เปิดสมุดปกขาวบัวแก้วแจงศึกชิงพื้นที่รอบพระวิหาร

หลังจาก “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” นายกรัฐมนตรี ก้าวสู่ตำแหน่งผู้นำประเทศ ปัญหาปราสาทพระวิหารก็คลี่คลายความตึงเครียดลง

โดย...ชัยรัตน์ พัชรไตรรัตน์

ทว่า กรณีที่กัมพูชายื่นเรื่องต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือ ศาลโลก เมื่อวันที่ 28 พ.ค. 2554 ให้ตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหาร พ.ศ. 2505 ซึ่งศาลโลกเคยมีคำพิพากษาไปแล้ว ก็ยังเป็นปัญหาที่ซุกตัวอยู่ใต้พรม ชนิดรอวันปะทุขึ้นอีกครั้ง

ไทยเคยยื่นข้อสังเกตการณ์เป็นลายลักษณ์อักษร มีเนื้อหา 900 หน้า กลับไปยังศาลโลก เมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2554 เพื่อโต้แย้งคำร้องของกัมพูชา โดย วีรชัย พลาศรัย เอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ พร้อมด้วย อิทธิพร บุญประคอง อธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย ในฐานะตัวแทนรัฐบาลไทย เป็นผู้ทำหน้าที่

ดังนั้น สุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล รมว.ต่างประเทศ ในฐานะเจ้ากระทรวง จึงได้จัดทำ “สมุดปกขาว” หรือหนังสือข้อมูล เพื่อย้ำความเข้าใจเรื่องนี้ โดยมีเนื้อหาบางส่วน คือ

กรณีที่ศาลจะรับคดีเข้าสู่กระบวนการแล้วและก่อนจะตีความคำพิพากษาเดิม ศาลต้องพิจารณาคำร้องของกัมพูชาว่าเข้าเงื่อนไขให้ตีความหรือไม่ ซึ่งศาลจะพิจารณาจาก 2 ประการ คือ

1.คำร้องของกัมพูชาต้องมุ่งหมายให้ตีความคำพิพากษาเดิมอย่างแท้จริงเพื่อให้ความหมายและขอบเขตของคำพิพากษาเดิมชัดเจนยิ่งขึ้นเท่านั้น โดยมิใช่เพื่อตอบคำถามใหม่ที่ไม่ได้ถูกพิพากษาตามคำพิพากษาเดิม

2.คำร้องของกัมพูชาต้องแสดงให้เห็นว่ากัมพูชาและไทยมีข้อพิพาทเกี่ยวกับความหมายและขอบเขตของคำพิพากษาดังกล่าว

หากไม่เข้าเงื่อนไขทั้งสองประการ ศาลก็จะไม่รับคำร้องดังกล่าว

ในอดีตรัฐบาลไทยได้ออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 3 ก.ค. 2505 ยืนยันว่าไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษาศาลโลก แต่ในฐานะประเทศสมาชิกสหประชาชาติย่อมเลี่ยงไม่ได้ที่จะปฏิบัติตามคำพิพากษา

ขณะที่การดำเนินการของไทยในการแก้ไขปัญหาเขตแดนไทยกัมพูชา ฝ่ายไทยมีนโยบายชัดเจนและต่อเนื่องที่จะสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน มีการจัดตั้งคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วมไทยกัมพูชา (Joint Boundary Commission) หรือเจบีซี ขึ้นในปี 2540 ถือเป็นกลไกหลักในการเจรจาและการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนทางบก ที่ประชุมกันมาแล้ว 9 ครั้ง

ที่ผ่านมาเจบีซีทำหน้าที่สำรวจหาที่ตั้งหลักเขตแดนไปแล้ว 48 หลัก มีความเห็นตรงกันจำนวน 33 หลัก และมีความเห็นไม่ตรงกัน 15 หลัก

ปัจจุบันกัมพูชายังคงอ้างเส้นเขตแดนตามแผนที่มาตราส่วน 1 : 2 แสน บริเวณปราสาทพระวิหาร ซึ่งล้ำดินแดนไทยเข้ามาประมาณ 3,000 ไร่ หรือ 4.6 ตารางกิโลเมตร

ปัญหาเขตแดนบริเวณปราสาทพระวิหารเป็นหนึ่งในปัญหาเขตแดนไทยกัมพูชาที่มีอยู่ตลอดแนว ซึ่งที่ผ่านมาประเทศไทยได้ใช้ความอดกลั้นอย่างสูงสุดต่อการละเมิดดินแดนไทยที่มีขึ้น เนื่องจากคำนึงถึงมิตรภาพ ความใกล้ชิดทางวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ไทยได้ประท้วงการละเมิดดังกล่าวทุกครั้งเพื่อรักษาสิทธิตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศไว้ระหว่างที่รอการแก้ไขปัญหาเขตแดนโดยกลไกการเจรจาที่มีอยู่