ฝันหวานนโยบายแท็บเล็ตจุดเปลี่ยนปฏิรูปการศึกษา?

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

จากที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เคยระบุในงานเสวนาวิชาการหัวข้อ “แท็บเล็ตทำไมต้อง ป.1” ซึ่งจัดขึ้นที่ โรงแรมตรัง กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 12 ก.ค.ที่ผ่านมา ว่า โครงการแท็บเล็ตเพื่อการศึกษาเป็นความตั้งใจปฏิรูปการศึกษาให้มีความก้าวหน้าและเป็นประโยชน์มากที่สุด

เหตุผลที่เลือกแจกแท็บเล็ตให้เด็ก ป.1 เพราะนโยบายต้องวางรากฐานให้เด็กตั้งแต่ชั้นเรียนนี้ เพราะเป็นวัยที่มีความพร้อมที่จะปลูกฝังแนวความคิดและพัฒนาการด้านต่างๆ โดยเฉพาะเรื่องการอ่านเป็นรากฐานในการเติบโต เป็นบุคคลที่มีการเรียนรู้ในอนาคต

คำถามก็คือ แท็บเล็ตจะทำหน้าที่ปฏิรูปการศึกษาได้ตามที่ สพฐ.วาดหวังไว้ได้หรือไม่?

ทุกครั้งที่การปฏิรูปการศึกษาถูกนำขึ้นมาเป็นวาระถกเถียงกันในที่ประชุม นักวิชาการและกูรูด้านการศึกษาต่างย้ำข้อสรุปเป็นเสียงเดียวกันว่า แผนที่ระดมสมองคิดกันจะวางไว้อย่างรัดกุมเพียงไร แต่แผนดังกล่าวก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เป็นแผนระยะยาวที่อาจต้องเดินตามยุทธศาสตร์นานถึง 10 ปี จึงจะเห็นผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรม

ครรชิต มาลัยวงศ์ ราชบัณฑิต และนายกสมาคมครูเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ไม่ว่าจะกำหนดระยะเวลาไว้แค่ไหน แต่การปฏิรูปการศึกษาไม่สามารถหลีกเลี่ยงการปฏิรูปการเรียนการสอนก่อนสิ่งอื่นใดได้ ครูผู้สอนจึงเป็นสิ่งที่ต้องถูกปฏิรูปก่อน เพื่อให้ครูซึ่งเป็นต้นธารหรือหัวใจของการศึกษาเป็นผู้เดินหน้าแนวทางอื่นๆ ที่จะตามมาได้

“ปฏิรูปจะเกิดขึ้นได้ก็คือ ต้องสร้างคนที่สอนเป็น รู้เนื้อหาที่จะสอน แท็บเล็ตจะปฏิรูปการศึกษาได้ ก็ต้องทำให้ครูรู้ว่าต้องนำเครื่องมือชนิดนี้ไปสอนอะไร ถ้าไม่รู้ตรงนี้แท็บเล็ตก็ไม่ต่างจากเครื่องมืออื่นๆ เช่น หนังสือ หรืออุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่มีอยู่แล้ว” ครรชิต กล่าว

ขณะที่ วิทยากร เชียงกูล คณบดีวิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวว่า แท็บเล็ตจะทำหน้าที่ดังกล่าวได้ต้องทำหน้าที่มากกว่าหนังสือ โดยต้องกระตุ้นสิ่งสำคัญในการวางรากฐานของการเรียนรู้คือ เรื่องของการอ่านให้ได้ แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีใครตอบได้ว่าแท็บเล็ตจะทำหน้าที่นั้นได้หรือไม่

“สิ่งที่เครื่องมือใดๆ จะเข้ามาปฏิรูปการศึกษานั้นต้องวางรากฐานที่บุคคล โดยต้องเข้ามามีบทบาทในการสร้างทัศนคติที่ดีต่อการอ่านให้กับเด็กตั้งแต่ยังเล็ก และสร้างสิ่งแวดล้อมให้เกิดการรักการอ่านให้ได้ เรื่องนี้สำคัญมากเพราะประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนบางแห่งปูรากฐานการรักการอ่านสำเร็จมาแล้ว ด้วยนโยบายที่สอดคล้องกันและต่อเนื่องใช้เวลาเพียง 6-7 ปี ทั้งที่มีงบประมาณด้านการศึกษาน้อยกว่าประเทศเรา จึงจำเป็นต้องทบทวนไม่ให้การเมืองเข้ามามีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงแผนการปฏิรูปการศึกษาอย่างสะเปะสะปะ” วิทยากร กล่าว

หลังจากที่แท็บเล็ต 8.6 แสนเครื่อง ซึ่งกำลังจะอยู่ในมือเด็ก ป.1 ทั่วประเทศ ถูกระบุว่า มีอายุการใช้งานไม่เกิน 3 ปี ทั้งเพราะจากระยะประกันที่กำลังจะหมดภายใน 2 ปี และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แรงกดดันให้ สพฐ.ต้องเร่งผลักดันให้แท็บเล็ตเดินหน้าปฏิรูปการศึกษาแข่งกับเวลาที่จำกัด ขณะเดียวกันก็ต้องสามารถร่นระยะเวลาปฏิรูปการศึกษาด้วยศักยภาพที่มีให้ได้ จึงจะสามารถกล่าวได้ว่าแท็บเล็ตเข้ามามีบทบาทในการปฏิรูปการศึกษาอย่างแท้จริง