เปิดเทอมใหม่ใจอย่าว้าวุ่นทุกปัญหา...ย่อมมีทางออก

โดย...วิรัชชัย พงษ์เกาะ

ฉลองรับเปิดเทอมอย่างไม่ค่อยจะน่ายินดีเท่าไร เมื่อเด็กหญิงวัย 16 ปีที่ อ.ร่อนพิบูลย์ จ.นครศรีธรรมราช ผูกคอตายลาโลก เพียงเพราะอับอายเพื่อนที่ต้องค้างชำระค่าเทอม และค่าอุปกรณ์การเรียนการสอนรวม 2,900 บาท

โดยพ่อแม่ของเธอขอให้ไปผัดผ่อนกับทางโรงเรียนก่อน เพราะทั้งบ้านมีเงินเหลืออยู่ 100 กว่าบาท พ่อแม่ไม่กล้าไปกู้หนี้ยืมสินเพื่อนบ้านเนื่องจากยังไม่ได้ชำระของเก่าที่เคยไปกู้ยืมมา เธอจึงตัดสินใจผูกคอตายหนีความอับอาย กลายเป็นข่าวสะเทือนจิตใจผู้ปกครองยิ่งนัก

ปัญหาผู้ปกครองหมุนเงินไม่ทันในช่วงเปิดภาคเรียน ไม่ใช่ปัญหาเด็กอนุบาลที่แก้ได้ง่ายๆ แต่ก็ไม่ใช่โจทย์หินที่ไร้ทางออกเสียทีเดียว

 

นพ.ทวี ตั้งเสรี รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข แนะนำว่า ในช่วงเปิดภาคเรียน ทุกครัวเรือนมักประสบปัญหาเงินขาดมือเพราะมีอันต้องใช้จ่ายไปกับค่าเสื้อผ้า ค่าเล่าเรียน ค่าหนังสือใหม่ ยิ่งถ้าบุตรหลานต้องเปลี่ยนระดับชั้น เช่น ม.3 เข้า ม.4 หรือ ม.6 เข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัย ค่าใช้จ่ายจะยิ่งสูงไปอีกเท่าตัว

เมื่อเม็ดเงินที่จ่ายไม่สมดุลกับรายรับ ความเครียดทั้งหมดจึงตกอยู่บนบ่าพ่อแม่ แต่พ่อแม่ควรรู้จักควบคุมอารมณ์ ไม่หงุดหงิดใส่สมาชิกในครอบครัว ไม่สร้างบรรยากาศตึงเครียดให้เพิ่มขึ้น

ยิ่งถ้าไประบายใส่เด็กที่มีปมขัดแย้ง ขี้น้อยใจ อารมณ์อ่อนไหวง่าย เด็กจะแสดงออกซึ่งพฤติกรรมต่อต้าน เช่น ไปเที่ยวกลางคืน ไม่กลับมานอนบ้าน เด็กบางคนเก็บกดจนทำร้ายตัวเองก็มี

ขณะเดียวกัน พ่อแม่ก็ตีความลูกที่หนีเที่ยวกลางคืน ลูกที่ไม่ยอมกลับบ้านว่าลูกหัวดื้อ เกเร ไม่รักดี แล้วก็ระเบิดอารมณ์ใส่ทันทีที่ลูกกลับถึงบ้าน ในภาวะที่ต่างฝ่ายต่างไม่เข้าใจกันเช่นนี้ การโต้ตอบสื่อสารระหว่างกัน เท่ากับเป็นการราดน้ำมันลงบนกองไฟ เพิ่มระดับความแตกหักในครอบครัวให้ลุกโชนยิ่งขึ้น

รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต แนะนำว่า ครอบครัวต้องจับเข่าคุยกัน หันหน้าปรึกษากันอย่างตรงไปตรงมา เพราะปัญหาที่แท้จริงคือครอบครัวพูดจาสื่อสารกันน้อยลง ทุกคนต่างคิดแทนกันไปเองจนปัญหาคาราคาซัง สุดท้ายลงเอยที่การสาดอารมณ์ใส่กันโดยไม่มีใครรับฟังใคร

ทางที่ดี ครอบครัวควรหาเวลาทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น ทานข้าวร่วมกัน เล่าสารทุกข์สุขดิบให้ฟัง ซึ่งจะเป็นการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ลูกจะได้เข้าใจสถานะทางการเงินปัจจุบัน พ่อแม่จะได้เข้าใจเหตุผลที่ลูกแสดงออกว่าดื้อดึงดัน ในเมื่อต่างฝ่ายต่างพูดภาษาเดียวกัน ย่อมพูดคุยหาหนทางออกได้ไม่ยาก

ถ้าบ้านไหนที่เงินฝืดเคือง หมุนเงินไม่ทัน ลูกก็ต้องช่วยกันเป็นธุระเดินเรื่องให้พ่อแม่ เช่น ติดต่อครูที่ปรึกษาเพื่อแจ้งปัญหาทางการเงินของที่บ้านเพื่อให้ครูช่วยเสนอหนทางที่เหมาะสม เช่น กู้เงินยืมเรียนของโรงเรียน ขอทุนการศึกษา อย่ามัวน้อยอกน้อยใจอับอายใครเขา เพราะพวกเขาช่วยแก้ปัญหาของเราไม่ได้

อย่างไรก็ตาม ถึงระลึกไว้เสมอว่าไม่มีใครรับรู้ปัญหาของเรา เข้าใจสาเหตุของเรา และช่วยแก้ปัญหาของเราได้ดีเท่ากับเราและคนในครอบครัวที่ต้องพึ่งพาตนเอง

อย่างน้อยถ้ายังไม่มีแหล่งทุนอื่นให้หยิบยืม ก็ลองบริหารจัดการเงินใหม่ ปัญหาที่ว่าแม้จะหนักเท่าขุนเขา ก็อาจเบาหวิวลงได้เยอะกว่าคิด ขอเพียงอย่าคิดสั้น เพราะนั่นเป็นการสร้างภาระให้คนข้างหลัง ไม่ใช่ทางออก !

แนะทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย

นพ.ทวี ตั้งเสรี รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต แนะนำให้ทุกครอบครัวฝึกทำบัญชีรายรับรายจ่ายให้เป็นนิสัย วางแผนก้อนเงินดีๆ ว่า ต้องจ่ายเพื่อสิ่งใดเป็นอันดับแรก ตัดทอนสิ่งที่ไม่จำเป็นออกไป รวมถึงเปลี่ยนนิสัยการกินให้มัธยัสถ์ ไม่หรูหรา ฟุ่มเฟือยจนเกินกำลังเงิน

ที่สำคัญคือ ห้ามหันไปหยิบยืมเงินกู้นอกระบบเด็ดขาด ถึงจะช่วยคลายปัญหาร้อนเงินไปได้ในช่วงแรกๆ แต่ในระยะยาวแล้ว ถ้าไม่มีเงินส่งดอกเบี้ยมหาโหด มีสิทธิเป็นหนี้หลายชั่วอายุคน หรือถ้าโชคร้ายมีสิทธิถูกทำร้ายร่างกายถึงขั้นล้มหมอนนอนเสื่อได้ ขอย้ำอย่าเสี่ยงเป็นดีที่สุด