จุดที่ยังไม่จบ Apple Vs samsung

โดย...พวงรัตน์ อัสวพิศิษฐ์

ผู้เขียนได้เกริ่นและเท้าความคดีที่ Apple ฟ้อง Samsung ไปเมื่อต้นปีนี้ไปแล้วในฉบับที่ผ่านมา โดยเฉพาะที่ศาลสหรัฐ ซึ่งก็ขอสรุปให้คร่าวๆ อีกครั้งก่อนจะเล่ากันถึงผลจากการฟ้องร้องต่อไปว่า ประเด็นที่ Apple ฟ้อง Samsung นั้นมีทั้งประเด็นเครื่องหมายการค้า Trade Dress (ซึ่งผู้เขียนขอใช้ศัพท์ทางวิชาการเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาในประเด็นนี้ เพราะไม่ทราบจะเรียกเป็นไทยว่าอะไร แต่โดยที่ได้อธิบายไปในฉบับที่แล้วก็จะไม่ขอยกมากล่าวถึงอีก เดี๋ยวจะวนไปวนมากับการอธิบายศัพท์อยู่ตรงนี้เอง) และประเด็นสุดท้าย คือ เรื่องสิทธิบัตร ซึ่งมีทั้งสิทธิบัตรออกแบบ และสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ซึ่งเฉพาะในประเด็นสิทธิบัตรนี้ Apple ก็ชนะไปเกือบทุกประเด็น

ก็มาขอเข้าเรื่องกันเลยดีกว่า โดยเริ่มจากสิทธิบัตรออกแบบ ซึ่งมองดูตาเปล่าจากข้างนอกเห็นได้ ซึ่งจะทำให้เข้าใจง่าย นั่นก็คือ

Icon ต่างๆ ที่ถือเป็นการออกแบบของ iPhone และ iPad ที่ได้จดสิทธิบัตรออกแบบไว้ และท่านผู้อ่านทั้งหลายก็คงจะเห็นด้วย ว่าเป็นจุดที่ทำให้ไม่ว่า iPhone หรือ iPad ดังระเบิดจนเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป ซึ่งในประเด็นนี้ Samsung พยายามพิสูจน์หักล้างว่า Galaxy S ของ Samsung ไม่ได้มาทีหลัง แต่ก็ไม่สำเร็จ

รูปแบบที่เป็นสี่เหลี่ยมมนตรงมุมทั้งสี่ของโทรศัพท์ และด้านล่างมีปุ่มสีดำตรงกลางที่กดกลับไปที่ Home (Home Button) รวมถึงแถวล่างสุดที่ไม่เลื่อนไปไหนด้วย ซึ่งประเด็นตรงนี้ นอกจากเรื่องของสิทธิบัตรออกแบบแล้ว ก็ยังมีสิทธิบัตรการประดิษฐ์ที่เป็นกลไกภายในด้วย

และถ้าไปดูสิทธิบัตรการประดิษฐ์โดยตรง และเลือกเฉพาะที่เห็นชัดๆ เข้าใจง่ายๆ ก็คือ

Bounce Back หรือการที่รูปหรือตัวหนังสืออะไรโผล่ขึ้นมาที่หน้าจอเมื่อเปิดเครื่อง และการเลื่อนรูปไปมาหน้าจอ รวมถึงเมื่อมีการแตะ Icon ที่หน้าจอ Icon หนึ่งก็จะมีเรื่องที่เกี่ยวกับ Icon นั้นโผล่ปุ๊บขึ้นมา สิ่งหล่านี้เป็นเรื่องของกลไกภายในที่เป็นเรื่องของสิทธิบัตรทั้งสิ้น ซึ่ง Apple ได้จดไว้ รวมถึงมีการระบุข้อถือสิทธิในกลไกเหล่านั้นด้วย

การเลื่อนแต่รูป (Icon) ต่างๆ หน้าจอไปมาได้ โดย Icon ในบรรทัดสุดท้ายยังอยู่คงที่ไม่ขยับไปไหน

การใช้นิ้วขยายรูป หรืออักษรบนหน้าจอ หรือการหมุนรูปจากตั้งเป็นตะแคงในแนวยาวเพื่อให้อ่านหรือดูรูปง่ายขึ้น

การใช้นิ้วแตะ (Tap) เพื่อ Zoom รูป หรือตัวอักษร และการแตะเพื่อกลับไปหน้าเดิม อย่างเช่นที่ท่านผู้อ่านบางท่านคงจะเคยเห็นในแผนที่ของ Google ด้วย เป็นต้น

