ชั่วยาม

ที่อังกฤษวันนี้ กำลังเกิดปรากฏการณ์คนใจบุญที่นานๆ จะเห็นกันแบบนี้สักที ซีอีโอของ 5 ธนาคารใหญ่ประกอบด้วย บาร์คเลย์/เอชเอสบีซี/ลอยด์ส แบงกิง กรุ๊ป/รอยัล แบงก์ ออฟ สกอตแลนด์/สแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด พร้อมใจกันสละเงินโบนัสทั้งหมดให้กับองค์กรการกุศล

บริจาคทั้งหมดที่ว่านี้ หมายถึงบริจาคในหลักล้านปอนด์ อาทิ ปีเตอร์ แซนด์ส ซีอีโอของสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด ที่บริจาคเงินโบนัส 2.1 ล้านปอนด์ หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 103 ล้านบาท รวมทั้งหมดของ 5 ธนาคาร ก็รวมแล้วหลายร้อยล้านบาท

แต่หลายคนฟังแล้วอาจไม่ได้รู้สึกดีอะไรมากนัก หากยังจำกันได้กับวิกฤตการณ์ภาคการเงินที่เพิ่งผ่านมา เพราะท่าทีของเหล่าซีอีโอครั้งนี้ เป็นเพียงแค่การลดกระแสความไม่พอใจของประชาชนเท่านั้น

จากวิกฤตการณ์ภาคการเงินที่ปะทุเมื่อครึ่งหลังของปี 2551 และมาทวีความรุนแรงสุดเมื่อปีที่แล้วนั้น ทำให้รัฐบาลของหลายประเทศ โดยเฉพาะสหรัฐและอังกฤษ ต้องยอมควักเงินภาษีของประชาชนในคลังออกมาช่วยพยุงกิจการของธนาคารและสถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดไซด์เอฟเฟกต์ เหมือนเลห์แมน บราเธอร์ส ที่ถูกปล่อยล้มละลายไปตามกลไก

การพร้อมใจกันยกโบนัสทั้งหมดหลายร้อยล้านบาทให้กับการกุศลนั้น ในอีกด้านหนึ่งยังมีขึ้นเพื่อเบนความสนใจของสาธารณชนออกไป ไม่ให้นายธนาคาร เทรดเดอร์ และผู้บริหารที่เหลือถูกคัดค้านไปด้วย

เป็นการเบนความสนใจมาที่ซีอีโอเพียงคนเดียว เพื่อไม่ให้ธรรมเนียมการจ่ายโบนัสมหาศาลของอุตสาหกรรมภาคการเงินทั้งหมด ต้องสั่นคลอนลง

เพราะที่ผ่านมาก็ถือว่าเจ็บตัวไปไม่น้อยกับการขึ้นภาษีโบนัสของพนักงานธนาคาร ที่รัฐบาลอังกฤษเริ่มใช้หลังการอุ้มภาคธนาคาร โดยการขึ้นภาษีดังกล่าวไปถึง 50% สำหรับผู้ที่ได้โบนัสเกิน 2.5 หมื่นปอนด์ หรือราว 1.24 ล้านบาท ซึ่งนับว่าโหดพอตัวกับการต้องแบ่งครึ่งโบนัสกว่า 5 แสนให้กับรัฐ แต่ก็คาดว่าจะสามารถช่วยเพิ่มเงินให้คลังได้มากถึง 2,500 ล้านปอนด์ ทีเดียว

ทว่าที่สำคัญกว่าเรื่องการยกโบนัสก็คือ เรื่องนี้อาจเป็นการกุศลชั่วครั้งชั่วยาม ก่อนจะเลือนหายไปตามเวลาเท่านั้น และอาจไม่ต่างอะไรกับการปฏิรูปภาคการเงิน ที่แรงกดดันเริ่มลดลงเมื่อเศรษฐกิจโลกดีขึ้น

หากเป็นเช่นนี้จริง ก็เท่ากับว่าโลกไม่ได้เรียนรู้บทเรียนอะไรนักจากวิกฤตที่เพิ่งผ่านไป และทำให้โลกยังไม่พ้นความเสี่ยงการเก็งกำไรหุ้น อสังหาริมทรัพย์ และสินค้าโภคภัณฑ์กันอย่างบ้าระห่ำเหมือนที่ผ่านมา