ทวงสิทธิ10ล้านคน คว้าข่าวดีเด่นแห่งปี

โดย...ทีมข่าวในประเทศ

ก่อนที่ “โพสต์ทูเดย์” จะชนะการ ประกวดข่าวดีเด่น รางวัลอิศรา อมันตกุล ปี 2554 จากเรื่อง “ทวงสิทธิ 10 ล้านคน-ลดเหลื่อมล้ำระบบสุขภาพ” ระบบประกันสุขภาพไทยมีความลักลั่นอย่างเห็นได้ชัด

บัตรทอง ภายใต้การบริหารของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ดูแล 48 ล้านคน สวัสดิการข้าราชการ กรมบัญชีกลาง บริหารจัดการ ผู้รับสิทธิ 5 ล้านคน ทั้งสองระบบรัฐบาลอุดหนุนงบประมาณ รักษาผู้ป่วยฟรี

ขณะที่ ประกันสังคม ดำเนินการโดยสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ดูแลแรงงาน 10 ล้านคน รัฐบาลอุดหนุนหนึ่งส่วน นายจ้างอุดหนุนหนึ่งส่วน ผู้ประกันตนต้องจ่ายสมทบเองอีกหนึ่งส่วน

 

คำถามคือ เหตุใดผู้ประกันตนร่วม 10 ล้านคน ซึ่งเป็นคนกลุ่มเดียวในประเทศไทยที่ต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาล กลับได้รับสิทธิประโยชน์ทางการแพทย์ด้อยที่สุด

“โพสต์ทูเดย์” ทราบถึงปัญหาที่เกิดขึ้นกับสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนชาวไทย 10 ล้านคน จึงเสนอข่าวผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ต้นปี 2554 อย่างต่อเนื่อง คาดหวังว่าจะเกิดรูปธรรมและลดช่องว่างระบบสุขภาพให้น้อยลง

ผลการเกาะติดปัญหาชนิดรายวันยังผลให้ผู้ประกันตนเกิดความตื่นตัวที่จะรักษาสิทธิ ฉายภาพผ่านการตั้งชมรมพิทักษ์สิทธิผู้ประกันตน นอกจากนี้ยังได้เร้าให้สังคมตระหนักถึงความเหลื่อมล้ำ ด้วยการนำเสนอผลงานวิจัยของ นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ สาธารณสุข

กระทั่ง สปส.ต้องออกมายอมรับด้วยตัวเองว่าระบบประกันสังคม “ด้อยกว่า” ระบบบัตรทองจริง และประกาศเร่งปรับเพิ่มสิทธิประโยชน์โดยทันที

จากนั้นโพสต์ทูเดย์ได้เกาะติดทุกการประชุมบอร์ด สปส. เพื่อนำข้อเท็จจริง “หลังฉาก” ว่าการปรับเพิ่มสิทธิประโยชน์จริงหรือไม่ ขณะเดียวกันได้โยนประเด็นความเหลื่อมล้ำไปยัง 2 รัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รมว.สาธารณสุข และ เฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.แรงงาน (ในขณะนั้น) และยังให้น้ำหนักกับข้อเสนอของ ประสิทธิ์ จงอัศญากุล บอร์ด สปส.ฝ่ายนายจ้าง ผลักดันจนเกิดการประชุมร่วมระหว่าง 2 บอร์ดสุขภาพ ตามมาตรา 10 ของ พ.ร.บ. หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 ซึ่งเป็นการประชุม “ครั้งแรก” ในรอบ 9 ปี

ปมปัญหาถูกกล่าวขานขยายออกเป็นวงกว้าง จน อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี (ในขณะนั้น) ตัดสินใจตั้งคณะกรรมการเพื่อจัดทำมาตรฐานกลางให้กับ 3 ระบบหลักประกันสุขภาพ สำทับความเหลื่อมล้ำด้วยข้อเสนอจาก คณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทย ซึ่งบรรจุประเด็นประกันสังคมเป็นหนึ่งในปัญหาที่ควรแก้ไข

เมื่อเข้าสู่ยุครัฐบาลใหม่ โพสต์ทูเดย์ได้ติดตามสานต่อไปยัง ต่อพงษ์ ไชยสาส์น รมช.สาธารณสุข (ในขณะนั้น) ทำให้เกิดการหารือระหว่าง วิทยา บุรณศิริ รมว.สาธารณสุข และ เผดิมชัย สะสมทรัพย์ รมว.แรงงาน

ระยะเวลา 1 ปีเต็ม โพสต์ทูเดย์ได้นำเสนอประเด็นประกันสังคมทั้งสิ้น 339 ชิ้น ผลักดันให้ สปส.ปรับปรุงสิทธิประโยชน์ครั้งใหญ่ 7 รายการ อาทิ เพิ่มค่ารักษาโรคมะเร็ง 7 ชนิด โรคไตวายเรื้อรัง สิทธิด้านทันตกรรม การเจ็บป่วยฉุกเฉิน ฯลฯ

ที่สำคัญที่สุดเหนือสิ่งอื่นใด คือ ผลักดันให้เกิดการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการจ่ายเงินแก่สถานพยาบาล จากเหมาจ่ายรายหัวสู่การจ่ายตามกลุ่มโรคร้ายแรงตามน้ำหนักความรุนแรงของโรค (RW) ช่วยแก้ปัญหาโรงพยาบาลบ่ายเบี่ยงการรักษาผู้ประกันตน

ล่าสุด ดอกผลจากการนำเสนอข่าวตลอด 1 ปีที่ผ่าน ส่งผลให้รัฐบาลมีแนวคิดจัดทำชุดสิทธิประโยชน์กลางสำหรับ 3 ระบบ และเกิดการประชุมร่วมเพื่อจัดทำ “ราคากลาง” สำหรับจัดซื้อยาราคาแพง

นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้เห็นชอบให้ 3 ระบบสุขภาพ ใช้มาตรฐานเดียวกันในการรักษาผู้ป่วยฉุกเฉิน และเตรียมบูรณาการ 3 กองทุน เพื่อรักษาโรคไตและเอดส์ด้วยมาตรฐานเดียวกัน