อัดสื่อดราม่า-รัฐไม่จัดการข้อมูลน้ำท่วม

นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชน จวกสื่อรายงานข่าวน้ำท่วมเน้นแต่เรื่องตื่นเต้น ด้านรัฐบาลขาดคนบริหารจัดการข้อมูล

วันที่ 27 มี.ค. ที่อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย ได้มีการเสวนาวิชาการเนื่องในงานประชุมวิชาการประจำปี2555 “รู้สู้ภัยพิบัติ” ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในหัวข้อ “รู้ทัน “ข้อมูล” เพื่อรับมือ “พิบัติภัย”

นายเสรี วงษ์มณฑา อดีตคณบดีคณะวารสารศาสตร์ และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า หากให้คะแนนรัฐบาล กับการจัดการเรื่องสื่อ และการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณชน ก็ถือว่าให้สอบตก เพราะรัฐบาลจัดการภาวะวิกฤติเหมือนกับอยู่ในสภาวะปกติ ไม่มีความสามัคคี และไม่มีอำนาจสั่งการโดยเด็ดขาดที่คนคนเดียว

ขณะเดียวกันตัวนักข่าวแต่ละคนก็ทำหน้าที่เหมือนเชียร์ลีดเดอร์คอยเชียร์น้ำ ตรงไหนน้ำไม่ลึกก็ไม่ยืนรายงาน เมื่อรัฐบาลปล่อยให้สื่อมวลชนช่องต่างๆเล่นไปเรื่อยๆ ก็เสนออะไรที่เป็นภาพสะเทือนใจ เขื่อนแตก เมื่อเป็นเช่นนี้ ผู้บริโภคข้อมูลข่าวสาร ก็ไม่รู้ว่าจะเชื่ออะไร  รัฐบาลก็จะมีแต่ข่าวดี สื่อก็มีแต่ข่าวร้าย ซึ่งขณะนี้ก็ยังไม่มีทีท่าจะทำอะไรให้ดีขึ้น และเชื่อว่าหากเกิดน้ำท่วมอีกครั้ง ก็ยังคงเป็นแบบเดิม เพราะรัฐบาลปล่อยให้การเมือง นำการแก้ปัญหา

“เมื่อรัฐบาล ทำตัวเป็นศูนย์กลางของข้อมูลไม่ได้ ทำให้คนต้องหาข้อมูลกันเอง ซึ่งก็หนีไม่พ้นพิธีกรข่าวในโทรทัศน์ ที่ทุกวัน ทุกคนอยากเป็นฮีโร่ทั้งสิ้น เอาความตื่นเต้น ความเร็วเป็นหลัก และเอาความจริงเป็นรอง เมื่อเป็นอย่างนี้สังคมก็ไม่ได้คำตอบอะไร อยากเตือนให้รัฐบาลคำนึงถึงจุดนี้มาก” นายเสรีกล่าว

ขณะที่ นายสมเกียรติ อ่อนวิมล นักวิชาการด้านสื่อมวลชนอาวุโส กล่าวว่า ภาพของการจัดการน้ำท่วม สะท้อนถึงภาพลักษณ์ของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ที่พูดผิด ๆ ถูก ๆ ขาดความมั่นใจ นอกจากนี้ฝ่ายรัฐบาลก็ยังขาดคนที่ทำงานด้านวิเคราะห์ และประมวลข้อมูลเพื่อสื่อสารกับประชาชน มีแต่นักการเมือง และคนในแวดวงการเมืองเข้าไปดูแล ซึ่งตรงนี้ไม่ว่ารัฐบาลไหนก็เป็นรูปแบบเดียวกัน

ขณะที่นักวิชาการด้านวิทยาศาสตร์แต่ละฝ่ายก็ขาดความเป็นเอกภาพ เช่น ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ซึ่งเป็นคณะทำงานของศูนย์ปฏิบัติการช่วยเหลือผู้ประสบภัย (ศปภ.) ก็ออกมาคัดค้านข้อมูลของ ดร.เสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์พลังงานเพื่อสิ่งแวดล้อม อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาวาติ สิรินธร ซึ่งครั้งนี้ ส่วนหนึ่งแสดงให้เห็นว่า นักวิทยาศาสตร์ที่แสดงข้อมูลออกมา มัวแต่สื่อสารกันด้วยข้อมูลของตนเอง ไม่ได้สนใจประชาชน ซึ่งครั้งนี้ อาจต้องเริ่มต้นใช้ภาษที่ชาวบ้านรู้เรื่องว่าน้ำจะมาที่ไหน เมื่อใด

ขณะที่ นายศศิณ เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบ นาคะเสถียร กล่าวว่า เหตุที่ต้องออกมาพูดผ่านโซเชียลเน็ตเวิร์ก หรือยูทูปนั้น เพราะเท่าที่ดูแล้วนักวิทยาศาสตร์ รัฐบาล หรือผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ต่างก็พูดไม่รู้เรื่อง ซึ่งโดยส่วนตัวไม่ได้มีข้อมูลอะไรนัก แต่ก็ต้องไปหา แล้วนำมาให้ประชาชนเข้าใจ ซึ่งข้อมูลที่มีจริง ๆ บางส่วนก็มาจากการประมวลจากแนวคิดของหลาย ๆ คน อาทิดร.เสรี, นายธีระชน มโนมัยพิบูลย์ รองผู้ว่าฯกทม. หรือแม้แต่จากนายปลอดประสพ สุรัสวดี รมว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 

"หลังจากนี้ อยากให้สื่อมวลชนทำการบ้านให้เยอะขึ้น ด้วยการพยายามแปล และตีความข้อมูลที่หลากหลาย ให้ออกมาง่ายขึ้น มากกว่าจะเล่นเรื่องที่สะเทือนจเพียงอย่างเดียว เพื่อให้ประชาชนเตรียมรับมือสู้กับน้ำท่วมได้"นายศศิณกล่าว