'เสรี'แนะจับตา น้ำเขื่อนป่าสักล้น

วันที่ 20 ก.ย. ที่อาคารซีพีทาวเวอร์ เสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์พลังงานและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยรังสิต

เปิดเผยว่า สถานการณ์น้ำในขณะนี้ถือว่าไม่น่ากังวล แม้จะมีฝนตกในเขตกรุงเทพมหานคร (กทม.) และในพื้นที่ภาคกลางค่อนข้างมาก แต่ก็ถือว่าเป็นไปตามร่องมรสุมปกติ ซึ่งฝนเหล่านี้เป็นฝนที่ตกใต้เขื่อน ทำให้ท่วมพื้นที่ลุ่มต่ำในหลายจังหวัด โดยเมื่อระดับน้ำในลำน้ำลดลง น้ำท่วมทุ่งก็ไหลไปตามปกติ ไม่ได้สร้างความเสียหายให้กับเขตเศรษฐกิจ และไม่ไหลเข้าท่วมเมืองอย่างเมื่อปีที่ผ่านมา

“ต้องเข้าใจว่าน้ำในเขื่อนภูมิพลและเขื่อนสิริกิติ์ปีนี้ ยังคงอยู่ในระดับ 50% เท่านั้น สามารถรับน้ำได้อีกกว่า 9,000 ล้าน ลบ.ม. โดยทุกวันนี้น้ำจะเข้าวันละประมาณ 70 ล้าน ลบ.ม. ก็ถือว่าปลอดภัยและไม่จำเป็นต้องระบายน้ำจากเขื่อนใหญ่เพิ่มเติม” เสรี กล่าว

อย่างไรก็ตาม ต้องการให้เฝ้าระวังน้ำในเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เป็นเขื่อนขนาดที่ไม่ใหญ่มาก โดยจะรับน้ำได้ 800 ล้าน ลบ.ม. ขณะนี้มีน้ำอยู่ราว 500 ล้าน ลบ.ม. หรือราว 60% ของความจุเขื่อน หากมีฝนตกหนักอย่างต่อเนื่องอีก 10 วัน หรือหากตกในปริมาณ 100 มิลลิเมตรต่อเนื่องกัน 5 วันก็มีความเสี่ยงว่าจะล้นความจุ จึงได้เพิ่มอัตราการปล่อยน้ำจาก 6 ล้าน ลบ.ม.ต่อวันเป็น 13 ล้าน ลบ.ม.ต่อวัน

ผลกระทบต่อ กทม.นั้น เสรี กล่าวว่า ให้จับตาดูที่ อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา โดยหากน้ำผ่าน อ.บางไทร ที่อัตรา 3,000 ลบ.ม./วินาที จะมีความเสี่ยงต่อ กทม. แต่ขณะนี้อยู่ในระดับ 1,600 ลบ.ม./วินาทีเท่านั้น โดยหากน้ำที่ อ.บางไทร เกิน 3,000 ลบ.ม./วินาที เมื่อใด ขอให้ชาวบ้านที่ อ.บางเลน จ.นครปฐม และชาวบ้านในเขต จ.นนทบุรี เก็บข้าวของขึ้นที่สูงได้ทันที

เสรี กล่าวว่า จุดเสี่ยงคือปริมณฑล อย่าง จ.นนทบุรี และปทุมธานี ถึงแม้ปริมาณน้ำเหนือจะน้อยก็จริง แต่มีการคาดการณ์ว่า วันที่ 24 ก.ย.นี้ฝนจะตกหนักมาก ก็ขึ้นอยู่กับการระบายน้ำของ กทม. ว่าจะช่วยได้หรือไม่ และต้องจับตาดูกลุ่มพายุที่กำลังจะเข้าสู่ประเทศฟิลิปปินส์ ว่าจะเข้ามายังประเทศไทยโดยตรงหรือจะออกไปด้านอื่น หากเข้าไทยโดยตรง และพาดผ่านบริเวณเหนือเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์พอดีก็น่าห่วงเช่นเดียวกัน

“ขณะนี้ภาคเอกชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต่างสร้างคันกั้นน้ำของตัวเองไปเรื่อยๆ ซึ่งผิดแบบ การกั้นเหล่านี้ทำให้น้ำไหลอย่างไม่มีทิศทาง และเพิ่มแรงดันทำให้น้ำไหลแรงขึ้น เมื่อต่างคนต่างสร้างคันกั้นน้ำของตัวเอง คันกั้นน้ำที่รัฐบาลใช้งบ ประมาณ 1.2 แสนล้านทั่วประเทศ ก็จะไม่สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ เงิน 1.2 แสนล้านก็อาจเป็นเบี้ยหัวแตก เพราะน้ำระบายไปไหนไม่ได้”

เสรี กล่าวถึงแนวทางของคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) ที่จะจัดให้มีเส้นทางน้ำหลากด้านตะวันตกและตะวันออกของเขื่อนเจ้าพระยา จ.นครสวรรค์ ว่า คำนวณคร่าวๆ จากค่าเวนคืนที่ดินและค่าก่อสร้าง น่าจะสูงถึงฝั่งละ 1.5 แสนล้านบาท เพราะต้องกินพื้นที่บริเวณกว้าง และต้องมีประสิทธิภาพในการรับน้ำมากกว่าฝั่งละ 1,000 ลบ.ม./ วินาที

“ถ้าหากผันน้ำสองฝั่งก็สามารถรวมกันได้ราว 2,000 ลบ.ม./วินาที โดยหากปริมาณน้ำมาสูงสุด 4,500 ลบ.ม./วินาที เช่นเดียวกับมหาอุทกภัยเมื่อปีที่ผ่านมา จะสามารถตัดทอนน้ำเหลือประมาณ 2,500 ลบ.ม./วินาที ด้วยจำนวนเหล่านี้พื้นที่ลุ่มภาคกลางก็เสี่ยงต่อปัญหาอุทกภัยอยู่ดี ยกตัวอย่าง จ.พระนครศรีอยุธยานั้น หากน้ำเกิน 1,200 ลบ.ม./ วินาที ก็ได้รับผลกระทบแล้ว

ทุกอย่างถูกคิดจากปริมาณน้ำสูงสุดเมื่อปี 2554 ที่ผ่านมา แต่ไม่ได้คิดเลยไปถึงว่า หากน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาไหลเกิน 5,000 ลบ.ม./วินาที จะเป็นอย่างไร และไม่ใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้ เพราะนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกเห็นตรงกันว่า หลังจากนี้จะมีปริมาณฝนที่หนักขึ้นและรุนแรงขึ้นทุกๆ ปี มาตรการระยะยาวต้องหาทางรองรับน้ำและสภาพอากาศที่ร้ายแรงมากกว่านี้มาก” เสรี ระบุ m