"เราต้องยอมให้ฝ่ายค้านดื้อบ้าง"

การพิจารณาของ กมธ.ใกล้เข้าถึง “หัวใจ” ในมาตรา 5 ว่าด้วยที่มา คุณสมบัติของ ส.ส.ร. ขั้นตอนการจัดทำรัฐธรรมนูญ การทำประชามติ ซึ่งคาดว่าจะดุเดือดเข้มข้น เพราะ กมธ.จากซีกประชาธิปัตย์ที่เป็นเสียงข้างน้อย จะงัดเทคนิคทุกกลยุทธ์มายื้อการพิจารณา คัดค้านอย่างถึงที่สุด ซึ่งได้เริ่มปรากฏให้เห็น

สามารถ เคยเป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎร มีประสบการณ์ควบคุมการประชุมสภาที่ขัดแย้ง วุ่นวาย เขาบอกว่า ครั้งนี้เพื่อให้ทันเกมก็ต้องเข้าใจบทบาทฝ่ายค้านที่ต้องเล่นบทคัดค้านเต็มที่ บางท่านพูดว่าฝ่ายรัฐบาลต้องมีหน้าที่ทำให้เร็ว ฝ่ายค้านก็ต้องทำให้ช้า การเป็นประธานกำกับการประชุมจึงต้องประสานบทบาทของทุกฝ่าย ไม่ปิดกั้น ไม่รวบรัด ถ้ามันมีเหตุผลว่าควรจะรอหรือต้องช้า ฝ่ายรัฐบาลจะเร่งก็ไม่ได้ ทุกอย่างต้องใช้เหตุผลต่อสู้กัน

“ผมเคยนั่งบนบัลลังก์คุมการประชุม เห็นบทบาทของทุกฝ่ายหมด ก็ต้องจับเอาบุคลิกเหล่านี้มาใช้ให้เป็นประโยชน์ ต้องเข้าใจบทบาทเขา จังหวะไหนที่ต้องยอมให้เขาดื้อบ้าง จังหวะไหนต้องมีกระไดให้เขาลง มันมีเทคนิคอยู่ ซึ่งมันสอนกันลำบาก แต่ถ้าเราไปหักกันเลย วงมันจะแตก ถ้าเขาวอล์กเอาต์แล้วเป็นอย่างไร ภาพอะไรจะเกิดขึ้น

“เราจะไปบอกว่าคำวินิจฉัยของประธานถือเป็นเด็ดขาด (คำพูดของสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ประธานสภา) สำหรับสไตล์ผมมันไม่ได้ (หัวเราะ) มันต้องสู้กันด้วยเหตุผล ให้เกียรติกัน ใครผิดใครถูก และแต่ละคนในสภาก็เป็นผู้ใหญ่ จะให้เขาไม่ทำหน้าที่ฝ่ายค้านเลยคงไม่ได้ มันผิดปกติ ฉะนั้นที่เขาแสดงนี่มันก็เป็นเรื่องปกติ”

บทบาทของประธานต้องเป็นกลาง แต่เมื่อด้านหนึ่งอยู่กับพรรคเพื่อไทยที่ต้องเร่งแก้ไขรัฐธรรมนูญตามนโยบาย เทคนิคของ สามารถ นอกจากเอาใจฝ่ายค้านนิดๆ โอนอ่อนผ่อนปรนอย่างที่บอก อีกด้านก็ต้องปรามพวกเดียวกัน

“ผมได้ขอร้องพวกเรากันเอง อย่าไปเปิดประเด็นใหม่สุมไฟให้ร้อนขึ้น อย่างวันแรก หมอเหวง (กมธ.) ยังติดพูดเรื่องทหารฆ่าประชาชน ผมบอกอย่าพูดเรื่องพวกนี้ หมอเหวง ท่านก็ยังขอแก้ไขเรื่องที่มาของ ส.ส.ร. ท่านจะเอาเลือกตั้ง ส.ส.ร.หมด ไม่เอาสรรหา แต่ท่านก็บอกผมก่อนว่า ท่านประธาน ผมต้องมีจุดยืนแบบนี้นะ คือ จุดยืน นปช. ในที่สุดท่านก็บอกว่า ท่านจะไม่ติดใจหรอก แต่ขอแสดงตามบทบาทของท่านที่มีอยู่”

การที่พรรคประชาธิปัตย์ประกาศจะให้ สส.ทุกคนแก้ไขทุกมาตรา เป็นเกมยื้อในสภา สามารถ ไม่ห่วง เพราะถ้าแก้ไขซ้ำประเด็นกัน เช่น ที่มา ส.ส.ร. ให้มาจากจังหวัดละ 2 คน มันก็สาระแค่นี้ ดังนั้นจะแก้ไขอภิปรายกันกี่คนก็ไม่เป็นไร แต่เชื่อว่าพรรคประชาธิปัตย์จะไม่ทำ เพราะสังคมจะเห็นชัดเกินไปว่ามีเจตนาเพื่ออะไร

ฝ่ายค้านจะยื้อการแก้ไขรัฐธรรมนูญได้นานแค่ไหน? “อยู่ที่ความใจกว้างของเรา สมมติประเด็นเดียวมีการเสนอขอแก้ไขจากฝ่ายค้านวนเวียนซ้ำซาก สุดท้ายฝ่ายเราก็อาจบอกว่า เมื่อ กมธ.เสียงข้างมากยืนยันว่าจะคงไว้ตามร่างเดิม แต่เมื่อได้ฟังเหตุผลมาพอสมควรก็ขอให้ลงมติ ก็ไม่น่ามีปัญหา”