"มีเดียบ็อกซ์"ของเล่นใหม่ประจำอบต.

โดย...ทีมข่าวการเมือง

สถานการณ์น้ำปีนี้จะมีโอกาสท่วมทะลักพื้นที่ไหน เมื่อไหร่ ยังไม่ชี้ชัด แต่การเฝ้าระวังเตือนภัย เป็นสิ่งสำคัญที่จำเป็นต้องมี  จากมหาอุทกภัยเมื่อปีที่ผ่านมาจึงเป็นบทเรียนครั้งสำคัญที่ทำให้รัฐบาลต้องวางกลไกบริหารงานใหม่ มีการกู้เงินผุดอภิโปรเจค ทำสารพัดวิธีแก้ปัญหาน้ำ

เมื่อดูจากอภิมหาโปรเจกส์ภายใต้วงเงิน 3.4 แสนล้านบาท มีการจัดงบไว้ 3,000 ล้านบาท เพื่อดำเนินการปรับปรุงระบบคลังข้อมูล ระบบพยากรณ์และเตือนภัยรวมทั้งการบริหารจัดการน้ำ (หลาก และแล้ง ) กรณีต่างๆ   ซึ่งหน้าโครงการจะออกมาอย่างไร คงต้องรอการทำทีโออาร์ไปก่อน 

แต่สิ่งที่ไม่ต้องรอและปรากฎรูปร่างอย่างรวดเร็วในการรับมือเตือนภัยน้ำระดับท้องถิ่นก็เกิดขึ้น  เมื่อจู่ๆ รัฐบาลโดยกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ทำพิธีส่งมอบอุปกรณ์ติดตามสถานการณ์น้ำอัตโนมัติ หรือที่เรียกกันว่า "Media Box" ให้กับตัวแทนองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)  เมื่อวันที่ 19 ก.ค. ที่ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล 

ท่ามกลางความสงสัย “มีเดียบ็อกซ์” หรือที่พี่น้องอบต.เอ่ยปากในงานว่า "กล่องมหัศจรรย์" มีที่มาอย่างไร!?!     

ทั้งนี้งานรับมอบ”กล่องมหัศจรรย์” นายยงยุทธ วิชัยดิษฐ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย เป็นประธานในพิธีมอบกล่องดังกล่าว พร้อมกับมอบแผนที่น้ำระดับตำบล ในโครงการพัฒนาภูมิสารสนเทศน้ำระดับตำบล การมอบครั้งนี้ให้แก่เทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบลพื้นที่นำร่อง 130 แห่ง

รอยล  จิตรดอน ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สสนก. อธิบายถึงประสิทธิภาพของมีเดียบ็อกซ์ว่า เท่าที่ใช้ประสิทธิภาพอยู่ในระดับ 98 %  ซึ่งตัวมีเดียบ็อกซ์จะเป็นระบบเรดาร์ที่มีความแม่นยำค่อนข้างสูง สามารถนำไปติดตั้งบริเวณที่สะพานใหญ่ๆ ทำให้เมื่อมีน้ำหลากความเสียหายจะต่ำมาก และใช้พลังงานจากแผงโซล่าเซลล์ โดยราคาต่อเครื่องไม่เกิน 3,000 บาท ซึ่งนำเข้ามาจากประเทศจีน โดยจะมีการติดตามแบบเรียลไทม์

"ผมตั้งเป้าการติดตั้งมีเดียบ็อกซ์อยู่ที่ 50 เครื่องแต่คิดว่าอาจไม่ถึงเพราะในช่วงแรก อบต.ไม่ได้ให้ความสนใจเท่าที่ควร เนื่องจากความเคยชินที่คิดว่าการแก้ไขปัญหาต้องใช้โครงสร้าง ไม่ได้แก้ไขปัญหาด้วยข้อมูล แต่การแก้ปัญหาด้วยข้อมูลจะช่วยสะท้อนถึงการจัดการได้ รวมถึงการรู้ล่วงหน้าถึงสถานการณ์น้ำ วัดได้จากปีที่แล้วมีความแม่นยำเกิน 85 %"

รอยล กล่าวต่อไปว่า  เมื่อติดตั้งแล้วจะมีการประเมินผลในช่วงเดือน ส.ค.พร้อมกับทำแผนที่น้ำ และหากได้รับความร่วมมือกับกรมอุตุนิยมวิทยาในเรื่องการขยายโมเดลการพยากรณ์อากาศที่คำนวณคู่ไปกับโมเดลทะเล ซึ่งจะทำให้มีความแม่นยำมากขึ้น ทั้งนี้ ข้อมูลที่ได้ในแต่ละพื้นที่ยังอยู่ช่วงของการพัฒนา แต่เราหวังให้แต่ละ อบต.สามารถทำแผนที่น้ำในพื้นที่ตนเองได้ โดยการบริหารน้ำจะทำร่วมกับพื้นที่ข้างเคียง

