ค้าโลกปีนี้สุดหิน

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรี เวินเจียเป่า แห่งจีน พูดคุยตอบคำถามประชาชนผ่านเว็บไซต์ www.gov.cn ซึ่งเวินกล่าวเอาไว้ว่า ปี 2010 จะเป็นปีที่ซับซ้อนและยุ่งยากสำหรับเศรษฐกิจจีน

นั่นเป็นข้อเท็จจริง แต่ไม่ใช่เฉพาะสำหรับจีน ยังน่าจะเป็นสภาพที่ยากลำบากของการค้าโลกอีกปีด้วย

ดังที่รู้กัน เมื่อปีที่แล้ว การค้าโลกซบเซาลงไป อันเป็นผลมาจากความถดถอยที่เกิดขึ้นไปทั่วทุกหย่อมหญ้า ดังนั้น ในปีนี้แต่ละประเทศ แต่ละผู้ส่งออกก็เตรียมขยับขยายกันเต็มที่ ซึ่งน่าจะเป็นปัจจัยให้การค้าโลกคึกคักขึ้น

แต่ถ้าพิจารณาถึงสภาพอะไรหลายๆ อย่างในตอนนี้ ก็อาจจะไม่แน่เสียแล้วครับ การค้าโลกน่าจะเดินหน้าไปอย่างกระท่อนกระแท่นพอตัว

ที่กลัวกันมากที่สุดและกำลังก่อตัวขึ้นแล้วก็คือ ปัญหาการกีดกันทางเศรษฐกิจที่ฝรั่งเรียกกันว่า Protectionism ที่เริ่มเห็นได้ชัดเจนกันมากขึ้น โดยเฉพาะกับพี่ใหญ่อย่างสหรัฐ

ลำพังตามลักษณะการดำเนินนโยบายของพรรคเดโมแครตของสหรัฐนั้น ไม่สนับสนุนการเปิดเสรีการค้าเสรีอยู่แล้ว แต่จะเน้นที่การสร้างเศรษฐกิจในบ้าน ทั้งยังเจอกับปัญหาการว่างงาน เศรษฐกิจยังไม่เข้ารูปเข้ารอยดี นโยบายการค้าต่างประเทศก็จะยิ่งเข้มงวด

อย่างที่เกิดให้เห็นแล้วก็คือปัญหาการค้ากับจีน ที่สหรัฐขึ้นภาษีกีดกันสินค้าประเภทยางรถยนต์และเหล็กเส้นจากจีนมาตั้งแต่ปีที่แล้ว และคาดว่าจะมีอะไรตามมาอีกไม่น้อย

กรณีปัญหาการเรียกคืนรถยนต์หลายล้านคันของโตโยต้านั้น ในญี่ปุ่นเองก็มองว่าสหรัฐกำลังเข้มงวดเอาผิดกับโตโยต้ามากเกินกว่าเหตุ พยายามสร้างภาพให้ดูว่าโตโยต้าเป็นผู้ร้าย ซึ่งแท้ที่จริงอาจจะมีนัยแฝงเร้นอยู่ เสมือนหนึ่งเป็นการกีดกันรถยนต์ญี่ปุ่นไปในตัว

สำหรับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ของเรา ซึ่งเปิดเสรีการค้ากันไปแล้วกับเขตการค้าเสรีอาเซียน (อาฟตา) และถึงกับตั้งเป้าไว้ว่าจะต้องดำเนินตามรอยสหภาพยุโรปให้ได้ในปี 2015 นั้น ล่าสุด รัฐมนตรีพาณิชย์ของมาเลเซีย ชื่อว่า นายมุสตาฟา โมฮัมเหม็ด ก็แสดงความกังวลในที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน เมื่อวานนี้ ว่า วิกฤตเศรษฐกิจโลกกำลังส่งผลกระทบต่อการค้าเสรีอาเซียน เพราะแต่ละประเทศก็กำลังป้องกันเศรษฐกิจและการค้าของตัวเองเต็มที่ครับ

ขณะนี้มีหลายประเทศยังไม่ยอมลดภาษีลงมาตามอัตราที่กำหนด อีกทั้งแต่ละชาติก็ส่งบัญชีรายชื่อสินค้าการลงทุนที่สงวนเอาไว้กันกระหน่ำ ส่วนไทยเองก็ส่งบัญชีอาชีพสงวน คือการทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ การทำป่าไม้จากป่าธรรมชาติ การทำประมงหรือจับสัตว์น้ำในเขตน่านน้ำไทย ที่จะไม่เปิดเสรีไปแล้ว

ยิ่งไปกว่านั้น หลังจากที่การค้าเสรีอาเซียนจีนมีผลไปตั้งแต่ต้นปี ตอนนี้เกิดปัญหาสินค้าจีนราคาถูกกำลังเข้ามาตีตลาดอาเซียนกันกระหน่ำอย่างในมาเลเซียก็กำลังตั้งคำถามถึงเรื่องนี้อยู่

วิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นกำลังส่งผลกระทบต่อแนวทางการค้าเสรีอย่างรุนแรงครับ