อย่าเป็นหนี้เกินตัว

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ตามติดอย่างต่อเนื่องกับการปล่อยกู้ให้กับลูกค้ารายย่อย

โดยเฉพาะที่มีรายได้ต่ำกว่าเดือนละ 1.5 หมื่นบาท ที่มีการให้กู้กันสนั่นตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมาจนใกล้สิ้นปี หนี้ก็เริ่มออกอาการค้างชำระนานเกิน 1 เดือนมากขึ้น จน ธปท.ต้องออกมาแสดงความเป็นห่วง

การล้อมคอกก่อนวัวหายของ ธปท. เป็นเรื่องที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะ ธปท.เป็นแหล่งรวมข้อมูลการเงิน ทั้งของธนาคารพาณิชย์และของสถาบันการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร (นันแบงก์) แม้จะไม่มีอำนาจโดยตรงในการกำกับดูแล แต่เมื่อถึงเวลาหน้าสิ่วหน้าขวาน ธปท.ก็สามารถงัดเอาประกาศคณะปฏิวัติฉบับที่ 281 (ปว.281) ออกมาคุมนันแบงก์ได้

สิ่งที่ ธปท.เป็นห่วง คือ หนี้เสียที่จะเกิดขึ้นกับกลุ่มรากหญ้า ถ้ามีหนี้มากจนเกินไป หากเศรษฐกิจกลับทางเป็นขาลง คนกลุ่มนี้จะได้รับผลกระทบมากที่สุด เพราะกลุ่มนันแบงก์คิดดอกเบี้ยในอัตราที่สูงกว่าธนาคารพาณิชย์ และถ้าหมุนเงินไม่ทันสุดท้ายก็จะต้องหันไปหาหนี้นอกระบบและจะกลายเป็นโดนทวงหนี้โหดพัวพันเป็นงูกินหางไม่สิ้นสุด

ปัญหาหนี้เกินตัวเป็นปัญหาที่ทำให้เสถียรภาพเศรษฐกิจสั่นคลอนได้ หากหนี้รายย่อยกลายเป็นหนี้เสีย สุดท้ายก็จะกลับมาที่ฐานะของธนาคารพาณิชย์อาจจะอ่อนแอลง ต้องเพิ่มการสำรองหนี้ และก็ต้องเพิ่มทุนจดทะเบียน

นอกจากนั้น รัฐบาลอาจจะต้องออกโครงการพักหนี้มาช่วย ซึ่งก็เป็นการเอาเงินงบประมาณแผ่นดินที่ควรจะนำไปใช้พัฒนาประเทศมาล้างหนี้ให้กับคนที่ไม่พอเพียง ในขณะที่รัฐบาลเองก็มีภาระหาได้ไม่พอใช้ ต้องทำงบประมาณขาดดุลกระตุ้นเศรษฐกิจต่อเนื่องติดต่อกันมา 2 ปีแล้ว

ฉะนั้น เมื่อ ธปท.เห็นสัญญาณที่ไม่ดีก็เริ่มออกมาเตือน ทั้งเตือนประชาชนเองว่าอย่าก่อหนี้เกินตัว ส่วนธนาคารพาณิชย์และนันแบงก์ ก็ขอร้องว่าอย่าโหมโฆษณาให้คนเป็นหนี้เพิ่มด้วยการซื้อสินค้าเงินผ่อน ทั้งที่บางครั้งอาจจะยังไม่จำเป็นต้องซื้อ แต่เมื่อเห็นว่าเป็นเงินผ่อน การตัดสินใจเป็นหนี้จึงง่ายขึ้น

สิ่งที่ ธปท.กำลังดำเนินการ อาจจะสวนทางกับความต้องการของรัฐบาล ที่ต้องการกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศทดแทนการส่งออกที่หายไป แต่การให้คนใช้จ่ายเกินตัวก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ เพราะเศรษฐกิจจะโตแต่กลวง ไร้ความแข็งแรงมั่นคง รัฐบาลควรจะเลือกเสถียรภาพมากกว่าการเติบโตของเศรษฐกิจ เพื่อความปลอดภัยยามที่เศรษฐกิจผันผวนในขณะนี้

ประเทศไทยอาจจะไม่จำเป็นต้องมีเศรษฐกิจที่เติบโตมาก แต่คนในประเทศมีความสุข ไม่ได้มีแต่ความเครียดที่จะต้องหาเงินมาจ่ายหนี้ จะทำให้ประเทศไทยเป็นสถานที่ที่น่าอยู่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก