วันเสรีภาพสื่อโลกความท้าทายสื่อไทย

นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า เสรีภาพของสื่อไทย ถ้าเทียบในอาเซียน ประเทศไทยเป็นอันดับที่ 3 รองจากประเทศฟิลิปปินส์และอินโดนีเซีย ซึ่งถือว่าอยู่ในอันดับที่ดีในระดับหนึ่ง ทั้งนี้ในส่วนของรัฐบาลแล้ว หากพูดถึงนโยบายของรัฐบาลจะเห็นว่ามีอยู่แล้วในนโยบายที่แถลงต่อสภาที่จะส่งเสริมให้ประชาชนรับรู้ข้อมูลข่าวสารผ่านสื่อมวลชนอย่างกว้างขวาง รวดเร็ว ถูกต้อง และเป็นธรรม ส่งเสริมให้สื่อมวลชนทุกประเภทมีอิสระและเสรีภาพในการเสนอข้อมูลข่าวสาร

“ปัจจุบันสื่อมีมากขึ้น ทำให้มองว่าเรื่องของการเข้าควบคุมแทรกแซงสื่อนั้นดูจะกลายเป็นเรื่องล้าสมัยและคุมไม่ได้ และปัจจุบันก็มีองค์กรที่เกี่ยวข้องกำกับดูแลอยู่มาก ฉะนั้นรัฐบาลเองมีบทบาทน้อยลง นอกจากนี้ในเรื่องของการครอบงำธุรกิจสื่อที่ปัจจุบันมีเสรีภาพในการเข้ามาทำสื่อกันอย่างมากมาย ทีวีก็มีเป็นร้อยๆ ช่อง ใครๆ ก็สามารถไปขอช่องเพื่อมาประกอบการได้ ซึ่งผู้ที่มีเงินมากก็สามารถทำได้และก็ยังมีการข้ามสื่ออยู่ ฉะนั้นมองว่าอาจจะไม่ใช่เพียงรัฐอย่างเดียวที่เป็นความท้าทายของสื่อ” นิวัฒน์ธำรง กล่าว

พิรงรอง รามสูต รณะนันท์ อาจารย์ประจำคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า สื่อเป็นฐานันดรที่ 4 ในสังคม ฉะนั้นเสรีภาพสื่อจึงต้องมี เพราะได้รับการคุ้มครองเสรีภาพสื่อทำหน้าที่ในการแจ้งข้อมูลข่าวสารและตรวจสอบอำนาจในสังคม ทำให้ประชาชนมีความรู้เท่าทันตามหลักประชาธิปไตย เป็นเหมือนอาหารสมองและอาหารทางความคิด

“ความท้าทายของสื่อไทยในยุคใหม่ส่งผลให้ภูมิทัศน์สื่อและกระบวนการสื่อสารที่เปลี่ยนแปลงไป เนื่องจากมีการเปิดรับสื่อเคเบิลและดาวเทียมมากกว่าฟรีทีวี นอกจากนี้ก็ยังรวมถึงวิทยุชุมชนและเคเบิล และอิทธิพลของสื่อมากขึ้นในช่วงที่ไม่มีการกำกับดูแล ฉะนั้นการเกิดขึ้นของวิทยุ ทีวี เกิดขึ้นแบบไม่มีการคุมกำเนิด”

เมื่อกล่าวถึงโซเชียลมีเดียในยุคปัจจุบัน พิรงรอง กล่าวว่า โซเชียลมีเดียทำให้เกิดฐานันดรที่ 5 หรือที่รู้จักกันว่า นักข่าวพลเมือง ที่ทำหน้าที่ในการรายงานข่าวเอง รวมถึงยังช่วยทำหน้าที่ตรวจสอบการทำงานของสื่ออีกทางด้วย ฉะนั้นอาจต้องมีการแบ่งพื้นที่ระหว่างฐานันดร 4 และ 5 ในการรายงานข่าว

“มาตรฐานจริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ ทุกอย่างมีอยู่แล้วในเชิงสาระ แต่จะทำอย่างไรให้เกิดผลจริงในทางปฏิบัติ ทำให้เกิดโครงสร้างการกำกับดูแล”