ญี่ปุ่นอยู่ไม่ไหว

ไดย...ธนพล ไชยภาษ๊

ตอนนี้หากมองไปยังสถานการณ์ของญี่ปุ่นดูเหมือนว่าจะย่ำแย่อย่างสุดขีดครับ โดยเฉพาะบริษัทเอกชนของญี่ปุ่นที่ต่างเริ่มหนีภาวะต้นทุนแพง ออกมาตั้งฐานการผลิตมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นการย้ายฐานผลิตมายังไทย หรือไปถึงสหรัฐโน่น บอกได้เลยครับต่อจากนี้ไป เราจะเห็นญี่ปุ่นออกนอกประเทศมากขึ้นครับ

เพราะอะไรก็ต้องบอกว่ามีหลายต่อหลายปัจจัยผสมปนเปเข้าด้วยกัน ทำให้แผ่นดินญี่ปุ่นไม่เหมาะสมต่อการเป็นฐานการผลิตในด้านอุตสาหกรรมอีกต่อไป จะลองมาพิจารณากันทีละประเด็นครับ

ประเด็นแรก คือปัญหาการแข็งค่าของเงินเยนญี่ปุ่น เนื่องจากแม้ว่าญี่ปุ่นจะมีหนี้สาธารณะมากที่สุดในโลก แต่เจ้าหนี้ส่วนใหญ่ก็เป็นคนญี่ปุ่นด้วยกันเองไม่ใช่ต่างชาติ ดังนั้นสถานะความน่าเชื่อถือของรัฐบาลญี่ปุ่นจึงยังดีอยู่ และทำให้ค่าเงินเยนกลายเป็นที่หลบภัยของนักลงทุนมาโดยตลอด

โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อยุโรปมีปัญหาเมื่อไหร่ ก็มักจะดันให้ค่าเงินเยนญี่ปุ่นแข็งค่าขึ้นตลอดครับ และนั่นกำลังส่งผลต่อรายได้ของเอกชนญี่ปุ่นอย่างรุนแรง เนื่องจากญี่ปุ่นส่งสินค้าไปขายต่างประเทศเป็นหลัก รายได้เป็นเงินต่างประเทศ เมื่อแลกกลับมาเป็นเงินญี่ปุ่นก็จะได้น้อยลง

ที่สำคัญเงินเยนแข็งค่า ก็ยิ่งทำให้ต้นทุนการผลิตของญี่ปุ่นสูงขึ้นไปด้วย ยิ่งเป็นการบั่นทอนศักยภาพการแข่งขันของสินค้าญี่ปุ่นอย่างรุนแรง ซึ่งจะเห็นได้ว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา สินค้าประเภทเทคโนโลยีของญี่ปุ่นถูกคู่แข่งจากไต้หวันและเกาหลีใต้ ซึ่งมีราคาถูกกว่าตีตลาดอย่างยับเยิน จนหลายบริษัทต้องประกาศขาดทุนกันยับครับ

ปัญหาด้านพลังงานไม่เพียงพอก็กำลังเป็นปัญหาใหม่มาแรงที่ญี่ปุ่นเองก็ไม่คาดคิดมาก่อนเหมือนกัน นับตั้งแต่เหตุแผ่นดินไหวและสึนามิเมื่อวันที่ 11 มี.ค. 2011 นั้น ซึ่งทำให้เกิดการระเบิดขึ้นของโรงปฏิกรณ์นิวเคลียร์ฟูกุชิมา ทำให้ความหวาดกลัวของชาวญี่ปุ่นต่อพลังงานนิวเคลียร์พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

ว่ากันว่า ชาวญี่ปุ่นในวันนี้ พยายามหันกลับมามองถึงการใช้ชีวิตกับธรรมชาติมากขึ้น ก็เพราะความหวาดกลัวนิวเคลียร์นี่แหละครับ หลังจากเกิดวิกฤตฟูกุชิมา ญี่ปุ่นก็สั่งปิดโรงปฏิกรณ์ทั่วประเทศไปทั้งหมดเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยกันใหม่ และเพิ่งจะกลับมาเดินเครื่องกันใหม่ได้เพียงโรงปฏิกรณ์เดียวเท่านั้น เมื่อสัปดาห์ที่แล้วนี้เอง

ภาวะดังกล่าวทำให้ภาคอุตสาหกรรมญี่ปุ่นกำลังเผชิญหน้ากับปัญหาความมั่นคงทางพลังงานครับ ญี่ปุ่นเลือกใช้นิวเคลียร์ก็เพราะเป็นประเทศอุตสาหกรรมหนักที่ต้องการความมั่นคงทางด้านพลังงานสูง แต่ในวันนี้ญี่ปุ่นกำลังส่ายหน้าให้กับนิวเคลียร์ ก็จะย่อมส่งผลกระทบต่อภาคการผลิตอย่างเลี่ยงไม่ได้ การซื้อพลังงานอื่นๆ มาใช้ทดแทน เช่นพลังงานก๊าซธรรมชาติและน้ำมัน ก็จะยิ่งทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นมาด้วย

สองเหตุผลหลักนี้ จะทำให้ญี่ปุ่นต้องกระจายฐานการผลิตออกนอกประเทศมากขึ้นครับ ไทยเราเองก็เป็นหนึ่งในฐานการผลิตใหญ่ของญี่ปุ่น และไทยเราก็ต้องแบกรับภาระในการหาพลังงานมาสอดรับการลงทุนพวกนี้เพิ่มครับ