จากแจ้งวัฒนะถึงสุวรรณภูมื

โดย...อรุณ จิรชวาลา

เห็นภาพข่าวถนนแจ้งวัฒนะทรุดเป็นหลุมใหญ่ขนาด 3 เมตร ทำให้รู้สึกเสียวสันหลังแทนผู้ขับขี่ยวดยานพาหนะทุกคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งรถจักรยานยนต์ โชคดีที่ไม่เกิดอุบัติเหตุ เพราะหากมีใครตกลงไปแม้จะด้วยความเร็วพอประมาณ ถ้าไม่ตายก็คงพิการไปตลอดชีวิต

ทุกหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องพูดถึงเรื่องนี้เหมือนเป็นเรื่องปกติธรรมดา โดยอ้างเรื่องน้ำท่วมปีที่แล้วบ้าง ท่อประปารั่วบ้าง ซึ่งทำให้เกิดการกัดเซาะดินกับทรายใต้ถนนจนเป็นโพรง เมื่อผิวถนนรับน้ำหนักรถที่วิ่งผ่านไปมาไม่ไหวก็ทรุดลงไป

ดูเหมือนไม่มีใครอยากจะเอาเรื่องเอาราวกับใคร อาจเป็นเพราะไม่มีใครอยากสร้างศัตรู ประกอบกับยังไม่มีการบาดเจ็บล้มตาย ทำให้ไม่มีเจ้าทุกข์หรือผู้เสียหาย

โปรดอย่าเข้าใจผิดว่าผมชอบหาเรื่อง แต่ผมอดเกิดหลายคำถามในใจไม่ได้ เช่น การก่อสร้างได้มาตรฐานหรือไม่ ก่อสร้างตามแบบที่ออกไว้หรือไม่ มีทุจริตคอร์รัปชันในการก่อสร้างและบำรุงรักษามากน้อยแค่ไหน ตลอดจนมีผู้กระทำผิดที่สมควรจะได้รับการลงโทษหรือไม่ อย่างไร

ความนึกคิดของผมไม่ยอมหยุดอยู่ที่ถนนแจ้งวัฒนะ แต่ย้อนกลับไปอีกหนึ่งเดือนที่รันเวย์ของสนามบินสุวรรณภูมิด้วย รันเวย์ใหม่เอี่ยมที่ใช้งานมาไม่ถึง 6 ปี ได้เกิดการทรุดและร่อนจนต้องปิดซ่อมกะทันหันนอกกำหนดการซ่อมบำรุงตามปกติ แต่รัฐบาลกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็พยายามอธิบายว่าเป็นเรื่องธรรมดาของรันเวย์ที่ใช้งานหนักซึ่งจะมีเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น

ผมไม่อยากจะเชื่อว่าสนามบินใหญ่ๆ ในต่างประเทศจะเกิดเหตุการณ์ทำนองเดียวกันบ่อยๆ แต่ที่ทำให้แปลกใจมากกว่านั้นคือ สื่อมวลชนก็ยอมปล่อยให้เรื่องนี้เงียบหายไปอย่างง่ายๆ โดยแทบจะไม่มีการขุดคุ้ยต่อ

สำหรับผม ทั้งสองเหตุการณ์ที่เกิดห่างกันไม่ถึงเดือน มีประเด็นที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง ดังนี้

หนึ่ง ในกรณีของแจ้งวัฒนะ ไม่ว่าหลุมใหญ่กลางถนนจะเกิดจากน้ำท่วมอย่างเดียว หรือมีเรื่องทุจริตกินเหล็ก กินหิน กินปูนผสมโรงอยู่ด้วย ผมก็อดเป็นห่วงไม่ได้ว่าถนนหนทางในบ้านเราในบริเวณที่เกิดน้ำท่วมปีที่แล้วจะมีโพรงอยู่ใต้ถนนมากมาย รอเวลาที่ผิวถนนจะรับน้ำหนักไม่ไหวและทรุดลงไป

มีผู้รู้อธิบายให้ฟังว่า จุดอ่อนที่สุดคือ คอสะพาน เพราะตัวสะพานมีการลงเข็มไว้ แต่พื้นถนนที่ลาดขึ้นมาต่อเชื่อมกับสะพานไม่มีการตอกเข็ม โดยปกติถึงจะไม่มีน้ำท่วม คอสะพานก็จะทรุดและต้องซ่อมบำรุงเป็นประจำอยู่แล้ว

หลังน้ำท่วม หากมีโพรงเกิดขึ้น การทรุดของคอสะพานอาจจะไม่ค่อยเป็นค่อยไป แต่อาจจะทรุดเป็นหลุมขนาดใหญ่อย่างกะทันหันในขณะที่มีรถแล่นผ่าน

น้ำก็ลดมากว่าครึ่งปีแล้ว เหตุใดจึงยังไม่มีการเริ่มกระบวนการตรวจสอบโพรงใต้ถนนและใต้คอสะพาน เหตุใดจึงต้องรอให้เกิดหลุมใหญ่กลางถนนแจ้งวัฒนะเสียก่อนจึงตื่นตัว

