กระตุ้นเศรษฐกิจด้วยกิจการสังคม

...อภิรักษ์ โกษะโยธิน

 สัปดาห์ก่อนได้กล่าวไปแล้วถึงมิติใหม่ในการพัฒนาประเทศด้วยการส่งเสริมบทบาทของกิจการเพื่อสังคม ซึ่งทางรัฐบาลให้ความสำคัญกับเรื่องนี้อย่างมากจึงได้ไปศึกษาถึงการเจริญเติบโตของกิจการเพื่อสังคม ในระดับโลกพบว่ามีการขยายตัวไปอย่างรวดเร็ว อย่างเช่น ประเทศอังกฤษ ทางรัฐบาลพบว่ามีกิจการเพื่อสังคมมากกว่า 5.5 หมื่นราย ที่เข้ามาช่วยเหลือและทำงานเพื่อสังคมต่างๆ เช่น การจัดที่อยู่อาศัยสำหรับคนจน เกษตรยั่งยืน การสร้างงานให้กับผู้ด้อยโอกาสและผู้พิการพลังงานทดแทน สุขภาวะ สื่อสร้างสรรค์ หรือแม้แต่การท่องเที่ยวโดยพบว่าสามารถสร้างรายได้กว่า 8,000 ล้านปอนด์ต่อปี

อย่างไรก็ตาม หากมองมิติทางด้านเศรษฐกิจก็สามารถนำมาเป็นนโยบายขับเคลื่อนเศรษฐกิจและยังสามารถแก้ไขปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วย

รัฐบาลหลายๆ ประเทศพยายามผลักดันเชิงนโยบายให้การสนับสนุน เช่น ประเทศอังกฤษ แคนาดา สหรัฐ และสิงคโปร์ ในการให้ความสำคัญของการพัฒนากิจการเพื่อสังคม เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศไทยพบว่าแนวคิดเรื่องกิจการเพื่อสังคมยังเป็นแนวความคิดใหม่ที่จะนำเข้ามาช่วยผลักดันการแก้ไขปัญหาทางด้านสังคม สิ่งแวดล้อม และการพัฒนาประเทศ ซึ่งแตกต่างจากโครงการที่เกี่ยวข้องกับความรับผิดชอบต่อสังคม

อีกภาคส่วนหนึ่งที่เข้ามามีบทบาททำงานเพื่อสังคมและเป็นที่แพร่หลายในประเทศไทย คือ มูลนิธิ และเครือข่ายองค์กรพัฒนาเอกชน หรือเอ็นจีโอ แต่การทำงานก็ไม่ได้บริหารจัดการเต็มรูปแบบอย่างกิจการเพื่อสังคมที่เกิดขึ้นในประเทศต่างๆ

แม้ว่าประเทศไทยจะมีกิจการเพื่อสังคมอยู่บ้างแต่ไม่เป็นที่แพร่หลายมากนักเพราะยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นในการสร้างมิติใหม่ในการเข้าไปมีส่วนร่วมการแก้ไขปัญหาสังคมร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชนและรัฐบาล

กิจการเพื่อสังคมถือว่าเป็นกลุ่มเศรษฐกิจกลุ่มใหม่ที่จะเข้ามาช่วยพัฒนาสังคม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพัฒนาประเทศ โดยเบื้องต้นทางรัฐบาลได้มอบหมายให้ศูนย์คุณธรรม ซึ่งอยู่ในสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (สบร.) สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นหน่วยงานหลักในการทำงานร่วมกับเครือข่ายกิจการเพื่อสังคมที่มีอยู่ และเชื่อมโยงกับคณะอนุกรรมการชุดต่างๆ โดยจะไปรวบรวมข้อมูลว่าในประเทศไทยมีกิจการเพื่อสังคมกลุ่มใดบ้าง เช่น ด้านพลังงานทดแทน ด้านสิ่งแวดล้อม การทำงานแก้ไขปัญหาชนบท วิสาหกิจชุมชน หรือกิจกรรมเพื่อสังคมในรูปแบบใหม่ๆ

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายระยะยาวที่รัฐบาลต้องการผลักดัน คือ การนำนโยบายกิจการเพื่อสังคมมากำหนดเป็นนโยบายในการกระตุ้นเศรษฐกิจ เพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ ที่มีคุณธรรมและคุณค่าทางสังคมไปพร้อมๆ กัน นี้คือแนวนโยบายที่ทางรัฐบาลต้องการส่งเสริมกิจการเพื่อสังคมให้เกิดขึ้นในประเทศไทย