สร้างความชัดเจน

การเลื่อนเซ็นสัญญาจ้างบริษัท เสิ่นเจิ้น สโคป ไซแอนทิฟิก ดีเวลลอปเมนต์ ผู้ผลิตแท็บเล็ต ป.1 ถึง 2 ครั้ง จากกำหนดเดิมวันที่ 5 เม.ย. เป็นวันที่ 10 เม.ย. และเลื่อนจากวันที่ 10 เม.ย. ออกไปอีก 2 วัน และการที่ทางสโคปขอปรับเปลี่ยนรายละเอียดเงื่อนไขของการทำสัญญา (ทีโออาร์) จากที่ต้องกำหนดส่งภายใน 2 งวด เป็น 6 งวด ด้วยเกรงว่าจะผลิตและส่งมอบตามระยะเวลาที่วางไว้ไม่ทัน จนรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องต้องนำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 10 เม.ย. สะท้อนถึงความผิดปกติบางอย่างของโครงการนี้ ที่ไม่มีความแน่นอนตั้งแต่ต้น เป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องสร้างความชัดเจนในเรื่องนี้ให้กับสาธารณะ

เพราะในทางปฏิบัติของนโยบายนี้ถือว่ามีปัญหามาก ทั้งขั้นตอนของหน่วยงานรับผิดชอบ ที่ในตอนแรกเป็นหน้าที่ของกระทรวงศึกษาธิการ จากนั้นเปลี่ยนมาเป็นกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) การคัดเลือกบริษัทผู้ผลิตที่สโคปเป็นผู้ชนะตั้งแต่แรก แต่กลับปิดบังข้อมูลว่ายังไม่ได้ตัดสินใจ และการที่ขั้นตอนการเซ็นสัญญากับทางสโคปไม่ได้ถูกวางแผนและเตรียมการ แต่เป็นไปในรูปแบบพร้อมเมื่อไรก็สามารถเซ็นได้ทันที ทั้งที่โครงการนี้มีมูลค่าเกือบ 2,000 ล้านบาท ที่ควรกระทำอย่างเปิดเผย

ความไม่แน่นอนกลับไปเปลี่ยนมาของโครงการนี้ ที่เกิดขึ้นแบบรายวัน จนตอนนี้เป็นที่ชัดเจนแล้วว่า ภาคการศึกษาใหม่ในเดือน พ.ค. แท็บเล็ตจะยังไม่สามารถส่งถึงมือนักเรียนได้ การที่รัฐบาลอ้างว่าเป็นการดำเนินการในรูปแบบรัฐบาลไทยกับรัฐบาลจีน (จีทูจี) แต่กลับไม่ปรากฏความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลให้เห็น และจบลงที่บริษัทผู้ผลิตกลับลำในตอนสุดท้ายว่าผลิตไม่ทันทีโออาร์ ทั้งที่บริษัทนี้ผ่านการรับรองและคัดเลือกจากรัฐบาลจีนอย่างดีแล้ว

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อพิจารณาในรายละเอียดเชิงลึก ทั้งเนื้อหาวิชาที่จะบรรจุลงในแท็บเล็ต รูปแบบการเรียนการสอนว่าจะออกมาเป็นอย่างไร ทั้งกระทรวงศึกษาธิการและไอซีทีไม่สามารถมีคำตอบที่ชัดเจนได้ เหมือนกับว่าเป็นหน้าที่และเป็นโครงการที่ต้องทำเพื่อให้ผ่านพ้นไป โดยปราศจากการเตรียมพร้อมใดๆ สวนทางกับการเป็นโครงการระดับประเทศที่เรียกได้ว่าเป็น “จุดเปลี่ยน” การศึกษาไทยเลยก็ว่าได้

สิ่งที่ทุกฝ่ายอยากเห็นในตอนนี้ คือความชัดเจนจากรัฐบาลว่าจะเดินหน้าไปทางไหน อย่างไร หากเลือกที่จะเซ็นสัญญากับทางสโคปก็ควรจะทำอย่างเปิดเผย รวมไปถึงที่มาที่ไปและรายละเอียดต่างๆ ให้สมกับมูลค่าโครงการหลักพันล้านบาท และนักเรียน ป.1 ที่จะได้รับแท็บเล็ตนั้น ถือเป็นอนาคตที่สำคัญของประเทศ

ดังนั้น การดำเนินการใดๆ ที่จะเกิดขึ้นต้องโปร่งใสและตรวจสอบได้ ไม่ใช่แอบเซ็น แอบทำอย่างลับๆ เพราะโครงการนี้มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของระบบการศึกษาและพฤติกรรมของลูกหลานไทย