กีฬาแสดงธาตุแท้

โดย...ประมนต์ สุธีวงศ์

โดยปกติชาวอเมริกันมักจะสนใจกีฬาต่างๆ แต่มักจะสนใจเป็นผู้ดูมากกว่าผู้เล่น ถึงกระนั้นในอเมริกาก็มีสถานที่เล่นกีฬาทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นลานบาสเกตบอล สนามเบสบอล สนามฟุตบอล สนามเทนนิส และกีฬากลางแจ้งอื่นๆ อยู่ทั่วไปทั้งในโรงเรียนและสวนสาธารณะ ถ้าเป็นหน้าร้อน สระว่ายน้ำจะเป็นที่ชุมนุมของเด็กๆ แต่น่าสังเกตว่าคนอเมริกันไม่ค่อยนิยมกีฬาแบดมินตันเท่าที่ควร ไม่เหมือนทางเอเชียและยุโรป

เมื่อพวกเราที่ชอบเล่นแบดมินตันก็เลยต้องไปหาที่เช่ากันเล่น เพราะไม่ค่อยมีสนามในที่สาธารณะ

ในระยะนั้นเทนนิสเริ่มเป็นกีฬาดังกำลังเป็นที่สนใจ นักเทนนิสเก่งระดับฝีมือโลกเป็นชาวออสเตรเลีย ที่ดังที่สุดในช่วงนั้น คือ Ken Roswall และ Rod Lever ผู้ถนัดเล่นมือซ้ายและเป็นแชมป์ติดต่อกันหลายสมัย

ผมได้มีโอกาสไปดูการแข่งขันสดในสนามที่ Rod Lover ลงแข่ง ประทับใจมาก และเป็นแรงบันดาลใจทำให้สนใจที่จะหัดเล่นเทนนิสอย่างจริงจัง และลงทุนสมัครเป็นลูกศิษย์ของครูเทนนิสใกล้ๆ บ้านคนหนึ่ง ค่าเรียนตัวต่อตัวไม่ถูกเลย แต่คุ้มค่า เพราะได้รับการฝึกสอนและขับเคี่ยวจนเล่นได้ดีพอเป็นตัวแทนโรงเรียนได้

นักกีฬาที่ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยนั้นจะได้รับเสื้อสามารถ เป็นแจ็กเกตกันหนาวสีฉูดฉาด เวลาใส่ไปเรียนเท่อย่าบอกใคร เพราะดึงดูดใจสาวๆ ให้มาเดินคู่ด้วยได้เป็นอย่างดี

ผมเล่นเทนนิสเป็นกีฬากลางแจ้งติดตัวเรื่อยมาจนกระทั่งกลับมาประเทศไทย และยังเล่นต่อมาเรื่อยๆ จนหยุดไปเมื่ออายุ 70 เศษๆ นี่เอง

สมัยที่ไปเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยแล้วต้องย้ายไปอยู่เมืองหนาวมีหิมะตก หน้าหนาวจะเล่นกีฬากลางแจ้งไม่ค่อยสะดวกนัก แต่พวกเราก็ยังเอาสนามบาสเกตบอลมาดัดแปลงพอเล่นเทนนิสแก้ขัดได้ แต่เล่นเทนนิสบนพื้นกระดานแตกต่างกว่าพื้นซีเมนต์หรือพื้นดินผสมทราย เพราะลูกจะเด้งเร็วและต่ำ ส่วนพื้นหญ้าที่นิยมในอังกฤษ โดยเฉพาะที่สนามวิมเบิลดันที่ดังทั่วโลกนั้นก็แตกต่างไปอีก

เดี๋ยวนี้การแข่งขันแชมป์โลกของเทนนิสจึงมีพื้นสนามหลายประเภท ซึ่งประกอบด้วยหน้า Clay (ดิน) Hard Court (ซีเมนต์หรือวัสดุที่มีส่วนผสมคล้ายซีเมนต์) และ Grass (หญ้า) นักเทนนิสคนใดที่สามารถชนะได้ทั้ง 3 หรือ 4 ประเภทนี้ ต้องถือว่ายอดมากๆ

กีฬาและเครื่องมือกีฬาทุกประเภทจะมีการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง กลยุทธ์และวิธีการเล่นก็ต้องดัดแปลงพลิกแพลงไปตามสภาพ

สมัยที่ผมหัดเล่นเทนนิส ไม้เทนนิสทำจากไม้จริงๆ เอ็นที่ใช้ก็เป็นเอ็นที่ทำจากไส้ของสัตว์จริงๆ ไม่ใช่วัสดุสังเคราะห์จากเคมีภัณฑ์ เอ็นจริงนั้นจะสปริงดี ควบคุมลูกได้ง่าย แต่เสียที่ต้องระวังไม่ให้ถูกน้ำ เพราะจะเปื่อยง่าย

