าง และรับจ้างคนทั้งโลกผลิต เพราะต้นทุนการผลิตที่จีนนั้นต่ำกว่าที่อื่นในโลก

ทว่า ในช่วงหลังมานี้รูปแบบโมเดลทางเศรษฐกิจของจีนดังกล่าวนั้นกำลังเผยให้เห็นถึงผลเสียตามมามากมาย โดยเฉพาะการที่จีนไม่สามารถยืนบนลำแข้งตัวเองได้ และต้องพึ่งพาประเทศอื่นๆ อยู่เสมอ

เช่น เมื่อเกิดภาวะความตกต่ำทางเศรษฐกิจในสหรัฐ เมื่อปี 2008 เศรษฐกิจจีนก็ฝ่อตามไปด้วย เพราะใบสั่งผลิตสินค้าจากสหรัฐไม่มี จีนส่งออกไปสหรัฐไม่ได้ ตอนนี้ยุโรปก็กำลังฟุบ จีนก็ฟุบตามไปด้วยเช่นกัน

นั่นคือความไม่ยั่งยืนของเศรษฐกิจจีนในวันนี้ ที่คณะผู้นำจีนได้เห็นแล้วและถือเป็นการบ้านสำคัญของ นาย สีจิ้นผิง ว่าที่ประธานาธิบดีคนใหม่ด้วย

ยิ่งไปกว่านั้น การเติบโตอย่างรวดเร็วของเศรษฐกิจตลอด 3 ทศวรรษที่ผ่านมานั้น แม้ว่าส่วนหนึ่งจะทำให้คนจีนหลุดพ้นจากความยากจนจำนวนมาก แต่ทว่าในขณะเดียวกันก็เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมาอย่างรวดเร็ว

ไมว่าจะเป็นปัญหาการทำลายสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรง ความเสื่อมโทรมของสังคมเมือง ช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจนที่เพิ่มมากขึ้นทุกทีๆ การรุกรานสังคมชนบทอย่างไม่เป็นธรรม ที่เกิดขึ้นพร้อมๆ กับปัญหาคอร์รัปชันที่รุนแรงขึ้น

ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดระหว่างประเทศพัฒนาแล้วและประเทศด้อยพัฒนาก็คือระดับของคนครับ ในประเทศพัฒนาแล้วในโลกตะวันตก คนมีรายได้ไม่ต่างกันเหมือนในเอเชียที่คนรวยๆ คือรวยล้นฟ้า คนจนก็โงหัวไม่ขึ้น แต่ในตะวันตก คนมีรายได้เท่าๆ กัน คุณค่าของคนเท่าๆ กัน

จีนก็มีปัญหานี้เหมือนกันครับ คนรวยก็รวยระดับโลก คนจนก็จนระดับโลกเหมือนกัน ถือเป็นปัญหาท้าทายจีนมากที่สุดในวันนี้ ที่จะทำอย่างไรให้คนเท่ากันให้ได้มากที่สุด

รูปแบบทางเศรษฐกิจใหม่ของจีน คือจะทำอย่างไรให้คนในประเทศมีแรงซื้อมากขึ้น การใช้จ่ายของผู้บริโภคจะต้องเป็นแรงขับเคลื่อนที่สำคัญของเศรษฐกิจในชาติ

ก็ต้องแก้ควบคู่กันไปครับ ทำให้ประชาชนในประเทศขึ้นมาอยู่ในระดับเท่าเทียมกันให้มากที่สุด กระจายรายได้ให้เท่าเทียมกว่าเดิม

จีนเปิดประเทศมาราว 30 ปี ก็เริ่มตระหนักได้แล้วว่าปัญหาของตัวเองคืออะไร จะต้องเร่งแก้จุดไหน

บางประเทศแถวนี้เปิดตัวมาพร้อมๆ กับจีน แต่ยังย่ำอยู่กับที่ปล่อยให้คนรวยก็รวยเอา คนจนก็ยิ่งจน การกระจายรายได้และโอกาสเข้าขั้นห่วยแตกที่สุดในโลกทีเดียว