ขีดความสามารถ

เนื่องจากกระแสความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจครั้งล่าสุดและการรวมกลุ่มความร่วมมือในลักษณะเครือข่ายของประชาคมอาเซียน ตั้งแต่ต้นปี 2010 จะเป็นความร่วมมือในกรอบการพัฒนาเศรษฐกิจร่วมกัน รวมถึงกลไกและมาตรการทางด้านภาษีภายใต้เขตการค้าเสรีอาเซียน หรืออาฟตา ซึ่งมีเป้าหมายที่จะบรรลุผลข้อตกลงให้ครบถ้วนภายในอีก 5 ปีข้างหน้า ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลองค์กรธุรกิจเอกชน สถาบันการศึกษา หรือผู้ที่เกี่ยวข้องน่าจะเข้ามามีบทบาทในการขับเคลื่อนร่วมกัน

และหนึ่งในแนวความคิดที่น่าจะเป็นประโยชน์ในการสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในเวทีอาเซียน ในการที่จะส่งเสริมการทำงานร่วมกันขององค์กรในภาคส่วนต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นแนวนโยบายของรัฐบาล หรือการทำงานเชื่อมโยงกันระหว่างภาคธุรกิจเอกชน รวมถึงการส่งเสริมบทบาทสถาบันการศึกษาให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาบุคลากร นิสิตนักศึกษาให้มีความพร้อมในการที่จะก้าวเข้าสู่การทำงานในอนาคต รวมถึงการทำงานเชื่อมโยงกับภาคประชาสังคมและภาคชนบท หรือแม้แต่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ตาม

ทั้งหมดนี้จะเป็นการขับเคลื่อนประเทศไทยไปข้างหน้า ด้วยแนวความคิดที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาในลักษณะกลุ่มพื้นที่และกลุ่มอุตสาหกรรม ที่มักจะเคยได้ยินกันมาแล้ว คือ Cluster Development โดยเป็นการพัฒนาที่ให้ความสำคัญในการดึงความสามารถและความร่วมมือขององค์กรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นในลักษณะกลุ่มพื้นที่ หรือในกลุ่มที่เป็นกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกัน

เมื่อมาพิจารณาในประเทศไทยจะพบว่านอกเหนือจากการแบ่งพื้นที่ตามเขตปกครองเป็น 75 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร แล้วก็จะพบว่าในแต่ละพื้นที่ของประเทศไทย จะมีความเป็นเอกลักษณ์และศักยภาพในการต่อยอด เพื่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจ หรือการส่งเสริมการผลิตสินค้าและบริการที่มีความแตกต่าง และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น ในภาคเหนือจะมีวัฒนธรรมล้านนาล้านช้างก็จะมีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมในประเทศลาว

แต่หากมองในมุมจากฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็จะพบว่ามีจังหวัดหรือเมืองใหญ่ๆ มีทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ เช่น เมืองพัทยา เมืองหัวหิน เมืองชะอำ ภูเก็ต เกาะสมุย โดยเป็นแหล่งท่องเที่ยวชั้นนำของโลกที่คนรู้จักดี นี้คือจุดที่ทางรัฐบาลให้ความสำคัญในการทำงานร่วมกันกับคนในพื้นที่ในการต่อยอดการพัฒนา

นอกจากนี้ ในพื้นที่ชายแดนที่นอกเหนือจากการดูแลความมั่นคง หรือความปลอดภัยของประเทศแล้ว ควรพิจารณาในการส่งเสริมเศรษฐกิจในมิติเขตพื้นที่เศรษฐกิจชายแดน ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ที่ติดกับประเทศพม่า เช่น บริเวณแม่สอด ภาคเหนือ ก็จะมีแม่สาย พื้นที่ในภาคอีสาน เช่น มุกดาหาร อรัญประเทศที่ติดกับประเทศลาวและกัมพูชา รวมทั้งในพื้นที่ภาคใต้ เช่น สะเดา จ.สงขลา หรือแม้แต่ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ติดกับประเทศมาเลเซีย หรือแม้แต่ในบางพื้นที่ก็จะเป็นเขตพื้นที่อุตสาหกรรมที่ทางภาครัฐและองค์กรภาคเอกชนเข้าไปส่งเสริม เช่น โครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้และภาคตะวันออกในบริเวณมาบตาพุด แหลมฉบัง

โดยทางรัฐบาลมุ่งเน้นการส่งเสริมอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ดึงภาคประชาชนและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม แต่วิธีการที่จะทำให้เกิดการมองมิติการพัฒนาแบบการพัฒนาแบบรวมกลุ่ม หรือ Cluster Development ในการพัฒนาที่เชื่อมโยงกัน โดยมีการจัดกลุ่มจังหวัดเป็นกลุ่มคลัสเตอร์ โดยแบ่งเป็น 18 กลุ่ม ตามลักษณะพื้นที่

โดยรัฐบาลมีนโยบายที่จะผลักดันการทำงานร่วมกับภาคส่วนต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นองค์กรเอกชน ผ่านเครือข่าย กรอ. สมาคมธนาคารไทย และสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย รวมทั้งการเชื่อมโยงกับสถาบันการศึกษาในพื้นที่ในการวิจัยและพัฒนา รวมทั้งเชื่อมโยงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนในพื้นที่ต่างๆ ซึ่งจะเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยให้มีขีดความสามารถทางการแข่งขันในเวทีโลกในอนาคตต่อไป