การตีเทนนิสสมัยนั้นต้องใช้แรงตีลูกจึงจะไปเร็ว ดังนั้นนักเทนนิสสมัยก่อนวงสวิงจะสวยงาม และต้องมีการส่งให้จบวงสวิงที่เรียกว่า Follow Through เล่นเพียงเซตหรือ 2 เซต ก็ได้เหงื่อเต็มตัว เพราะนอกจากต้องวิ่งแล้วยังต้องตีจริงๆ แต่เดี๋ยวนี้ไม้เทนนิสที่ทำด้วยไม้ไม่มีแล้ว มีแต่วัสดุผสมที่มีความเบาและง่ายต่อการบังคับลูก หน้าไม้ก็ขยายใหญ่ จนบางครั้งเราล้อกันว่าเหมือนกระด้ง เลยตีไม่ค่อยพลาด ถึงตาไม่มองลูก ถ้าตีด้วยความชำนาญก็ยังตีลูกได้ดี ทำให้เล่นง่ายขึ้นมาก ไม่ต้องฝึกหัดมากมายก็ลงเล่นได้แล้ว มีเครื่องผ่อนแรงมากขึ้น กีฬาหลายประเภทเลยเล่นง่ายขึ้น แต่ก็ทำให้ความท้าทายลดน้อยลง

กอล์ฟเป็นกีฬาอีกประเภทหนึ่งที่ผู้เล่นเล่นแล้วจะติด เพราะมีความท้าทายที่เราต้องแข่งกับตัวเอง ไม่ใช่แข่งกับผู้อื่นเท่านั้น

คนที่ไม่เล่นกอล์ฟมักจะมองพวกนักกอล์ฟว่าเป็นคนแปลกๆ อยู่ดีๆ ไปพยายามตีลูกกอล์ฟลูกเล็กๆ ด้วยไม้ยาวๆ ตีผิดตีถูก แถมยังท่าทางเก้ๆ กังๆ อีกต่างหาก

นักกอล์ฟหลายคนเล่นเกมได้ดีเพราะความชำนาญ แต่อย่าดูวงสวิงของตนเองในวิดีโอเป็นอันขาด เพราะถ้าเห็นแล้วอาจเลิกเล่นได้ เพราะทุเรศ ท่าทางที่อาจดูประหลาดๆ แต่คนที่หัดเล่นกอล์ฟอย่างถูกวิธีจะมีท่าทางสวยงาม ดูแล้วน่าเลื่อมใส และเชิญชวนให้เราอยากพัฒนาวงให้เหมือนๆ เขา

กีฬาทุกประเภทมีประโยชน์ทั้งนั้น ที่ชัดเจนคือ เป็นอุบายให้คนออกกำลังกายโดยไม่เบื่อหน่าย และกีฬาหลายประเภทฝึกจิตใจให้อดทน มีน้ำใจ รู้แพ้ รู้ชนะ

กอล์ฟเป็นกีฬาที่จะแสดงธาตุแท้ของคนบางคนได้เป็นอย่างดี

ซื่อสัตย์กับตนเองหรือไม่ ขี้โมโหและควบคุมอารมณ์ได้หรือไม่ เป็นสุภาพบุรุษและมีมารยาทหรือไม่ มีน้ำใจบ้างไหม ถ้าจะรู้จักเพื่อนที่คบค้ากันทางธุรกิจก็ชวนไปเล่นกอล์ฟ 2-3 ครั้ง ก็พอจะบอกได้ว่าควรคบหาสมาคมต่อไปหรือไม่

นักกอล์ฟบางคนนั้นนิสัยแย่มากๆ ขนาดเด็กถือถุงกอล์ฟเห็นเดินมาแล้วรีบเดินหนี

ความดีของกีฬากอล์ฟอีกอย่าง คือ เล่นได้จนแก่เฒ่า ตราบใดที่ยังเดินได้ก็เล่นได้ ผมเสียใจที่ไม่ได้หัดเล่นกอล์ฟเมื่อตอนเรียนที่มหาวิทยาลัย ความจริงเป็นวิชาเลือกวิชาหนึ่ง น่าเสียดายเพราะเรียนๆ เล่นๆ แล้วยังได้เครดิตอีกต่างหาก มาฉลาดก็เมื่อจบไปแล้วนี่เอง

