หนีเสือปะจระเข้

โดย...ธนพล ไชยภาษี

เปิดปีใหม่มาแล้ว 1 สัปดาห์เต็ม ตลาดหุ้นทั่วโลกก็ยังอยู่ในสภาพอึมครึมต่อเนื่องมาจากปีที่แล้ว โดยมีปัจจัยลบหลักๆ ก็มาจากปัญหาเดิมๆ คือ ความกังวลต่อวิกฤตหนี้ยุโรป ที่ประชุมถกกันหาทางออกมาหลายรอบ ก็ยังไม่แคล้วจะได้ทางออกที่ชัดเจน ความวิตกกังวลในตลาดก็ยังไม่หายไปไหนครับ

ข้อเสนอแนะจาก อธานาซิออส ออร์ฟานิเดส เจ้าหน้าที่ผู้กำหนดนโยบายของธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) ชาวไซปรัส บอกเอาไว้น่าคิดทีเดียว ว่าสาเหตุหลักๆ ที่ทำให้ตลาดกลัวไม่หาย ก็เพราะว่ายุโรปบังคับให้ภาคเอกชนที่เป็นเจ้าหนี้ของกรีซต้องยอมลดมูลค่าหนี้ลงนี่แหละครับ

เพราะว่าความวิตกกังวลหลักๆ ในปัญหาหนี้ของยุโรปนั้น ไม่ได้อยู่ที่ปัญหาหนี้ของประเทศใดประเทศหนึ่งเท่านั้น แต่ยังอยู่ที่ความหวาดกลัวต่อผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับภาคเอกชนผู้เป็นเจ้าหนี้ว่าจะล้มครืนลง ถ้าหากประเทศใดประเทศหนึ่งต้องกลายเป็นหนี้เสียไป

การที่ยุโรปบังคับให้ภาคเอกชนผู้เป็นเจ้าหนี้ ซึ่งก็คือธนาคารและสถาบันการเงินต่างๆ ยอมลดมูลค่าหนี้ลง ก็เท่ากับว่าจะต้องลดมูลค่าสินทรัพย์ของตัวเองลง ยิ่งจะทำให้เอกชนเหล่านั้นมีสภาพที่อ่อนแอมากขึ้นไปอีก

หนำซ้ำ เรียกได้ว่า ธนาคารและสถาบันการเงินในยุโรปอยู่ในช่วงที่เรียกว่า “หนีเสือปะจระเข้” นอกเหนือจากที่จะต้องยอมลดมูลค่าหนี้แล้ว ยังจะต้องเจอกับมาตรการตามข้อตกลงบาเซล ที่ยุโรปและสหรัฐเขาตกลงกันว่า ธนาคารพาณิชย์รายใหญ่ๆ จะต้องเพิ่มทุนกันให้ได้ที่ราว 7% เป็นอย่างน้อย เพื่อเป็นการสร้างเกราะป้องกันไม่ให้เกิดวิกฤตซ้ำรอยเมื่อปีที่แล้ว ที่พอธนาคารแห่งใดแห่งหนึ่งล้มลง ธนาคารแห่งอื่นๆ ก็ต้านไม่อยู่ พากันเจ๊งกันระนาวไปด้วย

สภาพปัญหาตอนนี้ก็คือ ธนาคารในยุโรปต้องลดมูลค่าหนี้ และยังต้องหาทุนเพิ่มอีกด้วยไปพร้อมๆ กัน

เอาเข้าจริง ต้องยอมรับว่าแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย เพราะสภาพเศรษฐกิจของกลุ่มยูโรโซนนั้น ดังที่รู้กันอยู่ว่า อยู่ในสภาพร่อแร่มาตั้งแต่ปีที่แล้ว ที่การเติบโตทางเศรษฐกิจแทบจะไม่ขยับ อย่างเช่น เยอรมนี มีอัตราการเติบโตไม่เกิน 1.5% ด้วยซ้ำเมื่อปีที่แล้ว

เอกชนจะหาทุนเพิ่มมาจากไหน จะให้รัฐบาลช่วยก็ทำไม่ได้ เพราะขัดกับข้อตกลงบาเซิลเอง เป็นคำถามที่ยุโรปยังตอบไม่ได้ ความวิตกกังวลว่าฟองสบู่หนี้ของยุโรปจะแตกโพละนั้น จึงมีความเป็นไปได้สูงมาก

สูงถึงขั้นขนาดที่ก่อนจะพ้นปี 2554 คริสติน ลาการ์ด ผู้อำนวยการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ถึงกับออกมาเตือนให้ประเทศกำลังพัฒนาเตรียมตัวเตรียมใจเตรียมเงินในกระเป๋ารับแรงกระแทกจากยุโรปให้ดี เพราะคาดว่าปีนี้ปัญหาในยุโรปหนาวหนักกว่าปีก่อนแน่

หนาวแน่ๆ ครับ เพราะรัฐบาลแต่ละชาติในยุโรปก็ไม่ควักเงินออกมาช่วยสมาชิกกันอีกแล้ว ก็เลยโยนภาระไปให้เจ้าหนี้บ้าง ซึ่งเจ้าหนี้ก็เพลียกันเต็มที่ หาเงินกันไม่ค่อยจะได้ หนี้ที่มีอยู่ก็กำลังจะสูญเปล่า

ดูแล้วหาทางออกยากจริงๆ ครับ รอรับแรงกระแทก น่าจะเป็นทางเลือกที่เหลืออยู่สำหรับเราชาวเอเชียครับ