กรุงเก่าจ่อคิวพ้นมรดกโลก

อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาถูกขึ้นแบล็กลิสต์เสี่ยงถูกทำลายจากการรุกของธุรกิจจนอาจถูกยูเนสโกถอดถอนพ้นมรดกโลก

กองทุนมรดกโลก ประกาศรายชื่อให้อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาของไทยติดอันดับแรกใน 10 มรดกทางสถาปัตยกรรมของเอเชียที่กำลังเสี่ยงถูกทำลายจากภัยคุกคามจากการเติบโตทางเศรษฐกิจ สงคราม และการท่องเที่ยวอย่างไม่อาจซ่อมแซมให้กลับมาดีดังเดิมได้

ทั้งนี้ เว็บไซต์ www.globalheritagefund.org ระบุอีกว่า กว่า 80% ของโบราณสถานซึ่งถูกประกาศเป็นมรดกโลกตั้งอยู่ใน 10 ประเทศที่ร่ำรวยที่สุด

นายเอนก สีหามาตย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเสี่ยงต่อภัยคุกคามด้านปัญหาภูมิทัศน์จากการแย่งชิงและจับจองพื้นที่ขายของในบริเวณอุทยานฯ จริง และเป็นปัญหาที่ถกเถียงกันมานาน และกังวลว่าจะนำไปสู่การถอดถอนออกจากการเป็นมรดกโลก

อย่างไรก็ดี ทางกรมศิลปากรและหน่วยงานส่วนท้องถิ่นได้ตระหนักถึงปัญหานี้ดี และได้ร่วมมือกันในการอนุรักษ์พร้อมๆ กับวางแผนการพัฒนาให้สอดคล้องกับการเติบโตทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว

“ยอมรับว่าอุทยานฯ เสี่ยงพอสมควรในเรื่องการพัฒนาของเมือง ซึ่งไม่ใช่ความผิดของใคร เพราะบ้านเมืองเองก็ต้องเจริญเติบโต และความเสี่ยงไม่ใช่เรื่องเสียหาย ไม่ได้หมายความว่าอุทยานฯ จะต้องถูกทำลายและเสียหายจริงๆ” นายเอนก กล่าว

ทั้งนี้ ตามขั้นตอนจากนี้องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ต้องประกาศพื้นที่มรดกโลกที่ตกอยู่ในภาวะเสี่ยงว่าอยู่ใน “บัญชีรายชื่อมรดกโลกในภาวะอันตราย” (List of World Heritage Sites in Danger) และให้เวลาประเทศนั้นๆ ในการแก้ไขและฟื้นฟู ซึ่งใช้ระยะเวลานานพอสมควร หากไม่มีการแก้ไขหรือฟื้นฟูใดๆ มรดกโลกนั้นจึงค่อยถูกถอดถอน

สำหรับโบราณสถานอีก 9 แห่งในเอเชียที่เสี่ยงต่อการถูกทำลายตามรายงานจากกองทุนมรดกโลก ประกอบด้วย

1.ป้อมปราการซันติอาโก ในฟิลิปปินส์ 2.เมืองคัชการ์ (คาสือ) หนึ่งในเมืองเก่าแก่บนเส้นทางสายไหมของจีน 3.มหาสธานคร (Mahasthangarh) ในบังกลาเทศ 4.พุทธสถาน Mes Aynak ในอัฟกานิสถาน 5.เมืองโบราณ มรัคอู ในรัฐยะไข่ของพม่า 6.ทุ่งไหหินในลาว 7.ปราสาทพระวิหารในกัมพูชา 8.ศาสนสถาน Rakhigari ในอินเดีย และ 9.ตักศิลา ในปากีสถาน

ทั้งนี้ กองทุนมรดกโลกยังระบุอีกว่า สาเหตุที่ประกาศให้อุทยานฯ อยุธยาอยู่ในความเสี่ยงดังกล่าว เนื่องจากได้รับความเสียหายจากการถูกน้ำท่วมขังเมื่อปี 2554 กว่า 6 สัปดาห์ และขาดงบประมาณในการบูรณะซ่อมแซม

สำหรับเหตุการณ์น้ำท่วม จ.พระนครศรีอยุธยา เมื่อปี 2554 ได้รับความเสียหายมากที่สุดในภาคกลาง เนื่องจากอยู่ติดแม่น้ำเจ้าพระยา ขณะที่น้ำเหนือมีปริมาณมากและมีความพยายามกั้นไม่ให้น้ำเข้าท่วมพื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นเหตุให้ จ.พระนครศรีอยุธยา เป็นพื้นที่ถูกน้ำท่วมขังสูงและยาวนานกว่าจังหวัดอื่นในบริเวณเดียวกัน