รธน.แค่เหยื่อความขัดแย้ง!

โดย...ชัยทธิ์ ยนเปี่ยม

ความขัดแย้งลูกใหญ่ยังเป็นเรื่องการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่จะกินเวลาจากนี้ไปร่วมปี พร้อมกับกระแสคัดค้านของกลุ่มต่อต้านที่เห็นว่าการเขียนกติกาใหม่รอบนี้มีวาระเอื้อประโยชน์ให้กับฝ่ายรัฐบาลเพื่อไทย

“โพสต์ทูเดย์” พาไปคุยกับคนคุมเกมแก้ไขรัฐธรรมนูญขณะนี้ สามารถ แก้วมีชัย ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญมาตรา 291 ของรัฐสภา ซึ่งเป็นคนจากฝ่ายเพื่อไทย ที่รับบทหนักควบคุมการประชุมออกแบบที่มาสภาร่างรัฐธรรมนูญในศึกแก้รัฐธรรมนูญ “ขยักแรก”ให้เป็นไปตามกรอบเวลาไม่เกิน 2 เดือน

สามารถ บอกว่า หลังจาก กมธ.ประชุมมาแล้ว 5 นัด ทุกอย่างยังเป็นไปตามกรอบเวลา กล่าวคือ เร็วสุดจะพิจารณาเสร็จภายใน1 เดือน เพราะต้องให้เวลา สส. สว. ต้องยื่นคำแก้ไข (คำแปรญัตติ) นับแต่วันที่ 25 ก.พ.ที่รัฐสภาลงมติรับหลักการแก้ไขรัฐธรรมนูญจนถึง 25 มี.ค. หลังจากครบวันที่ 25 มี.ค.กมธ.ก็ต้องเชิญ สส. สว. ที่ยื่นคำแก้ไขมาชี้แจง หากเห็นด้วยกับ กมธ. ก็ถอนคำแปรญัตติ แต่ถ้าไม่เห็นด้วยก็มีสิทธิสงวนคำแก้ไขไปพูดในสภาใหญ่ให้รัฐสภาเป็นคนตัดสิน ฉะนั้นจะเห็นว่ากมธ.ไม่ได้กำหนดให้เสร็จวันใด ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ อย่างที่พูดมา

อย่างไรก็ตาม ตามกรอบที่พรรคเพื่อไทยวางเป้าไว้ กมธ.ต้องออกแบบหน้าตาสภาร่างรัฐธรรมนูญ และขั้นตอนการจัดทำรัฐธรรมนูญให้เสร็จภายใน 2 เดือน หรือไม่เกินปลายเดือน เม.ย. สามารถแจกแจงปฏิทินการทำงานจนกว่าจะได้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้ฟัง เริ่มจากช่วงเดือน ส.ค.-ก.ย. จะได้ ส.ส.ร. และแม้ตามร่างรัฐบาล กำหนดให้ ส.ส.ร.ทำงานภายใน 150 วัน แต่หลายฝ่ายเห็นว่าน้อยไป อาจเพิ่มเป็น 240 วัน หรือ 8 เดือน ให้เท่ากับ ส.ส.ร. ปี 2540 ถ้าเป็นเช่นนั้น ในเดือน เม.ย. 2556 ก็จะเขียนรัฐธรรมนูญเสร็จ บวกทำประชามติอีก 2-3 เดือน สรุปถ้าไม่มีอะไรผิดพลาด จะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในเดือน ส.ค.-ก.ค. 2556

เขาบอกว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อปูทางไปสู่การตั้ง ส.ส.ร. ต้องทำให้ดี และอธิบายให้ได้ในทุกมาตรา เพื่อให้สังคมสบายใจว่าจะไม่แก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อใคร นี่เป็นความท้าทายที่ กมธ.ชุดนี้ต้องทำทุกอย่างให้โปร่งใส ตรงไปตรงมา เพราะว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่จะไขไปสู่ความสำเร็จในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เราปรารถนาอยากจะให้มันดีกว่าทุกฉบับที่ผ่านมา

