เยียวยาเเบบไทยสลายสิทธิ์ฟ้องเเพ่งรัฐ

โดย....ชุษณ์วัฎ  ตันวานิช

หลัง ยงยุทธ วิชัยดิษฐ์ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธาน ปคอป.ขอเจรจาด้วยนานกว่า 20 นาที ในที่สุด พะเยาว์ อัคฮาด หรือ “แม่กมลเกด” ตัดสินใจรับเงินเยียวยา 7.75 ล้านบาท ตามมาตรการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจาการชุมนุมทางการเมืองตั้งแต่ปี 48 -53 ของรัฐบาล หลังจากก่อนหน้านี้ได้ประท้วงบริเวณทำเนียบรัฐบาลต่อมาตรการดังกล่าว เพราะยอมรับไม่ได้ที่หนึ่งในเงื่อนไขของการรับเงินเยียวยา คือ ต้องลงนามยอมรับไม่ดำเนินคดีทางแพ่งกับรัฐบาล

ส่วนสาเหตุที่ "แม่กมลเกด" ยอมรับเงินเยียวยา ธงทอง จันทรางศุ หนึ่งใน คอป.ซึ่งเข้าร่วมเจรจาด้วย เผยว่า แม่น้องเกด กังวลว่า หากรับเงินจำนวนนี้และลงนามยอมรับเงื่อนไขดังกล่าวจะตัดโอกาสการค้นหาความจริง ซึ่งขัดกับความตั้งใจของแม่น้องเกดที่ต้องการหาตัวผู้รับผิดชอบในการตายของลูกสาว

ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีผู้นี้ กล่าวต่อว่า ทางรัฐบาลจึงได้ยืนยันว่ารายละเอียดแบบฟอร์ม พูดถึงหลักการเรียกร้องค่าเสียหายจากรัฐที่ญาติหรือผู้เสียหายจากการชุมนุมจะไปฟ้องทางแพ่งกับรัฐบาลไม่ได้ อย่างไรก็ตามยังคงให้สิทธิฟ้องแพ่งกับตัวบุคคล รวมถึงสามารถฟ้องทางอาญากับตัวบุคคลได้เช่นกัน ดังนั้นไม่ต้องเป็นกังวลว่าจะไม่สามารถหาตัวคนผิดได้ เมื่อคุยกันเข้าใจ แม่น้องเกดก็ยอมรับในหลักเกณฑ์

ขณะเดียวกัน "แม่กมลเกด" ยอมรับว่า ยินดีไม่ฟ้องแพ่งกับรัฐบาล แต่เรื่องตัวบุคคลยังโฟกัสไปที่ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กับ สุเทพ เทือกสุบรรณ เหมือนเดิม ในฐานะผู้สั่งการสลายการชุมนุม

ถึง ‘แม่กมลเกด’ จะสามารถยอมรับหลักการไม่ฟ้องแพ่งรัฐบาล เพราะเชื่อว่ายังสามารถร้องเอาผิดกับตัวบุคคลได้ แต่เงื่อนไขการสละสิทธิ์การฟ้องแพ่งหน่วยงานรัฐ ก่อนรับเงินเยียวยาของประชาชนนั้นยังฟังดูชอบกล เมื่อพิจารณาชื่อโครงการรัฐบาลที่เรียกว่า “การมอบเงินเยียวยาแก่ผู้เสียหายจากความรุนแรงทางการเมืองตามหลักมนุษยธรรม”

วิเชียร ชวลิต ปลัดกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ระบุว่า ที่ไม่ให้ฟ้องแพ่งกับรัฐบาล เพราะมองว่าการให้เงินเยียวคือการประนีประนอมรูปแบบหนึ่งที่ให้ประชาชนรับค่าตอบแทนไปเลย  โดยไม่ต้องไปฟ้องศาลอีก ซึ่งเห็นว่าเป็นการเรียกร้องเงินซ้ำซ้อนจากรัฐ