หากพิจารณารูปลักษณ์ของเจ้ากล่องใบนี้ ก็คล้ายคลึงกับกล่องรับสัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม ที่ติดตามบ้านทั่วไป อย่างกล่องแกรมมี่ที่ได้ลิขสิทข์ถ่ายทอดฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปในช่วงที่ผ่านมา หรือ กล่องอาร์เอส ที่กำลังตีตลาดชิงลิขสิทธิ์การแข่งขันกีฬานัดสำคัญ   แต่มีเดียบ็อกซ์ตัวนี้ไม่ได้รับสัญญาณการถ่ายทอดกีฬา แต่เป็นการรับสัญญาณติดตามข้อมูลสภาพอากาศ

เมื่อนำอุปกรณ์เชื่อมต่อกับอินเตอร์เน็ตและทีวีเรียบร้อยแล้ว เมื่อเปิดเครื่องมา หน้าจอจะแสดงเมนู “ข่าวสสนก.” ให้กดปุ่ม OK ที่รีโมท แล้วเลือกที่เมนู “ข่าวสสนก.” หน้าจอจะแสดงเมนู คลิปวีดีโอ  สภาพอากาศ  และสถานการณ์ทั่วไทย อย่างเช่น เลือกเมนู สถานการณ์ทั่วไทย จะมีข้อมูลประกอบด้วย คาดการณ์ฝนล่วงหน้า 1 สัปดาห์  ข้อมูลพื้นที่เฝ้าระวัง  การเตือนภัย พายุ เขื่อน และปริมาณฝน ภาพเมฆ เพื่อดูแนวโน้มการเกิดฝน

ทั้งนี้เมื่อดูเมนูต่างๆ จะมีการอธิบายเป็นทั้งภาพแผนที่  แผนภูมิ ตัวกราฟ  ศัพท์แสงภาษาไทยอังกฤษ รูปแบบสัญลักษณ์ต่างๆ    เรียกได้ว่า คนที่อ่านข้อมูลเหล่านี้ต้องมีความรู้พอสมควร สามารถนำไปสื่อสารแจ้งเตือนประชาชนในพื้นที่ได้อย่างเข้าใจไม่ผิดเพี้ยน  

ก่อนหน้านี้กระทรวงมหาดไทยแจ้งไปยังอบต.ที่ประสงค์รับกล่องมหัศจรรย์ โดยมีเงื่อนไขให้เสนอแผนการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ ปรากฎว่ามีอบต.ที่มีความพร้อมผ่านเกณฑ์เข้ารับการอบรมเพียง 130 แห่ง จากนั้นนำไปอบรมการใช้กล่องที่จ.นครราชสีมาเป็นเวลา  3  วัน จำนวน 2 รอบ    

รต.สุวรรณ  จำนงเป็น อบต.หนองใหญ่ จ.สุรินทร์  บอกว่า  มีความเข้าใจดี  ติดตั้งง่าย อ่านไม่ยาก ก็เหมือนกล่องรับสัญญาณทีวีดาวเทียมทั่วไป  โดยที่อบต.ของเขาก็ต้องตั้งศูนย์เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำหลังจากติดตั้งกล่องนี้ด้วย อย่างไรก็ตามในจ.สุรินทร์ มีอบต.ที่รับทราบเรื่องและมาอบรมจนได้กล่องเพียง 3 แห่งเท่านั้น  

สอดคล้องกับการให้สัมภาษณ์ของ”รอยล”  ข้างต้นที่ยอมรับเหมือนกันว่า “   ช่วงแรก อบต.ไม่ได้ให้ความสนใจเท่าที่ควร เนื่องจากความเคยชินที่คิดว่าการแก้ไขปัญหาต้องใช้โครงสร้าง ไม่ได้แก้ไขปัญหาด้วยข้อมูล อย่างไรก็ตาม เขาก็หวังว่าถือเป็นการนำร่องให้เกิดการต่อยอดไปยังอบต.ต่างๆ ในการหันมาใช้ข้อมูลในการแก้ปัญหา

ถึงกระนั้น มีเดียบ็อกซ์  จะถูกนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพตามที่รัฐบาลคาดหวังหรือไม่ ยังต้องติดตามนับจากนี้  เพราะหากไม่มีการวางระบบดูแลจัดการภายในที่ดีพอ  “กล่องมหัศจรรย์”  ดังกล่าวก็คงเป็นแค่ของเล่นใหม่ ให้ตื่นตาตื่นใจประจำอบต.ไปช่วงระยะเวลาหนึ่งเท่านั้นเอง