การขับเคี่ยวระหว่าง Apple กับ Samsung ในเรื่องทรัพย์สินทางปํญญา(ต่อ)

ในฉบับที่แล้ว ผู้เขียนตั้งใจจะเขียนประเด็นที่ Apple ฟ้อง Samsung ในเรื่องสิทธิบัตร

โดย..พวงรัตน์ อัศวพิศิษฐ์

ทั้งสิทธิบัตรออกแบบและสิทธิบัตรการประดิษฐ์ แต่มัวไปอธิบายเรื่องสิทธิบัตรออกแบบกับ Trade Dress เสีย เพราะเกรงว่าท่านผู้อ่านจะไม่เข้าใจความแตกต่าง เลยหมดหน้ากระดาษเสียก่อน

วันนี้เลยขอเข้าเรื่องเลยดีกว่า ในเรื่องสิทธิบัตรออกแบบนั้น Apple จดสิทธิบัตรออกแบบไว้ 3 เรื่อง คือ จอภาพด้านหน้า ตัวกล่อง หรือตัวโทรศัพท์มือถือข้างนอก โดยจดสิทธิบัตรออกแบบ iOS Home Screen และ iPhone 3G/3Gs ไว้ นอกจากนี้ยังจดสิทธิบัตรออกแบบของจอภาพและปุ่มกดไว้ด้วย เรื่องนี้คงไม่ใช่แต่ Samsung เหนื่อย แต่บริษัทโทรศัพท์มือถืออื่นๆ ที่ทำปุ่มคล้ายคลึงกับของ Apple ก็น่าจะเหนื่อยไปด้วย เพราะอย่างที่เคยเขียนถึงไปแล้วว่า Apple น่ะ เขาฟ้องดะไปหมด ทั้ง Microsoft, Motorola และ HTC ก็เจอมาแล้วทั้งนั้น

อันที่จริงนอกจากการฟ้องประเด็นสิทธิบัตรแล้ว Apple ก็ยังฟ้องประเด็นอื่นๆ อีก เช่น การปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม (Unfair Business Practices) และการได้กำไรอย่างไม่เป็นธรรม (Unfair Enrichment) เรียกว่าครอบมันทั้งจักรวาล ไม่ให้หลุดไปได้เลย แต่ผู้เขียนขอข้ามไปคุยต่อในเรื่องสิทธิบัตรดีกว่า เดี๋ยวจะไม่ตรงกับชื่อบทความที่เขียนไว้ว่าเป็นการขับเคี่ยวกันในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา

เขียนกันไปถึงเรื่องสิทธิบัตรออกแบบแล้ว คราวนี้ก็มาถึงสิทธิการประดิษฐ์บ้าง ซึ่งมีประเด็นที่ฟ้อง Samsung อยู่ถึง 7 ประเด็นด้วยกัน ซึ่งผู้เขียนจะพยายามย่อยให้อ่านดูง่ายๆ และอาจทำให้ในแง่เทคนิค ดูเหมือนไม่ตรงนัก ก็ขออภัยนักวิชาการทั้งหลายด้วย

ประเด็นแรกคือ วิธีการ หรือกระบวนการ และเครื่องมือในการที่จะทำให้เห็นได้บนจอ และทำให้ผู้ใช้สามารถควบคุมได้ รวมถึงการเข้าถึงข้อมูลในระบบคอมพิวเตอร์ด้วย แปลมาเสียเหนื่อย ยังไม่แน่ใจว่าท่านผู้อ่านจะเข้าใจไหม ก็ขอวงเล็บทับศัพท์ไว้ด้วยเลยว่า (Method and Apparatus for Display and Accessing Control and Status Information in a Computer System) พูดง่ายๆ ก็คือ พอกดปั๊บ ก็เปิดปุ๊บ (Bounce) ให้เห็นรูป หรือปุ่มควบคุมต่างๆ ที่เรียงรายอยู่ให้ใช้ได้ ซึ่งที่จริงแล้ว Apple ยื่นขอจดสิทธิบัตรเรื่องนี้สำหรับระบบ OS9ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1997 และมาได้สิทธิบัตรเอาในปี ค.ศ. 2002 (ขอแถมนอกเรื่องหน่อยว่าจดสิทธิบัตรที่ประเทศไหนๆ ก็นานทั้งนั้นเห็นไหม เขาใช้เวลาตั้ง 5 ปี ไม่ใช่แต่ในเมืองไทย) และนำมาใช้กับรูป หรือปุ่มควบคุมในระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ด้วย