ความระแวงจากสังคมต่อรัฐธรรมนูญใหม่ สามารถ บอกว่า กมธ.อาจเขียนล็อกไม่ให้ ส.ส.ร.แก้ไขรัฐธรรมนูญในหมวดพระมหากษัตริย์แต่ส่วนที่ฝ่ายค้านเสนอห้ามแก้ไขลบล้างคำพิพากษาหรือองค์กรอิสระ คงห้ามไม่ได้ เพราะเรื่องนี้เป็นสิทธิของ ส.ส.ร. แต่ถ้า ส.ส.ร.เขียนรัฐธรรมนูญนอกลู่นอกทาง ไม่มีเหตุมีผล ก็จะถูกตรวจสอบจากสื่อและสังคมที่จะมีเวทีประชาพิจารณ์รับฟังความเห็นทั่วภูมิภาค ถ้าคิดอะไรผิดเพี้ยนทุกอย่างก็จะกระหน่ำลงมา แล้วการแก้รัฐธรรมนูญก็อาจไปไม่รอด เพราะสุดท้ายแล้วประชาชนเป็นคนลงมติว่าจะรับหรือไม่รับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

 

ประเด็นที่ฝ่ายคัดค้านเชื่อว่าวาระซ่อนเร้นของการเขียนรัฐธรรมนูญครั้งนี้ ต้องการล้มศาลและรื้อที่มาองค์กรอิสระ เจ้าตัวแย้งว่า เรื่องล้มศาลทำไม่ได้เด็ดขาด ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ ต้องมีต่อไป เพราะเกิดจากรัฐธรรมนูญ 2540 แต่ที่หลายคนติดใจ คือ “ผู้ตรวจการแผ่นดิน” เพราะเป็นองค์กรอิสระเดียวในรัฐธรรมนูญ 2550 ที่เพิ่มอำนาจขึ้นจนหลุดกรอบ ไม่ยึดโยงกับใคร ตรงนี้ต้องแก้ รวมถึงองค์กรอิสระชุดปัจจุบันที่มีปัญหาเรื่อง “ที่มา” จากรัฐธรรมนูญ 2550 ซึ่งยืดเยื้อต่อเนื่องมาจากการใช้อำนาจเผด็จการ ดังนั้นต้องปรับให้ยึดโยงกับประชาชนเพื่อความสบายใจกับทุกฝ่าย

“องค์กรอิสระยังดำรงอยู่ แต่อาจมีการเขียนบทเฉพาะกาลให้อยู่ต่ออีกนิด เพื่อปรับปรุงวาระการดำรงตำแหน่ง เพราะบางคนวิจารณ์ว่า โอ้โห...ทำไมองค์กรอิสระชุดปัจจุบันอยู่กันนานจัง วาระ 9 ปี อยู่กันถึงอายุ 70 มันน่าจะปรับปรุงไหม เพราะคนอยู่นานมันจะเกิดอิทธิพล น่าจะหมุนเวียนกันบ้าง ก็เป็นเรื่องที่ ส.ส.ร.ต้องว่ากันไป แต่เชื่อว่าไม่มีองค์กรไหนถูกยุบ เพียงแต่อะไรเป็นจุดอ่อนมันก็ต้องแก้ ตรวจสอบได้

“วันนี้เราพยายามดับเงื่อนไขกระแสต้านต่างๆ ไม่ว่าศาลที่ออกมาคัดค้าน มันอาจเป็นเพราะพวกเราพูดมากกันไปหรือเปล่า (หัวเราะ) ก็ไม่ว่าใครนะ พอพูดปั๊บมันเป็นเหยื่อเลย แต่ถ้าไม่พูดเขาก็หาเหตุไม่ได้ ส่วนคนที่ตั้งประเด็นไม่ไว้ใจว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงสถาบัน เราก็ชัดเจน ตัดเงื่อนไขให้หมด เมื่อประชาชนเห็นความสุจริตใจของเราเรื่อยๆ กระแสคัดค้านก็แผ่วไปเอง”

จะเขียนเรื่องการนิรโทษกรรมไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ไหม?

“เขียนอย่างนั้นไม่ได้หรอก ไปเขียนก็พังตั้งแต่ต้น เพราะจะเป็นปัญหาขัดแย้งมากขึ้น มันไม่เคยมีที่ไหนไปเขียนรัฐธรรมนูญเพื่อนิรโทษกรรมใคร รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดที่วางโครงสร้างการบริหารประเทศ คุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนการตรวจสอบถ่วงดุล มันไม่มีทางหรอกที่จะไปเขียนเรื่องการนิรโทษกรรมในนั้น” ประธาน กมธ. ตอบให้มั่นใจ

เสียงโจมตีที่ว่าพรรคเพื่อไทยกำลังร่างรัฐธรรมนูญเพื่อ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร แกนนำพรรคก็บอกถ้ารัฐธรรมนูญใหม่ออกมา พ.ต.ท.ทักษิณ จะได้กลับไทยแน่? สำหรับ สามารถไม่เชื่อว่าเป็นเช่นนั้น แต่ยอมรับว่านี่เป็นเพียงสไตล์การหาเสียงของ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง ที่มักพูดเรื่องนี้ในทุกเวที

