โซนนิงเกษตรทำยากไม่มีกฎหมายบังคับ

เกษตรฯ ครวญโซนนิงพื้นที่เกษตรไม่ง่าย เหตุไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องทำตาม

น.ส.สุพัตรา ธนเสนีวัฒน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงได้เตรียมจัดทำข้อมูลเพื่อใช้ในนโยบายการโซนนิงพื้นที่เกษตรตามนโยบายของรัฐบาล แต่ยอมรับว่าไม่ง่าย โดยเฉพาะราคาสินค้าเกษตร เนื่องจากไม่ใช่ปลูกแล้วขายได้เลย จึงต้องคาดการณ์ล่วงหน้า อีกทั้งระบบของไทยเป็นแนวทางขอความร่วมมือและให้คำแนะนำ ไม่สามารถบังคับได้ตามระบอบประชาธิปไตย

ทั้งนี้ เบื้องต้นจะเน้นพืชเศรษฐกิจสำคัญ คือ ข้าว ยางพารา ปาล์มน้ำมัน มันสำปะหลัง อ้อย ขณะที่ผลไม้จะเป็นเงาะ ทุเรียน ส้มโอ ลำไย ซึ่งจะต้องเชื่อมโยงตั้งแต่ระบบการผลิต ตลาด และราคา โดยต้องหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องถึงระดับจังหวัด

ด้านนายอภิชาต จงสกุล เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กล่าวว่า แนวทางในการโซนนิงนั้นจะต้องเป็นการโซนนิงด้วยมาตรการจูงใจ ไม่ใช่มาตรการกฎหมาย เนื่องจากไม่สามารถรอนสิทธิประชาชนได้ เช่น มาตรฐานทางภาษี มาตรการด้านสินเชื่อ ระบบโครงสร้างพื้นฐาน น้ำ ถนน ระบบโลจิสติกส์ ระบบตลาดที่จะเชื่อมโยงมารองรับ รวมไปถึงหลักประกันด้านราคา ที่จะต้องมีตัวกลางมาเชื่อมโยงระหว่างผู้ผลิตและตลาด หรือโรงงานแปรรูป

นอกจากนี้ ควรพิจารณาถึงความชัดเจนในเรื่องพืชพลังงานและพืชอาหารด้วย เนื่องจากที่ผ่านมายุทธศาสตร์พลังงานทดแทนของไทยไม่ชัดเจน

ปัจจุบันไทยมีการปลูกข้าว 57 ล้านไร่ ยางพารา 14 ล้านไร่ อ้อย 7 ล้านไร่ ปาล์ม 4 ล้านไร่

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 15 มิ.ย.ที่ผ่านมา น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ตรวจเยี่ยมสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เพื่อติดตามภาคกิจที่รัฐบาลมอบหมายให้สศช.เป็นฝ่ายเลขานุการในการดำเนินการ 13 ภารกิจ โดยหนึ่งในภารกิจที่ได้รับมอบหมาย คือ การจัดทำโซนนิ่งภาคเกษตร

สำหรับการจัดโซนนิ่งภาคเกษตรมีจุดประสงค์เพื่อควบคุมปริมาณการผลิตสินค้าเกษตรแต่ละประเภทเพื่อไม่เกิดปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ขณะที่พื้นที่ที่กำหนดให้ปลูกพืชเกษตรแต่ละชนิด รัฐบาลจะลงทุนระบบโลจีสติกส์และขนส่งให้สอดคล้องกับผลผลิต และเชื่อมโยงตั้งแต่แหล่งผลิตไปยังตลาดภายในและนอกประเทศเพื่อลดต้นทุนการขนส่ง

อย่างไรก็ตาม หลายรัฐบาลมีแนวคิดการจัดโซนนิ่งภาคเกษตร แต่ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะการผลิตสินค้าเกษตรมีแรงจูงใจด้านราคาเป็นหลัก เช่น การที่รัฐบาลมีนโยบายจำนำข้าวเปลือกในราคาสูง ทำให้มีการเปลี่ยนพื้นที่ปลูกพืชเกษตรอื่นมาปลูกข้าวมากขึ้น เป็นต้น นอกจากนี้ แม้จะมีความจูงใจให้ชาวนาปลูกข้าวปีละไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี โดยให้แรงจูงใจผ่านสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ แต่ได้ผลน้อยมาก