รัสเซีย...ลูกค้าผมทองหน้าดุ

โดย...วีระศักดิ์ โควสุรัตน์

ปีที่แล้วชาวรัสเซียมาเมืองไทยขยับขึ้นเป็นล้านคนต่อปี ดังนั้นเพื่อประโยชน์ของการเข้าใจลูกค้าผมทองรายใหม่ของเรา ผมจึงหยิบเกร็ดความรู้มาบอกกล่าวกันครับ

แม้เงินรูเบิลรัสเซียมีค่าแลกเปลี่ยนประมาณ 1 บาทไทย แต่มอสโกเป็นเมืองค่าครองชีพสูงที่สุดในโลก แซงหน้าลอนดอนของอังกฤษและโซลของเกาหลีใต้แล้ว

ย้อนไปเมื่อปี 1998 (ช่วงที่ไทยเผชิญวิกฤตต้มยำกุ้ง) รัสเซียเคยมีคนยากจนถึง 40% ของประชากร แต่ปี 2007 (ช่วงที่ไทยมีปฏิวัติโดย พล.อ.สนธิ) รัสเซียเหลือคนจนเพียง 14%

ค่าแรงเฉลี่ยต่อเดือนปัจจุบันอยู่ที่ 700-750 เหรียญสหรัฐ (หรือ 2.2–2.4 หมื่นบาท) 10 ปีที่แล้วเฉลี่ยเพียงคนละ 80 เหรียญสหรัฐ/เดือน (2,500/เดือน) หรือรายได้สูงขึ้น 10 เท่า ใน 10 ปี

ชนชั้นกลางที่เพิ่มขึ้น ได้ทำให้รัสเซียทรงพลังทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว มี GDP สูงเป็นลำดับ 6 ของโลก ประชากรรัสเซียจบการศึกษาระดับอุดมศึกษามากกว่าประเทศอื่นๆ ในยุโรป และส่วนมากจบสายวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่สายศิลปศาสตร์

แม้ความร่ำรวยของชาติมีสาเหตุส่วนหนึ่งจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น แต่น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ คิดเป็น 5.7% ของ GDP รัสเซียเท่านั้น ทั้งยังลดลงเรื่อยๆ เพราะคนชั้นกลางในรัสเซียกลายเป็นผู้บริโภคที่ทำให้ลดปริมาณการส่งออกพลังงานลง

10 ปีก่อนรัสเซียประกาศระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาชุดใหม่ นั่นคือ ทุกคนเสียภาษีในอัตราคงที่เท่ากัน คือ 13% ทำให้ธุรกิจนอกระบบกลับเข้าสู่ระบบมากมาย กลายเป็นรายได้สำคัญของรัฐ ทั้งยังดึงดูดผู้บริหารของบริษัทจากทั่วโลกเข้าหารัสเซียได้อย่างดี เพราะภาษีที่นี่ถูกกว่าที่บ้านของตัวมาก

ประเทศที่ทำแบบนี้แล้วได้ผลมาก่อน คือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือ UAE ทำให้มีผู้บริหารระดับสูงจำนวนมากย้ายถิ่นพำนักไปที่ดูไบ! และเมืองหลวงอะบูดาบี

ประชากรราวๆ 142 ล้านคน มีแนวโน้มลดลง เพราะอัตราตายสูง แต่เกิดต่ำ (เกิดน้อยพอๆ กับยุโรป แต่ตายเร็วกว่ายุโรปเกือบครึ่ง) รัฐบาลรัสเซียมุ่งหมายจะทำให้อัตราเกิด = อัตราตาย ให้ได้ในปีนี้

สมัยมองโกลเรืองอำนาจ (ตรงกับสมัยกรุงสุโขทัย) รัสเซียตกเป็นเมืองขึ้นมองโกลแบบติดๆ ดับๆ เกือบ 100 ปี! จึงอย่าแปลกใจที่จะเห็นคนรัสเซียหน้าตาเป็นมองโกล หรือทาทาร์

แม้แตกไปเป็น 14 ประเทศใหม่แล้ว แต่รัสเซียก็ยังมีพรมแดนใหญ่ที่สุดในโลก ทิ้งอันดับสองอย่างแคนาดาถึงสองเท่า!! ชายแดนรัสเซียห่างจากฮอกไกโดของญี่ปุ่นเพียง 20 กิโลเมตร! ห่างจากอะแลสกาของสหรัฐเพียง 3 กิโลเมตร!! ติดชายฝั่ง 3 มหาสมุทร คือ แปซิฟิก แอตแลนติก และอาร์กติก รัสเซียจึงจับปลาได้เยอะ

อาหารรัสเซียไม่ค่อยถูกปากใคร (รวมทั้งคนรัสเซียจำนวนมากด้วย) เวลานี้อาหารญี่ปุ่นเลยเป็นที่นิยม คนรัสเซียชอบศิลปมวยไทยและชอบนวดไทยมากๆ ถ้าเราใช้ประโยชน์จากนักท่องเที่ยวรัสเซียให้ดี เราจะมีคนกลับไปโปรโมตอาหารไทย วัฒนธรรมไทย สินค้าไทย ได้อีกมากเลยครับ