4 ยอดแม่พิมพ์ ต้นแบบ2555

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

วันครูเวียนมาถึงอีกรอบ ขณะที่ปัญหาหลายๆ ด้านยังไม่ได้รับการแก้ไข ทั้งเรื่องหนี้สินของครูทั่วประเทศ ซึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังที่มีตัวเลขพุ่งสูงขึ้นทุกปี ปัญหาเกณฑ์การปรับวิทยฐานะครูที่ยังต้องถกเถียงกันถึงวิธีการและนโยบายที่ชัดเจนไม่ให้กระทบต่อการเรียนการสอน ปัญหาการผลิตครูทดแทนอัตราเกษียณ ยังไม่นับอีกสารพัดปัญหาที่รุมเร้าและส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตครู

แต่ทั้งหมดก็ไม่สามารถบั่นทอนหรือสั่นคลอนอุดมการณ์อันแรงกล้าของแม่พิมพ์ของชาติจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะทั้ง 4 ท่าน ซึ่งเป็นตัวแทนจากแต่ละภาคที่ได้รับการคัดเลือกเป็น “ยอดครูผู้มีอุดมการณ์” ประจำปี 2555 ที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้คัดเลือกและทำพิธีมอบเข็มเสมาทองคำ โล่รางวัล และเกียรติบัตรจากนายกรัฐมนตรี ในวันครูที่ 16 ม.ค.นี้ เวลา 09.00 น. ณ หอประชุมคุรุสภา ศธ.

ยอดครูรายแรก ประยูร สุธาบูรณ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนอุดมสิทธิศึกษา อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี

การจะเดินทางมาที่โรงเรียนแห่งนี้ได้ ต้องลัดเลาะตามไหล่เขา ผ่านชุมชนของหลากชาติพันธุ์ ทั้งชาวไทยพื้นเมือง ลาว มอญ พม่า แขก ชาวไทยภูเขา และผู้หลบหนีเข้าเมือง ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่ รับจ้างหาของป่า และด้วยฐานะที่ยากจน จึงให้ความสำคัญกับการทำงานหาเลี้ยงชีพเป็นเรื่องหลัก การศึกษาของลูกหลานเป็นเรื่องรอง หรือแทบจะไม่มีความสำคัญ สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้คือปัญหานักเรียนลาออกกลางคัน

ครูประยูร ได้คิดหาวิธีช่วยเด็กด้อยโอกาสกลุ่มนี้ โดยใช้วิธีเปิดโอกาสให้นักเรียน ครู ชุมชนและหน่วยงานราชการ บูรณาการแนวทางในการแก้ปัญหาที่ประสบอยู่ร่วมกัน

ผลจากที่ได้ทำงานช่วยเหลือเด็กด้อยโอกาสอย่างจริงจังตลอด 4 ปี ทำให้จำนวนนักเรียนที่ลาออกกลางคันซึ่งเคยเป็นปัญหา ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ขณะที่ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาสูงขึ้น จนได้รับรางวัลโดยเป็นตัวแทนจากภาคกลาง

ขณะที่ยอดครูจากภาคเหนือ ด.ต.คณิต ช่างเงิน ครูใหญ่ “โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแม่กลองคี กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 34” อ.อุ้มผาง จ.ตาก แม้จะไม่ใช่แม่พิมพ์ของชาติสายครู โดยตรง แต่ ด.ต.คณิต ก็ปฏิบัติหน้าที่ท่ามกลางอุปสรรคหลายด้านอย่างไม่ย่อท้อเกือบ 20 ปี ตั้งแต่เริ่มปฏิบัติหน้าที่ครูเมื่อปี 2537

แทบทุกโรงเรียนที่ ด.ต.คณิต เดินทางไปสอนเด็ก ล้วนเป็นพื้นที่ห่างไกล บางแห่งใช้เวลาเดินเท้า 3-4 วัน โดยปี 2544 ย้ายมาปฏิบัติหน้าที่ครูใหญ่โรงเรียนปฏิบัติการจิตวิทยาตำรวจตระเวนชายแดนบ้านหม่องกั๊วะ อยู่ห่างจากตัว อ.อุ้มผาง 100 กม. ต้องอาศัยเกวียนของชาวบ้านในการขนส่งอาหารและวัสดุทางการศึกษา

