มองคนไทย
...วิกรม กรมดิษฐ์ ประธานมูลนิธิอมตะ
วันนี้ผมขอนำเสนอเรื่องราวใกล้ตัวในเรื่องว่าจะทำอย่างไรให้สังคมไทยดีขึ้นในโลกยุคปัจจุบัน ด้วยการนำอดีตมาเปรียบเทียบ เพื่อหาเหตุผลว่าเพราะเหตุใดสังคมไทยถึงเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่กำลังเกิดขึ้นนี้ รวมไปถึงเรื่องราวเกี่ยวกับเยาวชนที่จะเป็นอนาคตและกำลังสำคัญของประเทศต่อไป โดยเฉพาะเรื่องราวที่เป็นข่าวที่เป็นกระแสตอนนี้เห็นทีจะไม่พ้นเรื่องราวของ GT 200 ซึ่งมีราคาสูงมาก แต่รัฐบาลไทยก็ยังสั่งซื้อตั้งหลายร้อยเครื่อง นับเป็นเงินจำนวนมากมายมหาศาล ส่งผลให้ต้นทุนในการพัฒนาประเทศเราสูงกว่าประเทศอื่นๆ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่าการเมืองไทยนั้นเป็นธุรกิจการเมืองไปแล้ว เนื่องจากทั่วทุกหัวระแหงมีการคอร์รัปชันเต็มไปหมด
ในช่วงนี้ไม่ว่าใครทำธุรกิจอะไรล้วนแล้วแต่ได้รับผลกระทบจากสิ่งที่เป็นอยู่ในสังคมไทยปัจจุบัน หลายต่อหลายคนถึงกับเอ่ยปากว่าสังคมไทยกำลังเน่าเฟะและห่วงว่าประเทศไทยจะดำเนินไปอย่างไรในสภาพที่เป็นอยู่นี้ แม้ว่าผมจะยกเรื่องเหล่านี้มานำเสนอหลายต่อหลายครั้งจนคนฟังและคนอ่านอาจบอกว่าการบ่นของผมนั้นเป็นเพียงการร้องตะโกนเตือนเมื่อกำลังมีไฟไหม้เกิดขึ้น สิ่งที่ผมอยากจะทำนอกเหนือจากการตะโกนให้คนได้รับรู้ว่าตอนนี้กำลังมีไฟไหม้เกิดขึ้นก็คือการหาแนวทางจัดการแก้ปัญหา
คนไทยควรออกมาแสดงตนว่าต้องการสิ่งใดจากสังคมไทย เพราะเอาเข้าจริงๆ แล้วประเทศไทยที่มีประชากรกว่า 60 ล้านคน กลับถูกควบคุมดำเนินไปด้วยคนเพียงหยิบมือเดียวที่เป็นต้นเหตุให้เกิดปัญหา
สถานการณ์ของประเทศไทยในปัจจุบันที่กำลังเลวร้ายลงเรื่อยๆ นั้น มีสาเหตุมาจากคนสองฝ่ายโดยมีเป้าหมายผลประโยชน์ทางการเมืองทั้งสิ้น หากจะเปรียบเทียบถึงช่วงที่ประเทศมีความแตกแยกมากที่สุดก็น่าจะเป็นช่วงที่กรุงศรีอยุธยาแตกจนเราต้องเสียกรุงให้กับพม่า เนื่องจากคนไทยไร้ความสามัคคี แต่หากจะเปรียบเทียบถึงความรุนแรงและเงื่อนไขของเวลาและตัวเลขความเสียหายนั้นดูจะเทียบไม่ได้เลยกับเรื่องราวที่เกิดขึ้นในยุคปัจจุบัน
ผมขอตั้งข้อสังเกตว่า ทำไมคนไทยถึงเป็นคนหูเบาและถูกชักจูงได้ง่ายด้วยคนที่เห็นแก่ตัวเพียงไม่กี่คน? และคนเพียงไม่กี่คนนี้เองที่จุดประกายความแตกแยกให้เกิดขึ้นในสังคมไทย ที่เต็มไปด้วยความเห็นแก่ตัวเป็นที่ตั้งจนนำไปสู่ความรุนแรงอย่างที่เราได้เห็นหลายต่อหลายครั้ง
ผมไม่ปฏิเสธว่าผมเป็นคนที่เห็นแก่ตัว ผมชอบการมีเงินแต่เงินนั้นต้องได้มาด้วยการทำงานที่สุจริตและมีความภูมิใจ แต่ถ้าเราสร้างค่านิยมบูชาเงินแบบผิดๆ โดยไม่สนใจ