ขณะที่ วินัย ผาสุข ที่ปรึกษาประจำประเทศไทยองค์การสิทธิมนุษยชนระดับสากล ฮิวแมนไรท์ วอทช์ กลับมองว่า หากเป็นการเยียวยาตามหลักมนุษยธรรมตามที่รัฐบาลว่าจริง ต้องให้เงินเยียวยาโดยไม่มีเงื่อนไขเรื่องการฟ้องร้อง และให้โดยไม่จำกัดฝ่ายทางการเมือง ตอนนี้มองว่ารัฐบาลทำสำเร็จระดับหนึ่งแล้ว คือ เยียวยาให้แก่ทุกสีทุกฝ่าย แต่ไม่มีเหตุจำเป็นต้องตัดสิทธิประชาชนไม่ให้ไปฟ้องแพ่งหน่วยงานรัฐ เพราะการฟ้องแพ่งตัวบุคคลนั้นเป็นเรื่องยาก เมื่อพิจารณารูปแบบเหตุการณ์สลายการชุมนุม  

วินัย กล่าวต่อว่า รัฐกลัวว่าต้องล้วงเงินกระเป๋าเดียวกันจ่ายถึง 2 ครั้ง อันที่จริงเป็นการเรียกร้องค่าเสียหายของประชาชนในอีกช่องทาง การเยียวยาตามหลักมนุษยธรรมเป็นหน้าที่ของรัฐ แต่การฟ้องแพ่งเป็นการเรียกร้องค่าเสียหายตามสิทธิที่ประชาชนพึงมีจากผู้ที่กระทำผิด จะไปปิดกั้นการฟ้องแพ่งของผู้ที่ได้รับผลกระทบไม่ได้ ซึ่งขัดกับหลักการสากล เพราะการเยียวยาหากใช้หลักมนุษยธรรมต้องให้โดยไม่มีเงื่อนไข

สุวรรณ ทับทอง สามีของ สมพาน พุทธจักร ซึ่งถูกยิงด้วยอาวุธปืนเอ็ม 16 เมื่อวันที่ 19 พ.ค.53 เล่าว่า ภรรยาถูกยิงจนต้องเข้ารับการผ่าตัดอวัยวะภายในตั้งแต่ตับ ไต ลำไส้ ตับอ่อน จนไปถึงกระเพาะปัสสาวะ ปัจจุบันนี้ถึงแม้จะรักษาตัวจนสามารถเดินทางได้ แต่ไม่สามารถทำงานได้ หลังจากที่ส่งเรื่องไปยัง พม. แล้วส่งต่อไปยังคณะกรรมการนั้น สุดท้ายเอกสารระบุว่าภรรยาเป็นเพียงผู้บาดเจ็บธรรมดาเท่านั้น

สุวรรณ เล่าต่อว่า ในเอกสารที่เซ็นที่บ้านราชวิถีว่าต้องสละสิทธิ์การฟ้องแพ่งรัฐบาล ทำให้คดีฟ้องแพ่งที่ดำเนินการก่อนหน้านี้เป็นโมฆะทันที โดยเงินที่ได้รับจากการเป็นผู้บาดเจ็บธรรมดานั้นอยู่ที่จำนวน 6 แสนกว่าบาท ซึ่งความจริงไม่เพียงพอต่อค่ารักษาพยาบาลที่ต้องจ่ายต่อเนื่องถึงปัจจุบัน และรายได้ที่หายไปของภรรยา ทำให้ตอนนี้ครอบครัวต้องย้ายกลับไปอาศัยต่างจังหวัด เพราะแบกภาระค่าครองชีพไม่ไหว

“ทั้ง ๆ ที่เป็นผู้บาดเจ็บสาหัส แต่ต้องยอมรับในหลักเกณฑ์ที่ว่าบาดเจ็บธรรมดา และต้องสละสิทธิ์การฟ้องแพ่งที่ยื่นไปก่อนหน้านี้ จริง ๆ อยากสู้ต่อเพื่อให้ได้ค่าเสียหายที่สมควรแก่ความบาดเจ็บที่เกิดขึ้น แต่ความเป็นจริง คือ ทุกวันนี้แทบไม่มีเงินเหลือแล้ว หากไม่ยอมรับหลักเกณฑ์  ไม่ยอมรับเงื่อนไขห้ามฟ้องแพ่ง และฝืนสู้ ก็ไม่รู้จะได้เงินเมื่อไหร่” สุวรรณกล่าว