เฟซบุ๊ก

โดย...ธนพล ไชยภาษี

นักวิเคราะห์บ่นกันอุบล่ะครับ ว่าราคาเปิดตัวไอพีโอของหุ้นเฟซบุ๊กเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมานั้นแพงเกินไป ด้วยราคาเปิดตัวที่ 38 เหรียญสหรัฐ ที่ตลาดหุ้นแนสแด็กของสหรัฐ ก่อนที่ความเป็นจริงจะเริ่มปรากฏในการซื้อขายเมื่อวานนี้ ราคาหุ้นเฟซบุ๊กหล่นมาเรื่อยๆ ซึ่งตอนนี้อยู่ที่ราคาประมาณ 34 เหรียญสหรัฐต่อหุ้น หรือตกลงมาราวๆ 11% จะได้

นักวิเคราะห์ฟันธงไว้ครับว่าหุ้นเฟซบุ๊กนั้นแพงเกินไป และเปิดขายไอพีโอปริมาณมากเกินไปถึง 421 ล้านหุ้น ยิ่งช่วงตลาดหุ้นใช่ว่าจะดีนัก ใครจะซื้อลง

แน่นอนว่าการเปิดขายหุ้นโซเชียลมีเดียแบบนี้ ถือว่ามีความเสี่ยงไม่น้อย เพราะอะไรต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า

ประการแรก บรรดาธุรกิจออนไลน์เหล่านี้อยู่ได้ด้วยรายได้จากการโฆษณา เฟซบุ๊กมีฐานผู้ใช้อยู่หลายล้านคนทั่วโลก ก็ย่อมมีน้ำหนักต่อการดึงดูดลูกค้าโฆษณามากพอสมควร

แต่ไม่กี่วันก่อนหน้าที่เฟซบุ๊กจะเปิดขายไอพีโอนั้น ปรากฏว่า เจนเนอรัล มอเตอร์ส ค่ายรถยนต์รายใหญ่ของสหรัฐถอนโฆษณาออกไป โดยให้เห็นผลว่า การโฆษณาบนเฟซบุ๊กนั้นไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ

ทุกวันนี้คนไทยเองใช้เฟซบุ๊กกันเยอะ ลองถามตัวเราดูครับ ว่าเราดูโฆษณาบนเฟซบุ๊กกันหรือเปล่า

ประการที่สอง การเติบโตของเฟซบุ๊กนั้น ส่วนหนึ่งต้องยอมรับกันว่า เฟซบุ๊กเติบโตมาเคียงคู่กับการเติบโตของตลาดสมาร์ตโฟน ที่เติบโตอย่างรุนแรงมากในช่วงที่ผ่านมา แต่ทว่าเฟซบุ๊กก็ยังไม่เคยพิสูจน์ได้จริงว่าเมื่อตลาดสมาร์ตโฟนเริ่มชะลอตัวลง เฟซบุ๊กจะไปต่อได้หรือเปล่า

ประการสุดท้าย อย่าลืมว่า เฟซบุ๊กเป็นเว็บไซต์โซเชียลมีเดีย ที่ช่องทางทำรายได้มีไม่มากนักเมื่อเปรียบเทียบกับเว็บไซต์อื่นๆ

เช่น อะเมซอน หรืออีเบย์ ที่เว็บไซต์เหล่านี้เป็นเว็บไซต์ธุรกิจออนไลน์ที่ติดตลาดโลกไปแล้ว เว็บไซต์เหล่านี้มีมูลค่าในตัวมันเองอยู่มาก

สิ่งที่เฟซบุ๊กจะต้องพิสูจน์ให้ผู้ถือหุ้นและนักลงทุนได้เห็นกันนั้น ก็คือ ว่าจะทำอย่างไรที่จะสร้างมูลค่าของเว็บได้มากขึ้นกว่านี้ เฟซบุ๊กจะหารายได้ในทางอื่นได้อย่างไร นอกเหนือจากฐานผู้ใช้นับล้านๆ คนที่ถือเป็นสินทรัพย์ความได้เปรียบของเฟซบุ๊กเพียงอย่างเดียวในเวลานี้เท่านั้น

และต้องไม่ลืมว่า ธุรกิจออนไลน์ทั้งหลายแหล่ง่ายต่อการเกิดภาวะฟองสบู่ เพราะเป็นธุรกิจที่จับต้องได้ไม่ถนัด เป็นสินทรัพย์ที่อยู่ในโลกเสมือนจริง ที่ไม่ใช่โลกจริง ไม่มีสินค้าที่เป็นตัว เป็นรูปเป็นร่างที่จับต้องได้จริงครับ