“แหล่งที่มาของเงิน” ว่าเราจะได้มาโดยวิธีการใดแล้วละก็ ย่อมจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเสียหายในส่วนรวม ดังที่เราเห็นกันอยู่ทั่วไปค่านิยมที่ไม่ถูกต้องดังกล่าว เกิดขึ้นจากผู้นำที่ปลูกฝังสิ่งที่ผิดๆ ให้แก่คนในสังคม
“ผู้นำ” ในที่นี้ผมหมายถึงพ่อแม่ ผู้ปกครอง ที่วาดสีต่างๆ ลงบนสมองเด็กที่เหมือนผ้าขาว หากคนเหล่านี้เป็นคนเห็นแก่ตัว และปลูกฝังสิ่งต่างๆ เหล่านี้ให้แก่เด็ก เด็กก็จะได้รับสิ่งเหล่านี้ นอกจากนี้ครูอาจารย์ยังเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่จะปลูกสิ่งต่างๆ ให้แก่เด็ก รวมถึงสื่อมวลชนทุกแขนงด้วยและหากเมื่อเด็กเติบโตและเข้าไปทำงานและมีเจ้านายที่เห็นแก่ตัว พวกเขาก็จะกลายเป็นคนเห็นแก่ตัวไปโดยไม่รู้ตัว เมื่อผู้นำเป็นอย่างที่กล่าวมาข้างต้น ผู้ตามอย่างเยาวชนรุ่นใหม่จึงกลายเป็นคนเช่นผู้ใหญ่ที่เขาเห็นเด็กในยุคปัจจุบันนี้มีปัญหาสารพัด เราไม่ปฏิเสธว่าเด็กผู้หญิงอายุเพียง 10 กว่าขวบก็ท้องไม่มีพ่อกันแล้ว จนผมคิดไม่ออกว่าเด็กอายุน้อยเพียงเท่านี้ หากปล่อยให้ท้องแล้วคลอดออกมาแล้วจะเลี้ยงดูลูกอย่างไร เพราะในขณะที่แม่ก็ยังเอาตัวเองไม่รอด ปัญหานี้ถือเป็นปัญหาใหญ่และขยายตัวเป็นวงกว้างอย่างไม่หยุดหย่อนของสังคมไทยในปัจจุบันและอนาคต
เมื่อไม่นานมานี้ผมมีโอกาสไปพูดในงานปัจฉิมนิเทศให้แก่นักศึกษาชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ ผมสัมผัสได้เลยว่าความตั้งใจฟังของเด็กสมัยนี้ลดน้อยลงจากเมื่อก่อนมาก ผมเป็นห่วงว่าปัญหาของเยาวชนไทยที่นำสิ่งที่พวกเขารับรู้จากสังคมไทยที่กำลังเน่าเฟะมาปรับใช้กับตัวเอง (เกิดการเลียนแบบ
–ทำตาม) ผมเห็นเด็กมัธยมต้นหลายๆ คนที่หากไม่มีแฟนกลับมีความคิดว่าไม่เท่ หรือหากใครไม่ทำตัวประหลาดหรือโดดเด่นออกมาจากกลุ่มเพื่อนจะถือว่าไม่ถูกต้อง สิ่งนี้เองเป็นค่านิยมผิดที่เด็กกำลังเรียนรู้ผมอยากให้ผู้ใหญ่ลองคิดดูว่าตอนนี้กำลังมีดวงตาอยู่หนึ่งคู่กำลังจับจ้องเราอยู่ทุกฝีก้าว นอกจากนี้ยังมีหูสองใบที่กำลังตั้งใจฟังเราทุกคำพูด เด็กเหล่านี้เห็นเราเป็นแบบอย่าง และหากหูและตาของพวกเขาได้รับทราบสิ่งไม่ดีต่างๆ ที่ผู้ใหญ่กำลังทำ จะส่งผลให้เด็กเหล่านี้กลายเป็นเด็กมีปัญหาของสังคมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เลย
แม้ว่าสิ่งที่ผมกล่าวมาข้างต้นอาจจะดูเป็นจุดเล็กๆ แต่หากจุดเล็กๆ เหล่านี้รวมตัวกันขึ้นจะส่งผลเสียอย่างใหญ่หลวงต่อสังคมไทย ไม่ว่าจะเป็นปัญหาฉ้อราษฎร์บังหลวง ปัญหาคอร์รัปชัน ปัญหาโจรขโมย ปัญหายาเสพติด ฉกชิงวิ่งราวล้วนมีให้เห็นอยู่ทั่วไป เพราะค่านิยมของคนไทยนั้นเอาแต่รักสนุกกับสิ่งไร้สาระ มากจนเกินไปถือเป็นมูลเหตุให้เกิดปัญหาต่างๆ
