อาเซียนและอียู-หุ้นส่วนที่แผ่ขยายไปทั่วโลก

โดย...แคธรีน แอชตัน

จากการที่รัฐมนตรีต่างประเทศของอาเซียนและสหภาพยุโรป (อียู) ร่วมประชุมที่ประเทศบรูไนดารุสซาลาม ในการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนอียู ระหว่างวันที่ 2627 เม.ย.ที่ผ่านมา ความต้องการที่จะขับเคลื่อนความเป็นหุ้นส่วนของเราแข็งแกร่งขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ข้าพเจ้ามุ่งหวังที่จะใช้การประชุมนี้เพื่อนำความสัมพันธ์ของสหภาพยุโรปและอาเซียนไปสู่อีกระดับหนึ่ง

จุดมุ่งหมายร่วมกันของพวกเราคือ การทำให้ความเป็นหุ้นส่วนซึ่งครอบคลุมประชากรถึง 1 ใน 6 ของประชากรโลก เป็นไปอย่างเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ในศตวรรษที่ 21 โดยมีหลายวิธีที่พวกเราจะบรรลุได้

อย่างแรก โดยการส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาคของพวกเราและในโลก ความสัมพันธ์ทางการค้าที่ก้าวหน้าระหว่างอียูและอาเซียน ด้วยมูลค่าการค้ารวม 1.67 แสนล้านยูโรในปี 2554 เป็นตัวขับเคลื่อนการเจริญเติบโตที่สำคัญ เราสามารถทำอะไรได้มากมายกว่านี้เพื่อปลดปล่อยศักยภาพให้เต็มที่ การจัดทำความตกลงเขตการค้าเสรีกับคู่ค้าอาเซียน เพื่อนำไปสู่ความตกลงเขตการค้าเสรีแบบภูมิภาคต่อภูมิภาคจะลดอุปสรรคในการทำธุรกิจและเพิ่มการลงทุน สหภาพยุโรปได้พัฒนาความเป็นตลาดเดียวตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา กระบวนการนี้ไม่ได้ส่งผลดีต่อประชากร 500 ล้านคนของเราเท่านั้น แต่มีประโยชน์ต่อผู้ที่ต้องการจะทำธุรกิจกับเราด้วย ด้วยเหตุนี้สหภาพยุโรปจึงสนับสนุนแผนการก่อตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนภายในปี 2558 อย่างเต็มที่ เรามีความยินดีที่จะสนับสนุนโครงการอันจะช่วยทำให้วิสัยทัศน์นั้นเป็นจริง รวมถึงการเริ่มโครงการส่งเสริมความร่วมมือด้านศุลกากรและมาตรฐานในประเทศบรูไน นอกจากนี้การประชุมสุดยอดธุรกิจอาเซียนอียูประจำปี ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงพนมเปญในเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา เป็นอีกหนึ่งเวทีที่สำคัญในการพัฒนาความเชื่อมโยงระหว่างภาครัฐและภาคธุรกิจ

อย่างที่สอง โดยผ่านความร่วมมือทางการเมืองและความร่วมมือที่ปฏิบัติได้จริง ที่บรูไน เราจะประกาศความร่วมมือที่เพิ่มขึ้นในด้านการจัดการภาวะวิกฤต ซึ่งรวมถึงการแลกเปลี่ยนวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด การประสานงานอย่างใกล้ชิดในเรื่องการลดความเสี่ยงของภัยพิบัติ การจัดตั้งเครือข่ายภูมิภาคด้านการเตือนภัยพิบัติล่วงหน้าและการพัฒนาขีดความสามารถให้แก่ศูนย์ประสานงานอาเซียน สำหรับความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมและการจัดการภัยพิบัติ ข้าพเจ้ายังมุ่งหวังที่จะส่งเสริมความร่วมมือของเราในด้านความมั่นคงทางทะเลและการไม่แพร่ขยายอาวุธทำลายล้างสูง

การเป็นหุ้นส่วนทางการเมืองนี้ นำไปสู่ความร่วมมือที่ใกล้ชิดมากขึ้นระหว่างอาเซียนและสหภาพยุโรปในการแก้ไขปัญหาระดับโลก ตั้งแต่เรื่องการก่อการร้ายไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การพัฒนาอย่างยั่งยืน ตลอดจนการต่อสู้กับโรคติดต่อ ที่ผ่านมาได้มีการร่วมมือกันในด้านต่างๆ เหล่านี้เป็นอย่างดี และเรายังสามารถพัฒนาความร่วมมือให้มากขึ้นไปอีก

ประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนเป็นส่วนสำคัญในความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพยุโรปและอาเซียน โดยไม่ได้มีรูปแบบของความร่วมมือที่ตายตัว อย่างไรก็ตามการที่สหภาพยุโรปได้แผ่ขยายการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนทั้งในภูมิภาคของตนและในนโยบายต่างประเทศ รวมถึงผ่านทางกฎบัตรสิทธิขั้นพื้นฐานและการจัดตั้งหน่วยงานเพื่อสิทธิขั้นพื้นฐาน และการที่อาเซียนได้จัดตั้งคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลอาเซียนด้านสิทธิมนุษยชน ถือเป็นพื้นฐานใหม่ในการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างกันในด้านนี้

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่กำลังเกิดขึ้นในพม่า จะช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งให้แก่ความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพยุโรปและอาเซียน ในการประชุมระดับรัฐมนตรี เราจะร่วมกันสรรเสริญพัฒนาการที่สำคัญของพม่าในการก้าวไปสู่ความเป็นประชาธิปไตย ข้าพเจ้าจะไปเยือนพม่าเป็นครั้งแรกทันทีหลังจากที่การประชุมรัฐมนตรีเสร็จสิ้น ทั้งนี้เพื่อริเริ่มยุคใหม่ของความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพยุโรปและพม่า

ความร่วมมือทางวิชาการและความร่วมมือทางการเมืองไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในความว่างเปล่า การติดต่อสื่อสารกันระหว่างประชากร 1,100 ล้านคนของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและอาเซียน จะส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจซึ่งกันและกัน สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของโครงการอย่าง อีราสมุส มุนดุส ที่ให้ทุนการศึกษา 250 ทุนต่อปีแก่นักเรียนในอาเซียนเพื่อไปศึกษาต่อที่ยุโรป

สุดท้ายแต่ไม่ท้ายที่สุด สหภาพยุโรปและอาเซียนควรเรียนรู้จากประสบการณ์ของกันและกันในการบูรณาการอย่างต่อเนื่อง การรวมตัวไม่ได้จบในตัวเอง แต่เป็นเครื่องมือในการสร้างสันติภาพ ความเจริญรุ่งเรือง การพัฒนาที่ชัดเจน แก่ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน สหภาพยุโรปซึ่งผ่านการรวมตัวกันมากว่า 50 ปี มีความยินดีที่จะสนับสนุนการรวมตัวของกลุ่มอาเซียนโดยผ่านโครงการที่มีงบประมาณ 7 หมื่นล้านยูโร เพื่อดำเนินการ “พิมพ์เขียว” ทั้งสามด้านสำหรับประชาคมอาเซียน อันได้แก่ ด้านการเมืองและความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคมวัฒนธรรม และผ่านงบประมาณจำนวน 2,000 ล้านยูโร ที่จัดสรรระหว่างปี 25512556 ให้แก่ประเทศสมาชิกอาเซียนแต่ละประเทศ เพื่อหาทางลดช่องว่างของระดับการพัฒนา นอกจากนี้การแลกเปลี่ยนทางความคิดและประสบการณ์ระหว่างสองภูมิภาคจะได้รับความช่วยเหลือมากขึ้น ผ่านโครงการการแลกเปลี่ยนเจ้าหน้าที่ระหว่างสถาบันของสหภาพยุโรปและอาเซียนที่เริ่มเปิดตัวที่บรูไน

โครงการของอาเซียนในการจัดตั้งเวทีระดับภูมิภาคใหม่ๆ ตัวอย่างเช่น การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออกและการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียน ที่เพิ่งมีไปเมื่อเร็วๆ นี้ ได้ยืนยันถึงบทบาทสำคัญของอาเซียนในภูมิภาคเอเชียตะวันออก สหภาพยุโรปต้องการจะเป็นพันธมิตรที่สร้างสรรค์ในภูมิภาคเอเชีย นี่เป็นเหตุผลที่เรามุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งที่จะได้เข้าร่วมในสนธิสัญญามิตรภาพและความร่วมมืออาเซียน

ในวาระครบรอบ 35 ปี ความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพยุโรปและอาเซียน การประชุมรัฐมนตรีในบรูไนจะนำไปสู่ความสัมพันธ์ที่ยั่งยืน อันประกอบไปด้วยมิตรภาพ ความมั่นคง และความร่วมมือ สหภาพยุโรปหวังเป็นอย่างยิ่งว่าความเป็นหุ้นส่วนที่ยาวนานนี้จะสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในภูมิภาคของเราทั้งสองและในโลก