“ผมยังมองไม่เห็นว่าจะไปเขียนอย่างไรในรัฐธรรมนูญเพื่อช่วยท่านทักษิณ ในเมื่อวันนี้ศาลตัดสินเรื่องที่ดินรัชดาฯ ไปแล้ว มันก็คาอยู่นั่น จะไปเขียนรัฐธรรมนูญมันลบล้างคำตัดสินของศาลฎีกานักการเมืองได้อย่างไร ไม่งั้นใครต่อใครที่ถูกศาลฎีกาตัดสินก็ต้องยกกันหมดซิ เรื่องคุณทักษิณต้องเข้าโหมดการปรองดอง มันก็เป็นอีกเรื่องที่ต้องหาข้อเท็จจริงก่อนแล้วให้อภัยกันทุกฝ่าย ซึ่งตรงนี้สถาบันพระปกเกล้าทำข้อเสนอไปยัง กมธ.ปรองดองไปแล้ว”

มั่นใจประเทศจะได้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไหม?

“ผมเชื่อว่าได้ แต่ต้องหนักแน่นหน่อย คำว่าหนักแน่นแปลว่า ต้องเข้าใจบทบาทของแต่ละฝ่าย เช่น การที่ชมรมผู้ร่างรัฐธรรมนูญ 2550 ออกแถลงการณ์ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขครั้งนี้ เราก็เข้าใจได้ มันอาจเป็นการปรามว่าอย่าทำอะไรผิดเพี้ยน ก็ดีสังคมจะได้ช่วยกันสอดส่อง ถ้าเราทำทุกอย่างโปร่งใสได้ มันไม่เห็นจะมีปัญหาอะไรเลย ส่วนใครเป็นร่างทรงใคร เป็นของพรรคไหน สังคมก็เห็นหมด อยู่ไม่ได้เหมือนกัน

“ถ้ามันจะเกิดวิกฤต ผมว่ามันไม่ใช่รัฐธรรมนูญเพียวๆ มันอาจเป็นเรื่องอื่น ผมไม่รู้...อาจจะเป็นดวงบ้านดวงเมืองก็แล้วแต่ หรือมันเป็นเรื่องที่เขากำลังจะเรียกสอบเรื่อง 91 ศพ อะไรหรือเปล่า ก็ไม่รู้ มันมีหลายปัจจัยที่เข้ามาเกี่ยวข้อง รัฐธรรมนูญอาจเป็นเหมือนเหยื่ออันหนึ่ง แต่มันไม่ใช่หรอกที่จะใช้รัฐธรรมนูญมาสร้างเงื่อนไขไปสู่ปัญหาของบ้านเมือง เพราะตัวรัฐธรรมนูญมันไม่ได้มีพิษภัยร้ายแรงอะไรเลย มันไม่ได้เขียนเพื่อไปช่วยใคร แต่เขียนเพื่อให้ทุกฝ่ายยอมรับเป็นกติกาที่ดีที่สุด เราจะเอา 18 ฉบับที่บ้านเมืองเคยใช้มา มาสกัดเอาที่ดีๆ มาใช้ มันจะไปเลวกว่าเก่าได้อย่างไร”

สามารถ ย้ำว่า เงื่อนไขความขัดแย้งของประเทศเรื่องหนึ่งเกิดจากคนไม่ยอมรับกติกา จะเห็นจากตอนประชามติรัฐธรรมนูญ 2550 ปรากฏว่า 57% รับ 41% ไม่รับ ใน 57% ที่รับเพราะอยากให้เกิดการเลือกตั้งเร็วๆ บ้านเมืองสงบ และค่อยไปแก้รัฐธรรมนูญภายหลัง แต่เมื่อรัฐธรรมนูญเป็นกติกาที่ต้องใช้ร่วมกัน แต่ผลประชามติกลับมีคะแนนที่สูสีใกล้เคียงกัน มันก็ไปไม่ได้ ฉะนั้นความขัดแย้งก็เกิดขึ้น การจะลดเงื่อนไขความขัดแย้งของสังคมได้ ก็ต้องทำกติกาที่ทุกฝ่ายยอมรับ

“สำหรับผม วันนี้มีหน้าที่ทำให้ดีที่สุดนะ ส่วนอะไรจะเกิดก็ต้องเกิด” สามารถ ทิ้งท้าย