เรื่องสำคัญอีกประการหนึ่งคือสื่อมวลชนของประเทศไทย ควรจะต้องมีความรับผิดชอบในการนำเสนอข่าวสาร ข้อมูลให้มากกว่าที่เป็นอยู่ ผมคิดอยู่เสมอว่า การที่ผมมาพูดออกรายการวิทยุหรือโทรทัศน์รวมไปถึงข้อเขียนต่างๆ ของผมนั้น ล้วนแล้วแต่ทำไปเพื่อประโยชน์ของสังคมส่วนรวม ผมอยากจะนำเอาอดีตไม่ว่าจะดีหรือไม่ดีของผมมาตีแผ่ให้สังคมรับทราบ ถือเป็นจุดยืนที่แตกต่างจากสื่อกว่า 70% ของประเทศที่เอาแต่นำเสนอสิ่งน้ำเน่าไร้สาระ และคอยปลูกฝังความคิดผิดๆ ให้แก่เยาวชนโดยที่ตนเองไม่แสดงความรับผิดชอบ
สังคมไทยกำลังงมงายกับสิ่งที่พิสูจน์ไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นน้ำวิเศษที่รักษาโรคได้สารพัด หรือแชร์ข้าวสาร แชร์ก๋วยเตี๋ยวที่เราเห็นอยู่บ่อยๆ ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่กลุ่มมิจฉาชีพได้นำเอาความเห็นแก่ตัวของตนเองมาหาประโยชน์จากความงมงายและความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของคนไทย คนเหล่านี้โกงกินและเอาเปรียบสังคมไทย หากจะว่าไปแล้ว สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นน้อยกว่าในสังคมอเมริกัน ญี่ปุ่น อังกฤษ หรือเยอรมนี เพราะรัฐบาลของประเทศเหล่านี้จริงจังกับการทำหน้าที่และไม่ปล่อยให้เกิดช่องว่างทางกฎหมายจนคนเห็นแก่ตัวเหล่านี้สามารถมาหาผลประโยชน์กับพลเมืองของพวกเขาได้ ข้อเท็จจริงนี้แตกต่างกับภาครัฐของประเทศไทยอย่างสิ้นเชิง (โดยเฉพาะเรื่องของน้ำวิเศษ ทั้งๆ ที่ผมไม่ค่อยจะได้ดูรายการโทรทัศน์เท่าไหร่นัก แต่ยังมีโอกาสได้เห็นการโฆษณาชวนเชื่อผ่านจอทีวีมานานหลายปีแล้ว จนผมอดคิดไม่ได้ว่าหน่วยงานภาครัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องนั้นกำลังทำอะไรอยู่ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงอย่าง อย. กลับปล่อยเกิดการหลอกลวงประชาชนได้ถึงเพียงนี้)
ข้าราชการไทยส่วนใหญ่ทำงานไม่ค่อยเต็มที่ ปล่อยให้เกิดความล่าช้าในการทำงานจนสร้างความเสียหายให้กับสังคมอย่างประเมินค่ามิได้ แม้ว่าจะมีคนจำนวนมากมาฟ้องร้องเพราะได้รับความเสียหาย แต่เรื่องกลับหยุดอยู่กับที่ จนผมอดคิดไม่ได้ว่าเรื่องราวเหล่านี้มีผลประโยชน์จำนวนมากอยู่เบื้องหลัง สิ่งนี้เองชี้ให้เห็นว่าสังคมไทยมีการโกงกิน ฉ้อราษฎร์ คอร์รัปชันอยู่ทั่วทุกหัวระแหง
ประเทศไทยยังขาดระบบการตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ มิหนำซ้ำพวกที่ทำหน้าที่ตรวจสอบกลับเป็นพวกที่คอยจ้องหาประโยชน์ให้กับตนเองและพวกพ้อง ถือเป็นปัญหาโลกแตกของสังคมอย่างมากทีเดียว
