AEC ยากแต่ต้องทำให้ง่าย

โดย...วีระศักดิ์ โควสุรัตน์

ผลสำรวจเอแบคโพลล์จากกลุ่มประชาชนอายุเกิน 18 ปี 2,539 คน ใน 12 จังหวัดของประเทศไทยเมื่อช่วง ก.พ. 2555 ที่ผ่านมา

ตอบว่า “ไม่รู้” ว่าอาเซียนมีกี่ประเทศ หรือรู้แต่ตอบผิดมีถึง 60.9% ที่เหลือ 39.1% ตอบถูกว่ามี 10 ชาติ และบอกได้ว่ามี ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ บรูไน เวียดนาม ลาว กัมพูชาและพม่า

เอาแค่คำถามนี้คำถามเดียว ผลที่ได้ก็ทำให้ “นิ่ง”ไปชั่วขณะแล้ว ยิ่งพอ 77.6% ไม่ทราบว่า “อัตราเงินเฟ้อ” หมายถึงอะไร และ 94.0% ไม่ทราบ“จีดีพี” คืออะไร หรือ 95.2% ไม่รู้จักเขตการค้าเสรีอาเซียน หรืออาฟตา (AFTA) จึงไม่ต้องไปกังวลกับผลสำรวจวิจัยที่พบว่า 97.5% ไม่รู้จักธนาคาร ADB (ธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย ซึ่งญี่ปุ่นเป็นโต้โผใหญ่มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ฟิลิปปินส์) 91.8% ไม่รู้จักธนาคารโลก และ 91.3% ไม่รู้จัก IMF

ผมจึงเห็นพ้องกับ ดร.นพดล กรรณิกา ของสำนักวิจัยเอแบคโพลล์เหลือเกินว่า การเตรียมความพร้อมในกลุ่มคนต่างๆ ซึ่งแม้มีการจัดอบรมสัมมนาเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับประชาคมอาเซียน (Asean Community หรือเรียกย่อๆ ว่า AC) หรือเกี่ยวกับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (Asean Economic Community เรียกย่อๆ ว่า AEC) กันนับร้อยครั้งต่อปี แต่ยังไม่ค่อยได้ผล ทั้งยังอาจถูกมองได้จากคนจำนวนมากของประเทศว่า เป็นเพียงการเกาะกลุ่มรวมตัวกันของกลุ่มผลประโยชน์บนยอดพีระมิด ซึ่งนั่นอาจทำให้เกิดปัญหาตามมา

ผมเกรงว่าจะไม่ใช่ปัญหาว่าเราแข่งขันได้ในตลาดเปิดเสรีหรือไม่ (ซึ่งส่วนใหญ่เชื่อกันว่าเราแข่งไม่ได้) แต่อาจเป็นปัญหาร้าวลึกๆ ระหว่างชนชั้นนำกับชนชั้นอื่นๆ ที่เหลือในสังคม

...ผมหมายถึง สังคมไทยนี่แหละ

ชนชั้นนำในที่นี้คือ ใครก็ตามที่ดูว่ามีอันจะกิน มีอันจะเสพ แม้ว่าคนนั้นอาจไม่ได้มีอันจะกินจะเสพ เพราะการนำเข้า...ส่งออก...เปิดเสรี...หรือ GDPADB ฯลฯก็ตาม

ดังนั้น ชนชั้นนำในสายตาของชนชั้นอื่น จึงอาจไม่ใช่คนรู้เรื่อง AEC ด้วยซ้ำ

ทั้งเจ้าของธุรกิจขนาดกลางและย่อม (SME) และลูกจ้างของกิจการ ซึ่งเป็นสัดส่วนกว่า 90% ของธุรกิจคนไทยนั้น ส่วนมากก็ไม่รู้จัก AEC และก็อยากรู้จัก AEC แต่เขาไม่มีเวลาไม่มีสมาธิพอที่จะทำความเข้าใจและซาบซึ้งกับกฎหมายเศรษฐกิจระหว่างประเทศเหล่านี้ เพราะทุกวันนี้ปัญหาปากท้องและการแข่งขัน (กันเอง) ก็หนักหนาพออยู่แล้ว

คุณหมอประเวศ วะสี เคยบอกว่า สังคมไทยเป็นสังคมฟังพูด ไม่ใช่สังคมอ่านเขียน ดังนั้น ตำราและบทความที่เคยเคลื่อนความรู้ความคิดของคนยุโรปจึงใช้ไม่ค่อยได้ผลกับคนไทย (และชาวเอเชียอีกจำนวนหนึ่ง)

ปัญหาการทำความเข้าใจเรื่อง AEC นั้น ผมพบว่ามี 3 ประการจาก 3 ภาษา

ข้อแรก คือ มักใช้ภาษาทางการ ซึ่งแข็ง เกร็งไม่สนุก

ข้อสอง คือ มักใช้ภาษากฎหมาย ซึ่งมีคุณสมบัติพอๆ กับข้อแรก หรือหนักกว่า

ส่วนข้อสาม คือ มักใช้ภาษาต่างประเทศ ที่แม้แปลเป็นภาษาไทยแล้ว ก็ไม่รู้เรื่องอยู่ดี

เหลือบดูตัวเลข 95% ของคนไม่รู้จักเขตการค้าเสรีอาเซียนแล้ว น่าจะลองฟังคุณหมอประเวศเคยสอนลูกศิษย์ว่า “ถ้าอยากทำอะไรให้สำเร็จ ลองถอดหมวกของความเป็นนักนู่นนักนี่ แล้วเหลือแต่ความเป็นคนดูสิ” เผื่อจะสื่อสารรู้เรื่องบ้าง!