ประเด็นที่สอง คือ สิทธิบัตรของระบบ iOS ที่รวมไปถึงระบบที่รูป หรือตัวหนังสือจะเด้งกลับขึ้นมาเวลาที่ผู้บริโภคเลื่อนลงไปสุดด้านล่างหรือด้านบน หรือเรียกเป็นภาษาอังกกฤษทับศัพท์ว่า List Scrolling and Document Translation Scaling and Rotation ona TouchScreen Display สิทธิบัตนี้ก็ทำให้ Apple ฟ้อง Nokia กับ HTC มาแล้ว คราวนี้ Apple จึงค่อนข้างมั่นใจว่าจะชนะประเด็นนี้

ประเด็นที่สาม คือ ผู้เขียนเห็นว่า แปลไปก็คงงง เพราะแม้แต่ภาษาอังกฤษที่เขาพยายามอธิบายอ่านแล้วก็ยังงง เอาเป็นว่า ถ้าพูดกันง่ายๆ ก็คือ ตัวการ์ตูนที่ใช้แชตกัน ซึ่ง Samsung Touch Wiz ก็มีเหมือนกันใน Chat ถ้าเรียกเป็นภาษาเทคนิคก็ขอทับศัพท์ไปเลยดีกว่า Method and Apparatus for Displaying Information During and Instant Messaging Session.

ประเด็นที่สี่ เกี่ยวข้องกับเทคนิคที่ทำขึ้นมาให้ผู้บริโภคสามารถแตะรูปที่ปรากฏบนหน้าจอได้เลย หรือแตะ Icon ต่างๆ ได้ โดยไม่ต้องมีปุ่มกด เขาเรียกเป็นภาษาเทคนิคอย่างเป็นทางการว่า Ellipse Fitting for MultiTouch Surfaces ประเด็นนี้ Apple ก็ใช้ฟ้อง Motorola มาแล้ว

ประเด็นที่ห้า ก็เป็นเรื่องของการใช้นิ้วเดียว หรือหลายนิ้วเลื่อนภาพ หรือข้อความบนจอก็เป็นเรื่องของเทคนิคอีกนั่นแหละ ซึ่งชื่อสิทธิบัตรนี้ขอเรียกทับศัพท์ไปเลยว่า Application Interfaces for Scrolling Operations ซึ่งประเด็นนี้เป็นประเด็นใหม่ที่ Apple ยังไม่เคยหยิบยกขึ้นมาฟ้องใคร ก็คงต้องตามดูกันต่อไปว่า Samsung จะแก้อย่างไร

ประเด็นที่หก ขอยกเป็นตัวอย่างเลยดีกว่าว่า เป็นเรื่องเทคนิคของ WINDOW ที่ Icon บนหน้าจอ เช่น การเปิดเสียง หรือแตะที่รูปลำโพงแล้วสักพักรูปนั้นก็จะค่อยๆ หายไป หรือเรียกทางเทคนิคว่า Method and Apparatus for Displaying a Window for a User Interface ซึ่งเป็นสิทธิบัตรใหม่ที่ Apple เพิ่งจะได้มาเมื่อเดือน ธ.ค. 2010 นี้เอง

ยังมีอีก 2–3 ประเด็น ซึ่งผู้เขียนคิดว่าคงจะต้องเก็บไว้ไปต่อในฉบับหน้า เพื่อจะได้มีเนื้อที่ในการวิเคราะห์วิจารณ์กันบ้าง เพราะในประเด็นสิทธิบัตร การประดิษฐ์ที่พูดมาในช่วงหลังนี้ผู้เขียนยังไม่ได้ใส่ความเห็นไว้เลย เพราะตอนแรกคิดว่าจะเขียนให้ครบประเด็นที่มีการฟ้องกัน แต่เห็นทีเนื้อที่จะไม่พอในฉบับนี้แล้ว