คิดเรื่องนี้ขึ้นมาครั้งใด ผมก็อยากนำเสนอให้รัฐบาลนำมาตรา 17 ของสมัยจอมพลสฤษดิ์มาใช้ ผมจำได้ว่ามีเหตุการณ์หนึ่งที่เกิดไฟไหม้เพื่อไล่ที่ชาวบ้านอยู่บ่อยๆ รัฐบาลสมัยนั้นประกาศออกมาว่าหากจับมือคนวางเพลิงได้จะจับประหารชีวิต ปัญหาการลอบวางเพลิงจึงได้ลดลงจนหายไปในที่สุด ผมคิดว่านโยบายประหารชีวิตคนเลว ควรจะนำมาใช้อย่างเร่งด่วน เพราะคนเหล่านี้บ่อนทำลายประเทศเป็นอย่างมาก อย่างไรก็ตามหากนำกฎเหล่านี้มาใช้จริงๆ ศาลจะต้องมีความยุติธรรมและโปร่งใสอย่างจริงจัง สังคมจะต้องลงโทษผู้ทำผิดโดยปราศจากการยกเว้น
การลงโทษนั้นหากประชาชนธรรมดาได้รับการลงโทษ 10 ปี เจ้าหน้าที่ภาครัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการฉ้อโกงต่างๆ ต้องได้รับโทษมากกว่า 2 เท่าเป็นอย่างน้อย เพราะคนเหล่านี้ทำหน้าที่เพื่อบ้านเมือง แต่กลับมาโกงบ้านเมืองเสียเอง
ประเทศไทยเรานั้นอุดมสมบูรณ์ ผู้นำประเทศหรือผู้หลักผู้ใหญ่ในประเทศล้วนแต่บอกว่าเศรษฐกิจไทยกำลังไปได้ดี แต่คนเหล่านี้ไม่เคยมองความจริงเลยว่าประชากรกว่า 70% ของประเทศกำลังประสบปัญหาความยากจนอย่างรุนแรง ช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนมีมากมาย เรายังมีประชากรในต่างจังหวัดที่ต้องอยู่อย่างอดอยาก แร้นแค้น ทั้งๆ ที่ประเทศไทยตั้งอยู่จุดยุทธศาสตร์ที่ดี มีความอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังไม่ต้องผจญกับภัยธรรมชาติอย่างแผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด น้ำท่วม หรือแม้กระทั่งพายุหมุน แต่คนไทยกลับยากจนเหลือเกิน นั่นเป็นเพราะต้นทุนในการบริหารประเทศของเราสูงเกินไป อันเป็นผลจากการโกงกินที่มีอยู่ทุกหัวระแหง
สิ่งที่เป็นเหมือนตลกร้ายก็คือคนเหล่านี้เมื่อโกงกินแล้วกลับนำเงินจำนวนมากมายมหาศาลไปทำบุญ ผมคิดไม่ออกว่าผลบุญที่นำเงินจากการโกงกินมาบริจาคนั้นจะช่วยล้างผลบาปของพวกเขาได้อย่างไร เพราะการทำบุญด้วยใจที่ไม่บริสุทธิ์นั้นผมเชื่อว่าคงไม่ก่อให้เกิดกุศลใดๆ
พระพุทธเจ้าท่านสอนแต่สิ่งที่ดีงาม และสิ่งที่ทำให้มนุษย์เรามีความสุข สิ่งเหล่านี้จึงถือเป็นบุญเป็นกุศลอันแรงกล้า ท่านไม่เคยบอกเลยว่าการสร้างวัตถุมงคลนั้นจะก่อให้เกิดศรัทธาและผลบุญอันยิ่งใหญ่ การมีโบสถ์ วิหารที่ใหญ่โตก็ไม่ใช่หนทางแห่งการดับทุกข์ ผมเชื่อว่าการไม่เบียดเบียนใครนั้นถือเป็นบุญอันยิ่งใหญ่ที่สุดแล้ว
วันนี้คนไทยควรจะหันมารักประเทศไทยให้มากขึ้น ไม่ใช่พูดแต่ปาก แต่ยังคงทำร้ายประเทศเหมือนที่ผมกล่าวมาข้างต้น ในตอนนี้เราอาจจะยังไม่เห็นผลกระทบอย่างจริงจัง