ผมกลับมาหัดเล่นกอล์ฟที่เมืองไทยเมื่อ 40 ปีเศษๆ มาแล้ว ตอนนั้นสนามกอล์ฟมีอยู่ไม่กี่แห่ง เช่น ดอนเมือง รถไฟ (เลิกไปแล้ว) หัวหมาก ทัพบก และที่บางพระ เป็นต้น เล่นกอล์ฟทั้งวันรวมค่าสนาม ค่าแคดดี ค่าน้ำ ขนมแล้ว วันละไม่เกิน 100 บาท ปัจจุบันถ้าไม่ได้เป็นสมาชิกของสนาม ไปเล่นครั้งหนึ่งต้องมี 3,000 บาท บวก-ลบ

ผมมีเพื่อนรุ่นพี่คนหนึ่งสมัยที่ทำงานบริษัท เอสโซ่ ประเทศไทย แกเป็นคนไม่เล่นกอล์ฟ และพูดกับผมว่าแกไม่เข้าใจว่าพวกนักกอล์ฟสนุกตรงไหน ตีลูกเล็กๆ ผิดบ้างถูกบ้าง เมื่อตีไปแล้วก็วิ่งไล่ตามไปตีต่อไปอีก เข้าป่าบ้าง ตกน้ำบ้าง ทุลักทุเลน่าดู ถ้าเข้าป่าเผลอๆ ไปยืนแถวๆ ที่มีรังมดแดงอยู่โดยไม่สังเกต กว่าจะรู้ตัวก็บวมไปหมดทั้งขา เพราะฝูงมดแดงไต่รองเท้าเข้าไปในกางเกง

ผมตอบว่ามันสนุกและท้าทายนะพี่ เวลาตีลูกได้สวยๆ ไปไกลๆ เราจะภูมิใจมาก แกตอบผมว่า กูนั่งเฉยๆ มองหัวแม่เท้าสองข้างกระดุกกระดิกไปมาก็สนุกเหมือนกัน ไม่เหนื่อยอีกต่างหาก

ทางใครทางมันไม่ว่ากัน

ในช่วงที่เรียนมัธยมอยู่ที่แคลิฟอร์เนียนั้น พวกพี่ๆ คนไทยที่เรียนมหาวิทยาลัยแถวๆ นั้น ก็จะมีการพบปะสังสรรค์กันเป็นประจำ จะมีปิกนิกและเล่นกีฬาร่วมกัน กีฬายอดฮิตก็ต้องเป็นฟุตบอล เพราะเล่นได้หลายคน เก่งไม่เก่งไม่สำคัญ เล่นเสร็จแล้วก็เลี้ยงดูแต่ปูเสื่อเฉพาะที่กลางแจ้งเท่านั้น

พวกเราเด็กๆ หน่อยก็คอยอำนวยความสะดวกให้ผู้ใหญ่ ด้วยการยกโน่นยกนี่เท่าที่ทำได้ เข้าข่ายเป็น “แขกผสมดอย” กับพี่ๆ เขา พวกหนุ่มๆ ที่มีแฟนแล้วก็ถือโอกาสพามาควง และร่วมสนุกกับเพื่อนๆ

ครั้งหนึ่งจำได้ว่ารุ่นพี่ 2 คน เกือบวางมวยกันเพราะสาวเป็นเหตุ จำเหตุการณ์ไม่ได้ชัดแล้วว่าเรื่องอะไร แต่ทำให้เพื่อน 2 คนขัดใจกันไปพักหนึ่ง แต่สังคมคนไทยในต่างแดนเป็นสังคมเล็กๆ โกรธกันได้ไม่นานก็กลับมาดีกัน เพราะอย่างไรเสียก็ยังพึ่งพากันได้เมื่อจำเป็น

คนไทยที่อยู่ต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นนักเรียนหรือทำงาน มักจะคบหาและช่วยเหลือกันเหมือนพี่น้อง คงเป็นเพราะเราจากบ้านจากเมืองไปอยู่ต่างถิ่น เลยมีความรู้สึกเป็นพวกเดียวกันเป็นพิเศษ ยิ่งสมัยนั้นนักเรียนไทยที่อยู่ตามที่ต่างๆ ไม่มากเหมือนสมัยนี้ จึงสนิทสนมกันมาก

เดี๋ยวนี้คนไทยไปเรียนต่างประเทศมากมาย ไม่สนิทและคบหากันเหมือนสมัยก่อนๆ เผลอๆ เขม่นกันและหาเรื่องทะเลาะกันอีกต่างหาก

ตอนที่ผมอยู่ในแคลิฟอร์เนีย มีโอกาสพบนักเรียนไทยด้วยกันเป็นประจำ แต่เมื่อย้ายไปเรียนมหาวิทยาลัยที่แคนซัสแล้ว ที่นั่นเกือบไม่มีนักเรียนไทยเลย แรกๆ มีกันเพียง 23 คน ภายหลังจึงเริ่มมีพี่ๆ ไปทำปริญญาโทและปริญญาเอกเพิ่มขึ้น

อ่านต่อตอนหน้า