สอง ในกรณีของสุวรรณภูมิ ผมรู้สึกเป็นห่วงยิ่งกว่าแจ้งวัฒนะเสียอีก เพราะอย่างน้อยแจ้งวัฒนะก็ยังอยู่ในที่สาธารณะ ในที่เปิดเผย ในสายตาของสื่อมวลชนและของประชาชน ภาพต่างๆ ที่ถูกบันทึกไว้สามารถรวบรวมนำมาวิเคราะห์ได้ในทุกแง่มุมในภายหลัง ต่างจากรันเวย์ของสุวรรณภูมิที่เป็นเขตหวงห้าม บุคคลภายนอกจะเข้าไปตรวจสอบหรือสังเกตการณ์ได้จะต้องได้รับอนุญาตเสียก่อน ซึ่งที่ผ่านมาท่าทีของฝ่ายบริหารสนามบินก็ค่อนข้างชัดเจนว่าไม่อยากให้หน่วยงานภายนอกเข้าไปตรวจสอบ

การจะคาดหวังให้รัฐบาลนี้ทำเรื่องสุวรรณภูมิให้โปร่งใสก็คงเป็นเรื่องยาก เพราะบังเอิญสุวรรณภูมิเป็นมรดกตกทอดมาจาก รัฐบาลไทยรักไทย

จะเห็นได้ว่าทันทีที่เกิดเรื่อง นายกรัฐมนตรี ซึ่งปกติจะถูกถนอมตัวเหมือนไข่ในหิน ยังต้องยอมเปลืองตัวกระโดดออกมาปกป้อง โดยให้สัมภาษณ์ว่าเป็นเรื่องปกติธรรมดา ไม่กระทบความเชื่อมั่น

คงจำกันได้ว่า สุวรรณภูมิเป็นสนามบินที่มีปัญหามานาน เปิดให้บริการแล้วก็ยังมีปัญหาต่อเนื่อง รัฐบาลที่มาจากการปฏิวัติเคยขอให้วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ หรือ วสท. ส่งทีมเข้าไปตรวจสอบ ซึ่งก็ได้ชี้ให้เห็นจุดอ่อนหลายประการ รวมทั้งสรุปว่าวัสดุที่ใช้ในการก่อสร้างผิวรันเวย์ไม่ดี

มีบางกระแสยืนยันว่า การแก้ปัญหาของสุวรรณภูมิที่ผ่านมาไม่ใคร่เป็นระบบ ส่วนใหญ่เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ซึ่งทำกันมาแล้วนับร้อยๆ ครั้ง เพื่อให้เปิดบริการไปได้เรื่อยๆ เป็นการแก้ปัญหาภายในกันเองอย่างเงียบๆ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เป็นข่าว โดยมีข้ออ้างว่าเพื่อไม่ให้กระทบความเชื่อมั่นของสายการบินและคนเดินทางชาวต่างประเทศ

ผมเคยได้ยินวิศวกรระดับอาวุโสท่านหนึ่งเล่าให้ฟังมานานแล้วว่า รันเวย์ที่สุวรรณภูมิมีจุดอ่อนบริเวณที่ล้อเครื่องบินกระแทกพื้นขณะร่อนลง เพราะตอนก่อสร้างเผื่อไว้ไม่พอ ซึ่งเข้าใจว่าจุดที่ปิดซ่อมกะทันหันก็อยู่ในบริเวณนี้

ปัญหาของรันเวย์ไม่ได้ทำให้ผมเป็นห่วงว่าจะร้ายแรงจนถึงขั้นเกิดโศกนาฏกรรม แต่ที่ผมเป็นกังวลคือการแก้ปัญหาที่ไม่เป็นระบบจะกระทบคุณภาพของบริการ จะทำให้สุวรรณภูมิยากที่จะยกระดับขึ้นไปเทียบชั้นกับสนามบินชั้นนำในภูมิภาค เช่นที่สิงคโปร์ ฮ่องกง หรือเกาหลี ตลอดจนจะกระทบกระเทือนไปถึงเศรษฐกิจและธุรกิจการท่องเที่ยวของประเทศในระยะยาว

เรื่องสุดท้าย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นที่แจ้งวัฒนะหรือสุวรรณภูมิ เราคงต้องทำใจยอมรับความจริงว่าปัญหาความไม่โปร่งใสและทุจริตคอร์รัปชันมันฝังรากลึกอยู่ในหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ด้วยเหตุนี้การจะหวังให้รัฐบาลเป็นฝ่ายแก้ปัญหาให้ลุล่วงจึงเป็นไปได้ยาก

ในขณะเดียวกัน ประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศก็ยังมีความรู้ไม่เพียงพอที่จะปกป้องผลประโยชน์ของตนเองและประเทศชาติด้วยการเลือกคนที่ซื่อสัตย์สุจริตเข้ามาบริหารประเทศ

ผมจึงอยากเรียกร้องให้องค์กรอย่าง วสท. แสดงบทบาทในการปกป้องผลประโยชน์ของประเทศชาติมากขึ้น โดยการขอเข้าไปมีส่วนร่วมในการตรวจสอบตามหลักวิชาชีพ เสร็จแล้วให้แถลงผลการวิเคราะห์ให้สังคมได้รับทราบ

ผมเชื่อว่าเรื่องที่ขอไม่ได้เหลือบ่ากว่าแรง อย่างน้อยผมก็อยากได้ยินจาก วสท.มากกว่าจากกรมทางหลวงกับ บริษัท ท่าอากาศยานไทย ว่าปัญหาที่แท้จริงที่แจ้งวัฒนะกับที่สุวรรณภูมิคืออะไรกันแน่