เผด็จการอาเซียน

โดย...ธนพล ไชยภาษี

มีคนบ่นให้ฟังกันมากมาย ว่าเศรษฐกิจเมืองไทยกำลังตามหลังเพื่อนบ้านไปหมดแล้วเนื่องจากปัญหาการเมืองไทย เพราะเมืองไทยมีรัฐประหารบ่อยครั้ง สกัดกั้นการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ ได้ทีก็เลยย้อนถามกลับไปว่า ประเทศไหนในอาเซียนที่ปกครองตามแบบฉบับประชาธิปไตยแบบที่หลายคนอยากเห็นแบบในโลกตะวันตกบ้าง ก็ตอบกลับมาไม่ได้ เพราะจริงๆ แล้ว ในอาเซียนแทบจะเป็นเผด็จการกันทั้งหมดนั่นแหละครับ

จะเป็นด้วยลักษณะเฉพาะของคนในภูมิเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีความคล้ายกันหรืออย่างไรไม่ทราบ ที่ทำให้การปกครองในแถบนี้ไม่สามารถใช้วิธีการอย่างตะวันตกได้อย่างแท้จริง

เอาง่ายๆ ในอาเซียนไม่เป็นเผด็จการทหาร ก็เผด็จการรัฐสภา หรือไม่ก็เผด็จการคอมมิวนิสต์กันทั้งนั้น ไม่มีใครดีเด่ไปกว่าใคร

สิงคโปร์และมาเลเซียถูกปกครองด้วยระบบที่ตัวเองเรียกว่าประชาธิปไตยก็จริง แต่ในเนื้อแท้ก็คือระบบเผด็จการรัฐสภาทั้งสิ้น สิงคโปร์ดีหน่อยที่แม้จะเผด็จการรัฐสภาจากตระกูลลีกวนยิวเป็นสิบๆ ปี แต่ตระกูลนี้ก็ยังคิดดีทำดีเพื่อชาติอย่างแท้จริง

ส่วนมาเลเซียก็โชคดีที่แม้จะเผด็จการ แต่ก็มีคนอย่างอดีตนายกรัฐมนตรีมหาธีร์ โมฮัมหมัด ที่เห็นแก่ประโยชน์ของชาติอย่างแท้จริง แต่ที่ผ่านมามาเลเซียโตขึ้นมาได้และแซงหน้าไทย เพราะรัฐอัดโครงการใหญ่ๆ มากระตุ้นเศรษฐกิจทั้งนั้นครับ ไม่ได้มีอะไรดีเด่ไปกว่าเมืองไทยเลย ถ้าลองรัฐบาลไม่อุ้มระบบเศรษฐกิจเหมือนแต่ก่อน มาเลเซียก็เดินไปได้ไม่เกินหน้าไทยครับ

ไปดูอินโดนีเซีย สมัยที่เศรษฐกิจอิเหนาเติบโตและแข็งแกร่งน่ากลัวที่สุด ก็ต้องบอกว่าเป็นยุคของอดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โต ซึ่งเคยครองอำนาจมานานถึง 31 ปี ยุคนั้นถือว่าเป็นยุคทองของอินโดนีเซีย เศรษฐกิจแข็งแกร่งอย่างที่สุดเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้านในอาเซียน ก็เพราะพรรคโกลด์คาร์ของซูฮาร์โตนั้น ควบคุมทหารได้อยู่หมด และใช้ระบบเผด็จการรัฐสภาเบ็ดเสร็จ

แต่แม้ว่าเศรษฐกิจอินโดนีเซียในช่วงนั้นจะดีจริง แล้วทำไมประชาชนอินโดนีเซียถึงไม่เอาจนลุกขั้นปฏิวัติขับไล่ซูฮาร์โตไปจากอำนาจในปี 1997 ซึ่งเป็นช่วงปีเดียวกันกับวิกฤตต้มยำกุ้ง

ก็เพราะว่าไปๆ มาๆ ซูฮาร์โตจะกลายเป็นเจ้าของประเทศไปทุกที ธุรกิจแทบจะทุกอย่างในอินโดนีเซียเป็นของซูฮาร์โต ครอบครัว และเครือข่าย ว่ากันว่าจะซื้อจะหาอะไรในอินโดนีเซียก็ตาม ไม่พ้นเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับครอบครัวซูฮาร์โตทั้งนั้น

นี่แหละครับระบบเผด็จการรัฐสภาของซูฮาร์โต ที่น่ากลัวไม่แพ้ระบบเผด็จการทหาร ซึ่งในที่สุดมักจะลงเอยด้วยการคอร์รัปชันกันกระหน่ำโลก ซูฮาร์โตโกงกินมากที่สุดในโลก ถือเป็นโชคดีของชาวอิเหนาที่โค่นซูฮาร์โตลงได้สำเร็จ

ที่ยกเรื่องนี้ขึ้นมา เพราะเห็นว่ามีความใกล้เคียงกับการเมืองลักษณะของไทยมากที่สุด คนไทยกลุ่มหนึ่งบอกว่าแขยงเผด็จการทหารเข้าไส้ แต่กลับหันไปสนับสนุนเผด็จการรัฐสภาเสียอย่างนั้น ซึ่งอันที่จริงแล้วก็เลวร้ายพอกัน หรืออาจจะเลวร้ายหนักกว่าด้วยซ้ำ!