เรียกว่าในสิทธิบัตร 7 ใบที่ Apple ได้รับทั้งออกแบบและประดิษฐ์ โดยไม่นับรวมเครื่องหมายการค้า และ Trade Dress ทำให้ Apple ชนะไป 6 ประเด็น มีประเด็นเดียวที่ Apple ไม่ชนะ Samsung คือ สิทธิบัตรออกแบบของ iPad เรียกว่า ศาลสหรัฐโดยระบบคณะลูกขุนตัดสินให้ Apple ชนะแทบทุกประตู และให้ Samsung จ่ายค่าเสียหายแก่ Apple เป็นเงิน 1,050 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงจากที่ Apple เรียกร้องที่ 2,500 ล้านเหรียญสหรัฐ ส่วนที่ Samsung ฟ้องแย้งเรียกค่าเสียหายจาก Apple 422 ล้านเหรียญสหรัฐนั้น ศาลสหรัฐโดยคณะลูกขุนตัดสินให้ตกไป เนื่องจากเห็นว่าข้อกล่าวหาที่ Samsung ว่า Apple ละเมิดอนุสิทธิบัตรของ Samsung ในเรื่องเช่นการส่ง Email และ MultiTask และยังมีสิทธิบัตรใหญ่อีก 2 ประเด็นที่มีหลักฐานพิสูจน์ไม่เพียงพอ

ซึ่งแน่นอนว่า Samsung ยังไม่ยอมแพ้ และอยู่ระหว่างการยื่นอุทธรณ์ ส่วน Apple ก็ยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหายเพิ่มจาก Samsung อีก 707 ล้านเหรียญสหรัฐ และยังขอให้ศาลมีคำสั่งห้ามขายสมาร์ตโฟนของ Samsung รวม 26 แบบ และ Tablets อีก 3 แบบ เรียกว่าฟาดฟันกันให้ถึงที่สุดไปเลย

อย่างไรก็ตาม ค่อนข้างจะมีข้อวิจารณ์หลายๆ อย่างออกมาจากทั้งฝ่ายที่เป็นแฟน Apple และฝ่ายที่เป็นแฟน Samsung

ฝ่ายที่เป็นแฟน Samsung ก็บอกว่า เป็นการฟ้องในสหรัฐ แถมคณะลูกขุนหลายคนก็มาจากซิลิคอนวาเลย์ ซึ่งล้วนเป็นลูกน้องเก่าของ Steve Jobs ทั้งนั้น แต่ถ้าดูศาลในสาธารณรัฐเกาหลีและญี่ปุ่นตัดสิน ก็จะเห็นว่าตัดสินให้ Apple แพ้เหมือนกัน นอกจากนี้ตอนที่ผู้พิพากษาอ่านคำพิพากษา ก็เห็นความขัดแย้งกันในคำตัดสินของคณะลูกขุน เช่น คณะลูกขุนเห็นว่า Samsung ไม่ได้ละเมิด Trade Dress ของ iPad และ iPad 2 แต่มีการคิดค่าเสียหายมาเป็นตัวเลข เป็นต้น จนผู้พิพากษาต้องสั่งให้ลูกขุนกลับไปทบทวนแก้ไขใหม่

ผู้เขียนคงต้องทำการค้นคว้าต่อไปว่า ศาลญี่ปุ่นตัดสินประเด็นอะไร เพราะดูๆ จะไม่มีข้อมูลเสียเลย นอกจากมีข่าวสั้นๆ เพียงว่าศาลญี่ปุ่นตัดสินให้ Apple แพ้

ส่วนฝ่ายที่เป็นแฟน Apple ก็ถึงกับเปรียบเปรยว่า Apple นั้นเป็นผลงานนวัตกรรม แต่ Samsung เป็นผลงานการ Clone สมาร์ตโฟนมาจาก Apple นอกจากนี้ Apple ยังแถลงหลังจากชนะคดีด้วยว่า มีหลักฐานเอกสารจำนวนมากมายมหาศาลที่แสดงให้ศาลให้เห็นว่า Samsung ลอกเลียนและละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาของ Apple และเรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องสิทธิบัตรหรือเงิน แต่เป็นเรื่องคุณค่า Apple เห็นคุณค่าของความเป็นเจ้าของที่แท้จริง และการคิดค้นนวัตกรรมและทุ่มเทชีวิตเพื่อผลิตสินค้าที่ดีที่สุดในโลก

ก็แล้วแต่ท่านผู้อ่านจะพิจารณา แต่ผู้เขียนเห็นว่าต่อไปจะยุ่งแน่ๆ โดยเฉพาะในประเด็นที่ตัดสินให้ Apple ชนะในสิทธิบัตรออกแบบที่โทรศัพท์มือถือเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า มุมทั้งสี่มนๆ บริษัทอื่นๆ นอกจาก Samsung ก็คงจะหนาวๆ ร้อนๆ ไปตามๆ กัน