ปี 2551 ดำรงตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแม่กลองคี อ.อุ้มผาง เป็นหมู่บ้านของชาวกะเหรี่ยง ห่างจากชายแดนไทยพม่า 10 กม. มีนักเรียนทั้งหมด 327 คน เป็นนักเรียนไร้สัญชาติ 60 คน ซึ่งตามผู้ปกครองมารับจ้างในเขตฝั่งไทย และนักเรียนพักนอน 60 คน นักเรียนบ้านไกลบางคนต้องเดินทางถึง 140 กม. เพื่อมาเรียน นอกจากนี้พื้นที่ตั้งโรงเรียนมักมีการสู้รบกันระหว่างกองกำลังต่างชาติ

โรงเรียน ตชด.แห่งนี้ได้จัดโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันของนักเรียน รวมทั้งเพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของนักเรียนและชุมชน จนได้รับการยอมรับจากชุมชน ได้รับรางวัลการประกวดปศุสัตว์ดีเด่นระดับประเทศ ปี 2554 และได้รับการคัดเลือกให้นำเสนอผลงานต่อหน้าพระพักตร์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในหัวข้อเรื่อง “การเลี้ยงสัตว์ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง” ปี 2553

ส่วนยอดครูจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปรเมษฐ์ สีหะวงศ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลพยุห์ จ.ศรีสะเกษ

ผู้อำนวยการปรเมษฐ์ พัฒนาโรงเรียนเพื่อเด็กด้อยโอกาส เติมเต็มให้ร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สติปัญญา โดยริเริ่มจัดระบบการแก้ปัญหาการอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ของผู้เรียนพิการ ส่งผลให้เด็กพิการเรียนร่วม 99 คน เด็กขยายโอกาส 116 คน ค้นพบและพัฒนาความสามารถของตัวเอง จนโรงเรียนและนักเรียนได้รับรางวัลต่างๆ ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติมากมาย

ขณะที่ ครูบุญสม ทองศรีพราย ตัวแทนจากภาคใต้ได้รับรางวัลนี้จากที่เป็นครูที่สอนในโรงเรียนอนุบาลปัตตานีมานานถึง 35 ปี จนดำรงตำแหน่งเป็นรองผู้อำนวยการโรงเรียนในปัจจุบัน

โรงเรียนอนุบาลปัตตานี ตั้งอยู่ท่ามกลางชุมชนมีความหลากหลายทางภาษา วัฒนธรรม ปัญหายาเสพติด ปัญหาการก่อการร้ายและความมั่นคงของชาติ แต่ครูบุญสมไม่ย่อท้อต่อการทุ่มเทให้กับโรงเรียนและนักเรียน พัฒนาด้านวิชาการ ยึดหลักการเป็นผู้บริหารแบบผู้นำแห่งการเป็นผู้นำ ให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน ส่งผลให้ครูปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ

ผลจากการทุ่มเท แม้โรงเรียนจะรายรอบไปด้วยปัญหาแต่กลับมีผลสำเร็จทางการเรียนสูงขึ้น

ครูบุญสม ยังทำหน้าที่ประธานสมาพันธ์ครู 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทำหน้าที่ดูแลสวัสดิภาพและสวัสดิการของข้าราชการครู ส่งเสริมและพัฒนาการศึกษา ความก้าวหน้าในวิชาชีพ เพื่อเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับครู รวมทั้งการเป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของครูหลายๆ คนในภาคใต้ และเป็นคณะกรรมการที่ปรึกษากองอำนวยการรักษาความมั่นคงภาค 4 ส่วนหน้า

สำหรับรางวัลยอดครูฯ ผู้ได้รับมอบเป็นคนแรกเมื่อปี 2550 คือ ครูจูหลิง ปงกันมูล ครูผู้ช่วยโรงเรียนบ้านกูจิงลือปะ อ.ระแงะ จ.นราธิวาส ที่เสียชีวิตโดยกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้